دکتر مونا زینانلو،عضو کارگروه جمعیت و مشاور وزیر بهداشت با اشاره به بحث تک فرزندی و بی فرزندی گفت: اصلی ترین عامل بحث اقتصادی نیست عمدتا سبک زندگی هست که در خانوارهای مرفه تر تغییر کرده و به سبک زندگی غربی و مدرن نزدیک تر شده است .
مجری: پنج شنبه گذشته اولین سالگرد طرح جوانی جمعیت بوددر خصوص طرح جوانی جمعیت صحبتهای زیادی شده اطلاعات دریافتی ما این است که نمیتواند تک فرزندی و بی فرزندی را توجیه کند نشان به آن نشان که طبق مرفه نسبت به دیگر طبقات صاحب فرزند بیشتری نیست و حتی امکاناتش هم نمیتواند عامل توجیه کنندهای باشد چه بسا که روستائیان نسبت به شهریان و بلوچ و کرد و ... نسبت به مرکزنشینان صاحب فرزند بیشتری هستند. سن تجرد یا این اتفاق چقدر میتواند همسو باشد و هم معنی باشد با تمام توضیحاتی که ابتدای کلام بنده عرض کردم میشود توضیحات کاملی از زبان شما بشنویم؟
دکتر زینانلو: بحث تک فرزندی ارتباط معکوسی دارد با سطح رفاه اقتصادی جامعه. هم در مناطق یک شهر اگر شما نگاه کنید معمولا به اصطلاح مناطق بالای شهر و یا مرفهتر یک منطقه و یک شهری از نظر شاید بتوان گفت متوسط تعداد فرزندان هر خانوار تعداد کمتری دارد هم در کل کشور شما نگاه کنید میبینید که ما استان مازندران و گیلان که بالاترین سرانه درآمد را دارد در بین کل استانهای ما متوسط نرخ باروری در این دو تا استان کمترین میزان هست.
طبیعتا این نشان میدهد که اصلیترین عامل بحث اقتصادی نیست شاید بتوان گفت اصلیترین مولفههای موثره بر تعداد فرزندان خصوصا بحث تک فرزندی و بی فرزندی عمدتا سبک زندگی هست که در خانوارهای مرفهتر تغییر کرده و باصطلاح به سبک زندگی غربی و مدرن نزدیکتر شده است.
اگر در حوزه تک فرزندی یک مقدار دقیقتر نگاه کنیم خانوادههایی که پدرمادرهایی که افق تعداد فرزندانشان را همان یک فرزند قرار دادند و حتی دو فرزند، اگر یک آینده نگاری داشته باشند و اگر به چند سال آینده خودشان یک تاملی داشته باشند این خیلی حائز اهمیت است هم از این جهت که فردی که تک فرزند هست در آینده زندگی اجتماعی خودش به شدت پشتوانهها و سرمایههای اجتماعی اش کم هست به شدت آسیب پذیری از این جهت دارد که از هم خون خودش کسی که حتی بتواند با آن براحتی درد و دل کند چه برسد به سایر حمایتهای اجتماعی را نخواهد داشت.
محمدحسین: از طرف دیگر بحث این که الان همین الان شما نگاه کنید میبینید که ما هر کداممان پدربزرگ مادربزرگ هایمان حداقل ۵-۶ فرزند داشتند الان که به سن سالمندی رسیدند علیرغم حمایت چند فرزند و عروس و داماد و نوهها و نتیجهها باز هم گلایههایی میماند شما فکر کنید پدر و مادر یکه تک فرزند دارند و خودشان به سن سالمندی برسند این تک فرزند اگر خیلی بخواهد مروت داشته باشد فرض کنید با یک فرد دیگری که او هم تک فرزند هست ازدواج کند باید حداقل ۴ سالمند را اینها بمانند و رتق و فتق کنند و طبیعتا از هرگونه شغل معمول و فعالیتهای اجتماعی باید بمانند و اینها عملیاتی و امکان پذیر نیست و ما اگر واقعا به آینده خودمان و فرزندانمان کمی نگاه کنیم میبینیم که میتواند خیلی آسیبها در زندگی آینده مان ایجاد کند.
نکته دیگر این که سایر سرمایههای اجتماعی که واقعا جزو مولفههای قدرت در یک اجتماعی است از نظر مطالعات اجتماعی و جامعه شناختی سرمایه اجتماعی داشتن پشتوانههایی هست که فرد بتواند در مشکلات و نیازمندیهای روزانه خودش به آن مراجعه کند مثل داشتن عمو خاله دایی و عمو اینها حداقل چیزهایی است که انسان بعنوان امین اطراف خودش میتواند به آن رجوع کند و حمایتش کنند و حالا در کارهای روزمره زندگی چه برسد به مسائل دیگر. ولی این متاسفانه در طی سالهای گذشته این سرمایه اجتماعی خیلی خیلی آسیب دیده و این تصمیم قابل تاملی هست برای درصد بالایی از خانوادههایی که الان در کشورما به افق تک فرزندی بسنده کردند و این فرصتی هست که خیلی سریع خواهد گذشت و ما موارد بسیار متعددی از زوجینی را داشتیم که بعد از این که آن تایم طلایی داشتن فرزند دیگری را داشتند و گذشته تازه به این فکر افتادند کهای کاش ما یک یا دو فرزند دیگر را هم بهش فکر میکردیم که بعد خلاصه تبعات و آسیب هایش به زندگی ما سایه نیندازد.