غربالگری ۹۲ درصدی ناشنوایی کودکان

به گزارش خبرگزاری صداوسیما؛ خانم افروز صفاری فرد معاون پیشگیری ازمعلولیت‌های مرکز توسعه پیشگیری و درمان اعتیاد سازمان بهزیستی کشور میهمان برنامه امروز سلام صبح بخیر شبکه سوم سیما بود و درباره ناشنوایی، غربالگری ناشنوایان و خدمات ارائه شده به این گروه از جامعه گفتگو کرد.
مشروح این گفتگو را در ذیل می‌بینید:

سوال: سرکار خانوم بحث ناشنوایان خیلی موضوع مهمی است است خیلی‌ها فکر می‌کنند که بشود با غربالگری این را تا حد زیادی از آن جلوگیری کرد؟
صفاری فرد: بله اگر اجازه بفرمایید من مختصری برنامه غربالگری شنوایی را خدمتتان بگویم برنامه غربالگری شنوایی توسط سازمان بهزیستی از سال ۱۳۸۴ شروع شد که نوزادان در بدو تولد مورد غربال قرار میگیرند تا یک ماهگی بعد از آن تا ۳ ماهگی تشخیص گذاشته میشود برای نوزادانی که شناسایی می‌شوند در برنامه غربال یک تا ۶ ماهگی هم باید مداخلات طبی و توانبخشی را دریافت کنند به این وسیله ما می‌توانیم جلوی اختلالات گفتاری اختلالات ارتباطی که نوزادان دارای شنوایی دارند را بگیریم با تجویز سمعک کاشت حلزون این مشکلاتشان برطرف میشود از معلولیت آن‌ها پیشگیری میشود از سال ۱۳۸۴ تا الان حدود ۱۳ میلیون نوزاد غربال شده اند و ۴۰ هزار مورد اختلال شنوایی شناسایی شده که با مداخلات طبی و توانبخشی از معلولیت این‌ها جلوگیری شده است.
سوال: خوب بین ۴۰ هزار تا در ۱۳ میلیون شاید عدد خردی به حساب بیاید، اما اگر این ۴۰ هزار نفر بیاید و وارد جامعه معلولین ما بشود شاید عدد بزرگی به حساب می‌آمد همه این ۴۰ هزار نفر کارشان انجام شد و رفع شنوایی از آن‌ها انجام شد؟
صفاری فرد: بله یکی از ویژگی‌های برنامه غربالگری در سازمان بهزیستی این است که ما پیگیری را انجام میدهیم تا وقتی که ما خیال ما راحت باشد که مداخلات لازم دریافت شده است، این از ویژگی‌های برنامه‌های غربالگری ما است، از چه برنامه‌ای غربالگری شنوایی و چه برنامه غربالگری بینایی مان.
سوال: تقریباً فکر می‌کنم که یک اجباری هم باشد در این غربالگری که در بدو تولد پزشک توصیه می‌کند و تجویز می‌کند که برای این کار حتماً خانواده‌ها مراجعه کنند درصدی هستند تعدادی هستند آماری دارید که چه کسانی که مراجعه نمی‌کنند و پشت گوش می‌اندازند؟
صفاری فرد: بالاخره برنامه‌های غربالگری اجبار ما نداریم ما سعی می‌کنیم با آگاه سازی و حساس سازی‌های که انجام میدهیم خانواده‌ها خودشان راغب شوند انجام این کار سال گذشته ما پوشش ۹۲ درصد داشتیم برای پوشش خیلی خوبی بود برنامه قابل قبول است ولیکن ۸ درصد هم در واقع انجام نشده که می‌تواند علت‌های مختلفی داشته باشد یکی اینکه در بعضی از بیمارستان‌ها و زایشگاه‌ها متاسفانه همکاران ما نمی‌توانند حضور داشته باشند حالا به دلیل شرایط خاص آن بیمارستان یا زایشگاه همینطور بعضی اوقات خانواده‌ها انجام نمی‌شود ارجاع می‌شوند به مراکز بهداشتی پایگاه‌هایی که مستقل هستند همکاران ما و خانواده‌ها مراجعه نمی‌کنند هشت درصد آمار کمی است، ولی انتظار داریم که پوشش برنامه ما به ۱۰۰ درصد برسد.

