بهینه سازی فرایند رنگرزی کالای پشمی با رنگزای طبیعی "کینوا"

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز خراسان جنوبی ، پژوهشگر فاطمه طاهری راد، با دفاع از پایان‌نامه‌اش با عنوان "بهینه سازی فرایند رنگرزی کالای پشمی با رنگزای طبیعی کینوا"،   به عنوان اولین دانشجوی مقطع کارشناسی ارشد رشته فرش- گرایش مواد اولیه و رنگرزی دانشکده هنر، دانش آموخته  شد.

عضو هیأت علمی دانشکده هنر دانشگاه بیرجند در گروه فرش و هنر اسلامی گفت: در سال‌های اخیر دلایل متعددی از جمله به خطر افتادن محیط زیست، سمی و سرطان زا بودن رنگ‌های شیمیایی و خطر جدی برای سلامت انسان، سبب شده است که جوامع بشری درصدد یافتن جایگزین مناسبی برای این منابع باشند و به همین دلیل امروزه استفاده از مواد رنگزای طبیعی و فرآیند رنگرزی طبیعی برای رنگرزی منسوجات مورد توجه پژوهشگران و بخش صنعتی قرار گرفته است.

دکتر هما مالکی افزود:  یکی از راهکار‌ها جهت توسعه رنگرزی طبیعی، شناسایی و معرفی رنگزا‌های طبیعی جدید و مقرون به صرفه حاصل از مواد ضایعاتی و دورریز است که  در پزوهش خانم طاهری، بخش‌های دورریز (برگ و ساقه) گیاه کینوا به عنوان ماده یک منبع جدید رنگزای طبیعی برای رنگرزی نخ پشمی برای کسب شید رنگی زرد معرفی شده و شرایط رنگرزی با این دورریز گیاهی مورد ارزیابی قرار گرفت.

وی با بیان اینکه کینوا گیاهی یک ساله است و برای بهره برداری از دانه آن کشت می‌شود و سایر بخش‌های گیاه به عنوان خوراک دام یا دورریز بخش کشاورزی به حساب می‌آید گفت: در این پژوهش، برای انجام آزمایشات از بخش‌های مختلف دو نوع گیاه کینوا (TiTiCaCa, Giza) کشت شده در دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند، استفاده شد.

عضو هیأت علمی دانشکده هنر دانشگاه بیرجند در گروه فرش و هنر اسلامی افزود: طبق نتایج بدست آمده در این پژوهش، ثبات‌های نوری و شستشویی ِ نمونه نخ‌های پشمی رنگرزی شده با برگ گیاه کینوا نسبتاً متوسط تا خوب بود. دکتر مالکی گفت: همچنین، نتایج آزمون ضد میکروبی نشان داد که الیاف پشمی رنگرزی شده با برگ گیاه کینوا از ویژگی ضد میکروبی قابل قبولی در برابر باکتری گرم مثبت S.aureus برخوردار است.

امروزه می‌توان با استفاده از محصولات جانبی کشاورزی، صنایع غذایی و ضایعات جنگلداری، هزینه‌ها را کاهش داد و همچنین، استفاده از آن‌ها در رنگرزی منسوجات، مشکل دفع آن‌ها را نیز بر طرف می‌کند.

دکتر مالکی گفت: براساس این پژوهش، گیاه کینوا به علت سازگاری با آب و هوای گرم و خشک، در دسترس بودن، امکان کاشت و برداشت، مقرون و به صرفه بودن، و به جهت ایجاد شید زرد درخشان می‌تواند در زمره گیاهان رنگزا برای رنگرزی نخ پشمی مورد استفاده در تولید فرش دستباف و سایر منسوجات جهت کسب شید رنگی زرد به کار رود.