عمده هدف طرح مالیات بر عایدی سرمایه جلوگیری از سوداگری در بازار داراییهاست؛ یعنی سوداگرانی که یک دارایی را در مدت کوتاهی خرید و فروش و از جهشهای قیمت آن کسب درآمد کنند، در این طرح نرخ تورم از افزایش قیمت داراییها کنار گذاشته میشود.
مرکز روابط عمومی و اطلاعرسانی وزارت امور اقتصادی و دارایی در پاسخ به مطالب مورخ ۱۴۰۱/۱۰/۱۷ روزنامه «دنیای اقتصاد» با تیترهای «بیراهه مالیاتی عایدی سرمایه» و همچنین «مالیات بر عقل» توضیحاتی را ارائه کرد.
مطابق قوانین مالیاتی، هر درآمدی باید مشمول مالیات قرار گیرد و این موضوع در همه کشورها نیز مصداق دارد.
مالیات بر سوداگری عنوان بهتری برای طرح مالیات بر عایدی سرمایه است، چرا که برخلاف تحلیل برخی کارشناسان و رسانهها، مالیات بر عایدی سرمایه از وجود تورم و افزایش ارزش اسمی داراییها بر اثر تورم سرچشمه نمیگیرد بلکه مالیات بر عایدی سرمایه در این طرح، زمانی محاسبه میشود که تورم در آن سرمایه محاسبه و تعدیل شده باشد.
تمرکز بر این موضوع که افزایش ارزش دارایی افراد نه به دلیل فعالیتهای اقتصادی، بلکه در سایه افزایش قیمتها و تورم ایجاد شده است و بر این افزایش ارزش، مالیات وضع میشود، کاملاً اشتباه است؛ چراکه در افزایش ارزش اسمی دارایی، هم فعالیتها و تحولات اقتصادی و هم تورم نقش دارند و در این طرح، افزایش ارزش بر اثر تورم، تعدیل شده و مابقی افزایش ارزش که ناشی از تورم نیست، محاسبه و بر آن مالیات وضع میشود.
این موضوع در همه جای دنیا مرسوم است که اگر ارزش حقیقی دارایی یا سرمایه، یعنی ارزش تعدیل شده با تورم آن دارایی یا سرمایه افزایش یافته باشد، مشمول مالیات خواهد شد؛ بنابراین نقطه هدف طرح مالیات بر عایدی سرمایه جلوگیری از سوداگری در بازار داراییهاست یعنی سوداگرانی که یک دارایی را در مدت کوتاهی خرید و فروش و از جهشهای قیمت آن کسب درآمد کنند؛ نه از افزایش قیمتی که ناشی از تورم است و هدف اخذ مالیات از افرادی است که میتوانند سرمایه مانند طلا، ارز، خودرو، مسکن و ... داشته باشند و از خرید و فروش این کالا درآمد کسب کنند.
البته صرف مالکیت دارایی یا سرمایه ملاک نیست، ممکن است فردی ملک یا خودرو حتی به تعداد اعضای خانوار داشته باشد که به عنوان کالای مصرفی مورد استفاده قرار میگیرد که مشمول مالیات نمیشود، اما اگر کسب و کار شخصی، خرید و فروش ملک، خودرو، طلا و ارز و ... باشد و از محل این کسب و کار، درآمدی کسب کند، با محاسبه و تعدیل افزایش ارزش ناشی از تورم، برای مابقی افزایش ارزش مالیات وضع خواهد شد.
این پایه درآمدی عمدتاً مربوط به ثروتمندان است و درصد بسیار کمی از جامعه را تشکیل شامل میشود.
تاکنون به اشتباه نقطه هدف وضع مالیات در کشور تولیدکنندگان بودهاند و نه سوداگران؛ اما با تصویب قانون مالیات بر عایدی سرمایه، حداقل سوداگران نیز که تاکنون برای فعالیتهای خود مالیاتی پرداخت نمیکردند، مشمول مالیات خواهند شد؛ بنابراین در این طرح از عایدی سرمایه نیز مالیات اخذ خواهد شد و دولت رفتار مشابه با تولیدکنندگان را با سوداگران نیز خواهد داشت تا دیگر این قشر از جامعه معاف از مالیات نباشند.