ایلراههای اندیکا از جمله مناطق سختگذر هستند که عشایر کوچرو برای ییلاق و قشلاق از آنها تردد میکردند.
به گزارش خبرگزاری صدا وسیما مرکز خوزستان، اندیکا از آن به عنوان سرزمین هزارههای سوم یاد میشود، نقش بسزایی در شکل گیری تاریخ و پیشینه قوم بختیاری داشته و یکی از نخستین و مهمترین خواستگاههای عشایری بوده است.
پوشش گیاهی جانوری، منابع آبی، کوههای سر به فلک کشیده، قرار گرفتن ۳ ایلراه پرتردد کوچ عشایر در اندیکا به نوعی گویای موقعیت حیاتی و راهبردی این شهرستان هستند، همچنین میتوان گفت اندیکا منطقه کمتر شناخته شدهای است که رازهای نهفته بسیاری در دل خود جای داده است.
یکی از مناطق کمتر شناخته شده این شهرستان، تنگ بابااحمد که در مسیر قلعه خواجه به لالی قرار دارد، نام این منطقه برگرفته از بقعه متبرکه امامزاده بابااحمد از نوادگان امام موسی ین جعفر (ع) است که قدمت فعلی آن به دوره صفویه باز میگردد.
این امامزاده از گذشته تا به امروز، مقصد زائران زیادی مناطق مختلف کشور و استان خوزستان بوده است، اما از این بقعه متبرکه و حمام تاریخی منطقه که بگذریم، به ایلراه، راهی دستکند و بسیار قدیمی میرسیم که عشایر منطقه برای عبور و مرور در فصل ییلاق و قشلاق از آن استفاده میکردند.
در سالهای قبل، ایل بختیاری اندیکا، همه از آن طرف رودخانه و محلی که سنگ چین بود، با بار، گله دامهای سبک و اعضای خانواده کوچ میکردند.
عشایر کوچرو به طور ماهرانه و زیبایی بار را بر کمر اسبها و قاطرها میبستند، بطوریکه جایی برای نشستن زنان، کودکان و سالمندان ایجاد میشد تا در طول راه بتوانند برای رفع خستگی سوار بر چارپایان بارکش شوند، البته در مواقعی نیز جوانان، سالمندان را به دوش میکشیدند.
مردان به گونهای اسبها را زین میکردند و بر آن مینشستند، که هنگام عبور از ایلراهها، صخرهها، کوهها و آبهای خروشان رودخانه ها، چیزی جز زیبایی و بازی رنگها در دل طبیعت به چشم نمیخورد، ضمن اینکه لباسهای رنگارنگ و چشم نواز بانوان عشایر، منظرهای از جادوی رنگها را به تصویر میکشید.
تنگ بابااحمد، منار و تاراز مسیرهای سختگذری بودند که عشایر به مشقتهای زیاد از آنها عبور میکردند و گاهی اتفاقهای ناگواری رخ میداد و افراد یا چهارپایان و احشام سقوط میکردند.
اطلاعاتی درخصوص چگونگی تراشیدن صخرههای سخت جان که آثار تا به امروز باقی مانده است، در دست نیست، اما در مسیر مشاهده میشود که حفرههایی در کف صخرهها برای رفع صیقلی صخرهها و جلوگیری از سُر خوردن احشام و افراد کنده شده است.
قسمتی از این مسیر پرتگاه صخرهای با شیب زیاد دیده میشود و اگر چهارپایان یا افراد از آن سقوط میکردند، جان خود را از دست میدادند.
تا حدود ۵۰ سال قبل عشایر از این ایلراههای پر فراز و نشیب و سخت گذر عبور میکردند گاهی برای عبور راحتتر قاطر از صخره ها، چارهای جز بیرون آوردن نعل از پای این چهارپا وجود نداشت، البته باوجود سختی راه، حتی سنگ آسیاب را برای بستن به آسیاب بالادست که به آن آسیاب سرتنگ یا راک میگفتند، حمل میکردند، سپس تعداد زیادی از مردها برای بستن آن به چوب جمع میشدند.
در امتداد این ایلراه کتیبهای سنگی به چشم میخورد که روی آن نوشته شده: " به دستور حسین قلی خان بختیاری، این ایلراه در سال ۱۲۷۳ هجری قمری برای سهولت در تردد عشایر ساخته شده است".