در قانون مجازات اسلامی برای هر کدام از مضامین فحاشی مجازاتی متناسب با جرم در نظر گرفته شده است.
در ماده ۶۰۸ قانون مجازات اسلامی اینگونه ذکر شده است که:
« توهین به افراد از قبیل فحاشی و استعمال الفاظ رکیک چنانچه موجب حد قذف نباشد به مجازات شلاق تا (۷۴) ضربه و یا پنجاه هزارتا یک میلیون ریال جزای نقدی خواهد بود.»
همانگونه که از متن ماده مشخص است، طیف وسیعی از الفاظ و رفتارهایی که موجب هتک حیثیت و توهین به افراد میشوند، جرم و مشمول مجازات هستند.
همچنین مادههای قانونی دیگر حالات خاصی از توهین و ضرر رساندن به شخصیت افراد بررسی و برای آنها تعیین مجازات شده است. به طور مثال ماده ۶۱۹ بیان میکند:
« هر کس در اماکن عمومی یا معابر متعرض یا مزاحم اطفال یا زنان بشود یا با الفاظ و حرکات مخالف شئون و حیثیت به آنان توهین نماید به حبس از دو تا شش ماه و تا (۷۴) ضربه شلاق محکوم خواهد شد.»
به علاوه ماده ۶۹۷ و ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی به مجازات افرادی اشاره دارد که با درج در روزنامه یا نطق به کسی جرمی را نسبت دادهاند. همچنین این قوانین شامل شکایت و اشکال دیگر که توسط آن به فردی تهمتی وارد سازند که نتوانند آن را ثابت کنند نیز میشود. ماده ۶۹۷ و ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی به شرح زیر هستند:
علاوه بر این استفاده از هجو برای افراد جرم تلقی شده است. هجو به معنی شعر یا نثری است که با حالتی تمسخرآمیز عیبهای افراد را برجسته میکند. در ماده ۷۰۰ قانون مجازات اسلامی در این رابطه میخوانیم:
« هر کس با نظم یا نثر یا به صورت کتبی یا شفاهی کسی را هجو کند و یا هجویه را منتشر نماید به حبس از یک تا شش ماه محکوم میشود.»
به موجب قانون توهین به مسئولان دولتی و حکومتی به موجب سمت آنها نیز جرم محسوب میشود و داری مجازات است.
ماده ۶۰۹ قانون مجازات اسلامی کیفیت برخورد با توهین به مسئولان نظام را اینگونه تعیین کرده است:
«هر کس با توجه به سمت، یکی از روسای سه قوه یا معاونان رئیس جمهوری یا وزرا یا یکی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی یا نمایندگان مجلس خبرگان یا اعضای شورای نگهبان یا قضات یا اعضای دیوان محاسبات یا کارکنان وزارتخانهها و مؤسسات و شرکتهای دولتی وشهرداریها در حال انجام وظیفه یا به سبب آن توهین نماید به سه تا شش ماه حبس و یا تا (۷۴) ضربه شلاق و یا پنجاه هزار تا یک میلیون ریال جزای نقدی محکوم میشود.»
لازم به ذکر است، آنطور که در قانون آمده است، فحاشی، توهین و هتک حیثیت به صورت تلفنی یا پیامکی نیز به عنوان نوعی مزاحمت، جرم به حساب می آید. در این رابطه ماده ۶۴۱ میگوید:
«هر گاه کسی به وسیله تلفن یا دستگاههای مخابراتی دیگر برای اشخاص ایجاد مزاحمت نماید علاوه بر اجرای مقررات خاص شرکت مخابرات، مرتکب به حبس از یک تا شش ماه محکوم خواهد شد.»
در ماده ۲۳ همین قانون نیز در ارتباط با توهین و افترا آمده است:
« هر گاه در مطبوعات مطالبی مشتمل بر توهین یا افترا، یا خلاف واقع و یا انتقاد نسبت به شخص (اعم از حقیقی یا حقوقی) مشاهده شود، ذینفع حق دارد پاسخ آن را ظرف یک ماه کتباً برای همان نشریه بفرستد. و نشریه مزبور موظف است آن گونه توضیحات و پاسخها را در یکی از دو شمارهای که پس از وصول پاسخ منتشر میشود، در همان صفحه و ستون و یا همان حروف که اصل مطلب منتشر شده است، مجانی به چاپ برساند. به شرط آنکه جواب از دو برابر اصل تجاوز نکند و متضمن توهین و افترا به کسی نباشد.
تبصره ۱ – اگر نشریه علاوه بر پاسخ مذکور مطالب یا توضیحات مجددی چاپ کند، حق پاسخگویی مجدد برای معترض باقی است. درج قسمتیاز پاسخ به صورتی که آنرا ناقص یا نا مفهوم سازد و همچنین افزودن مطالبی به آن در حکم عدم درج است و متن پاسخ باید در یک شماره درج شود.
تبصره ۲ – پاسخ نامزدهای انتخاباتی در جریان انتخابات باید در اولین شماره نشریه درج گردد. به شرط آنکه حداقل شش ساعت پیش از زیر چاپرفتن نشریه پاسخ به دفتر نشریه تسلیم و رسید دریافت شده باشد.
تبصره ۳ – در صورتی که نشریه از درج پاسخ امتناع ورزد یا پاسخ را منتشر نسازد، شاکی میتواند به دادگستری شکایت کند و رئیس دادگستری درصورت احراز صحت شکایت جهت نشر پاسخ به نشریه اخطار میکند و هرگاه این اخطار مؤثر واقع نشود، پرونده را پس از دستور توقیف موقت نشریه که مدت آن حداکثر از ده روز تجاوز نخواهد کرد به دادگاه ارسال میکند.
تبصره ۴ – اقدامات موضوع این ماده و تبصرههای آن نافی اختیارات شاکی در جهت شکایت به مراجع قضائی نمیباشد.»