سوال: انشاالله این سال‌های که این برنامه دارد انجام میشود سرکار خانم داشتید مواردی که مراجعه کرده‌اند و جزء این بخشی بودند که غربالگری بدو تولد را در حقیقت انجام نداده اند و اتفاقاً دارای مشکل هم بودند؟
صفاری فرد: با این موارد هم بوده مواردی بوده که در در کودکان در سن ۵ تا ۶ سالگی موقع ورود به مدرسه متوجه شده اند و موقعی که دیر شده دیگر برای کاشت حلزون دیر شده برای اینکه تربیت شنیداری بشوند مشکلات گفتاری شان حل بشود یک مقدار دیر از من توصیه ام این است که حتماً تا یک ماهگی نوزادان مورد غربالگری شنوایی نوزادان آن قرار بگیرند، چون یک زمان طلایی است اگر فرصت طلایی از بین برود خوب خیلی کمتر می‌توانیم تاثیر گذار باشیم بر معلولیت ناشی از این اختلال
سوال: زمان طلایی کاشت حلزون چه سالی و چه سنی است؟
صفاری فرد: تا قبل از ۴ سالگی است است بهتر است که تا قبل از آن انجام بشود البته بعد از آن هم انجام میشود کاشت حلزون البته عرض کنم که خدمتتان توسط وزارت بهداشت انجام میشود جز وظایف بهزیستی نیست بهزیستی تا قبل از این کمک هزینه کاشت حلزون را به خانواده‌ها میداد و ارجاع میداد به وزارت بهداشت پایان امسال که اعلام شده که رایگان است.
سوال: چقدر خوب
صفاری فرد: بله بصورت رایگان دارد انجام میشود در وزارت بهداشت و تلاش شان بر این است که تا جایی که من در جریان هستم و در جلسات شنیدیم که آمار پشت نوبت به صفر برسد انشاالله که موفق باشند همکاران ما و بتوانند این کار را انجام بدهند.
سوال: یک همکاری بین بهزیستی و بهداشت است دیگر یعنی شما غربالگری میکنید شناسایی میکنید و می‌دهید به آن‌ها تایید می‌کنند و می‌فرستند برای عمل کاشت حلزون رایگان هم انجام می‌شود خیلی خبر خوبی است به نظرم و این می‌تواند طی سال‌های آینده همانطور که وعده داده‌اند به صفر برسد خیلی کمک بزرگی است سال‌های گذشته من خودم پیگیر که بودم خیلی‌ها می‌نالیدند از اینکه آقا کمک هزینه را بهزیستی می‌دهد یعنی مثلاً یک عددی می‌شود که ما باید یک عددی را بگذاریم روی آن ناله می‌کردند و درست هم میگفتند که این عدد را توانایی پرداخت آن نیست یعنی مثلاً من باید کل زندگیم را بالا پایین کنم تا بتوانم این پول را به دست بیاورم حالا که وزارت بهداشت دارد این کار را رایگان انجام می‌دهد واقعی جای تقدیر دارد و کار بسیار خوب و پسندیده است.
صفاری فرد: یک مورد را من خدمت شما بگویم سازمان بهزیستی مشاوره ژنتیک را هم دارد در دفتر ما مشاوره ژنتیک هم انجام میشود تمام خانواده‌هایی که دارای نوزاد با مشکل اختلال شنوایی هستند می‌توانند از مشاوره ژنتیک هم بهره‌مند بشوند روند که علت در واقع اختلال شنوایی نوزادشان را متوجه بشوند و راهکار‌های لازم را هم دریافت کنند.

سوال: آن مشاوره هم رایگان است یا آیا؟
صفاری فرد:مشاوره هم برای خانواده‌های نیازمند به صورت رایگان است.
