«جام جهانی فوتبال؛ هویت ملّی و منزلت بینالمللی» کتابی است که جام جهانی را از دیدگاه علوم سیاسی بررسی کرده است.
این کتاب در یک مقدمه و چهار فصل نوشته شده است. "تاریخچه شکلگیری و تحول جام جهانی فوتبال"، "جام جهانی فوتبال و تقویت هویت و غرور ملّی"، "جام جهانی فوتبال و منزلتیابی بینالمللی" و"آسیبهای فرهنگی اجتماعی جام جهانی فوتبال" و " نتیجه گیری" عنوان موضوعهایی است که در این کتاب بررسی شده است.
اینکه ماهیت جامجهانی فوتبال چیست؟ چرا جامجهانی فوتبال برای کشورها مهم است؟ دلیل حضور در جامجهانی فوتبال یا میزبانی این جام برای کشورهای مختلف چیست؟ چالشها و آسیبهای فرهنگی که از قِبَلِ فوتبال و جامجهانی فوتبال آن فراروی جوامع قرار میگیرد کدام است؟
سوالهایی است که نویسنده در این کتاب به دنبال ارائه پاسخ به آنها است. در فصل اول کتاب با عنوان «تاریخچه شکل گیری و تحول جام جهانی فوتبال» سعی شده است تا تبین کاملی از چیستی و ماهیت جام جهانی فوتبال ارائه شود.
در این فصل موضوعاتی همچون چیستی ورزش و ورزش قهرمانی مورد تبین قرار گرفته است. همچنین در قسمتهای دیگر این فصل منشأ فوتبال، انواع فوتبال و فوتبال باشگاهی، مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفته است. موضوع جهانی شدن ورزش فوتبال، علل تأسیس فیفا به عنوان نهاد مدیریت جام جهانی فوتبال، شکلگیری جام جهانی فوتبال و برگزاری اولین دوره جام جهانی موضوعهای دیگری است که در این کتاب از ابعاد مختلف مورد بررسی قرار گرفته است.
در قسمت بعدی تأثیر جنگ جهانی دوم بر جام جهانی فوتبال بررسی و روند تحول این جام در دوران بعد از جنگ جهانی شرح داده شده است.
در قسمت پایانی این فصل نیز نتایج جام جهانی فوتبال در بیست دوره انجام شده، از جهات مختلف مورد بررسی واقع شده است. عنوان فصل دوم کتاب " جام جهانی فوتبال و تقویت هویت و غرور ملی" که پس از طرح موضوع بحث معنا و مفهوم هویت، هویت اجتماعی، هویت ملی وغرور ملی مورد بررسی قرار گرفته است. در قسمتهای بعدی این فصل ارتباط بین ورزش و هویت ملی، فوتبال و هویت ملی و جام جهانی فوتبال و هویت ملی تجزیه و تحلیل شده و نمونههای جهانی از تأثیر جام جهانی فوتبال بر هویت ملی بررسی شده است.
در آخرین قسمت فصل هم نویسنده به تأثیر جام جهانی فوتبال برهویت ملی در ایران پرداخته است. فصل سوم کتاب، "جام جهانی فوتبال و منزلت یابی بینالمللی" نام دارد که ابتدا معنا و مفهوم منزلت یابی و ابعاد آن تحلیل شده و سپس چگونگی تحقق منزلت از طریق جام جهانی فوتبال بررسی شده است که ارتباط ورزش و سیاست، ورزش و روابط بینالملل، ورزش و سیاست خارجی و ورزش و منزلت یابی دیگر موضوعهای تحلیلی این بخش است.
همچنین در بخش بعدی این فصل ارتباط ورزش و قدرت نرم، ورزش و دیپلماسی عمومی، دیپلماسی ورزشی، فوتبال و روابط بینالملل، دیپلماسی فوتبال تجزیه و تحلیل شده است. در بخش پایانی این فصل نیز ارتباط جام جهانی فوتبال و منزلت یابی بینالمللی با دیپلماسی عمومی و جام جهانی فوتبال و برند سازی ملی مورد بررسی قرار گرفته است.
عنوان فصل چهارم این کتاب" آسیبهای فرهنگی - اجتماعی جام جهانی فوتبال" است. در این فصل ابتدا رویکردهای انتقادی به ورزش تبین شده است و سپس معضلات و چالشهای فرهنگی - اجتماعی فوتبال و جام جهانی فوتبال همچون کالایی شدن فوتبال، تجاری شدن فوتبال، مداخله اسپانسرها، ترویج فساد مالی و اختلاس، گسترش معضل شرط بندی در فوتبال، فراهم نمودن بستری برای پولشویی، کمک به یکسان سازی فرهنگی و ترویج فرهنگ فوتبال و از بین بردن تنوع فرهنگی، ترویج خشونت و پرخاشگری، ترویج اوباشگری و کمک به نقض حقوق بشر از جهات مختلف بررسی شده است.
کتاب «جام جهانی فوتبال؛ هویت ملّی و منزلت بینالمللی» ضمن تبین روند تحول و جایگاه بازیهای جام جهانی فوتبال نشان میدهد که کشورها و ملتها در نتیجه اهمیت یافتن بازیهای جام جهانی فوتبال، چگونه به فوتبال و به ویژه جام جهانی مینگرند و از حضور در این جام یا میزبانی آن به دنبال اهداف مهمی، چون غرور ملی، برند سازی بین المللی و مطرح کردن برند ملی، کسب منزلت بین المللی، پیشبرد دیپلماسی عمومی، تقویت منابع قدرت نرم، ترویج ارزشهای فرهنگی و کسب منافع اقتصادی برای خود هستند. کتاب «جام جهانی فوتبال؛ هویت ملّی و منزلت بینالمللی» در ۲۱۲ صفحه، از سوی انتشارات پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات منتشر شده است.