سوال: خیلی خوب و خیلی خوشحال کننده است که آسیب‌های اجتماعی حالا بخشی که مربوط به آسیب‌های جسمی می‌شود البته غیر از این هم رایگان است در کشور ما به خوبی دارد پوشش انجام می‌شود پوشش به این گستردگی ۹۲ درصد عدد بسیار بالایی است و جای خوشحالی دارد سرکار خانم حالا کسانی که این فرصت طلایی را از دست می‌دهند این زمان طلایی کاشت حلزون این و مداخلات اولیه را از دست می‌دهند این‌ها تکلیفشان چه میشود عدد شان چقدر است اصلاً؟
صفاری فرد: حالا این افراد که این مداخلات را از دست میدهند به نوعی دچار معلولیت ناشی از اختلالات شنوایی می‌شوند و در حوزه توانبخشی سازمان بهزیستی تشکیل پرونده می‌دهند، خوب تعدادشان نسبت به معلولیت‌های جسمی و ذهنی تعداد کمتری است، ولی باز هم قابل توجه است خوب از سایر خدمات سازمان بهزیستی استفاده می‌کنند در کودکی که از مراکز خانواده کم شنوا استفاده می‌کنند و بعد از آن هم از کمک‌های حمایتی سازمان، ولی خوب خیلی بهتر است، وقتی که ما می‌توانیم از افت عملکرد این عزیزان جلوگیری بکنیم که بتوانیم با اقدامات به موقع این کار را انجام بدهیم مورد که لازم است است که شما در جریان باشید این است که کشور ما ایران در زمینه غربالگری شنوایی جزء کشور‌های پیشتاز است و عملکرد بسیار خوبی را دارد همکاری بسیار خوبی را با who دارد و سازمان بهداشت جهانی جزء کشور‌هایی است که در این زمینه پیشتاز و موفق بوده است.
سوال: بسیارعالی من یک سوال نهایی از شما بپرسم خانوم صفاری فرد خیلی‌ها فکر می‌کنند که بهزیستی فقط وظیفه‌اش حمایت از معلولین و خانواده‌های کم برخوردار است است، ولی خوب پیشگیری از این معلولیت‌ها کار بسیار مهمی است همین کاری که دارد در شنوایی انجام می‌شود اگر بخواهد صرف درمان بشود هم هزینه‌ها خیلی می‌رود بالا و هم اجتماعی‌اش بسیار بالا و گسترده می‌شود چیزی که الان با یک غربالگری ساده در بدو تولد در یکی دو ماهه اول می‌تواند از آن‌ها جلوگیری بکنند جلوگیری هم شده و آثارش هم خود مردم می‌توانند مشاهده بکنند بلاخره قابل سنجش است طی این شاید ۱۵- ۱۶ ساله‌ای که دارد انجام میشود در بقیه موارد این معاونت شما و معاونت پیشگیری از معلولیت در حقیقت چه کار‌هایی را انجام میدهد؟
صفاری فرد: ببینید سازمان بهزیستی یک سازمان حمایتی تخصصی است بحث تخصصی آن هم به این صورت است که در حوزه‌های مختلف حوزه توانبخشی حوزه اجتماعی و حوزه پیشگیری که بنده در خدمت شما هستم خدمات تخصصی انجام می‌شود در دفتر ما که پیشگیری از معلولیت‌ها است ما برای غربالگری بینایی کودکان ۳ تا ۶ سال هم خدمات خوبی را ارائه می‌دهیم برنامه غربالگری ما ۲۶ سال است که در حال اجرا است بسیاری از کودکانی که دارای تنبلی چشم هستند شناسایی شده اند با مداخلات بسیار کم هزینه است معلولیت این افراد جلوگیری شده سازمان بهزیستی حمایت لازم برای دریافت عینک جراحی سمعک برای غربالگری شنوایی را پرداخت میکند به خانواده‌های نیازمند ما بخش مشاوره ژنتیکی را داریم که خانواده‌ها می‌توانند خانواده‌هایی که دارای چند معلول هستند می‌توانند مراجعه بکنند و در واقع علت معلولیت را جویا بشوند و یا برای ازدواج‌های فامیلی میتوانند تا مشاوره ژنتیک از به دنیا آمدن نوزاد دارای اختلالات معلولیت پیشگیری کنند و اقدامات تخصصی خوبی را در این زمینه می‌توانند دریافت کنند.