شناسایی مسیر ویروس هپاتیت B

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما؛ محققان توانستند برای اولین بار ذرات ویروسی دست نخورده را در وزیکول‌های خارج سلولی (اگزوزوم) تصویر کنند. اگزوزوم ها، به عنوان وسیله‌ای برای انتقال و احتمالاً به عنوان یک پوشش محافظ عمل می‌کنند.
به گفته محققان، هپاتیت B یکی از شایع‌ترین بیماری‌های عفونی در تاریخ است. این بیماری توسط ویروس هپاتیت B (HBV) ایجاد می‌شود که می‌تواند باعث هپاتیت حاد و مزمن شود.
حدود ۳۰۰ میلیون نفر در سراسر جهان از عفونت مزمن هپاتیت B رنج می‌برند که با افزایش خطر ابتلا به سیروز کبدی یا کارسینوم سلول کبدی مرتبط است. سالانه حدود ۹۰۰ هزار نفر در سراسر جهان بر اثر عفونت هپاتیت جان خود را از دست می‌دهند.
شواهد نشان می دهد، دو میلیارد نفر قبلاً به ویروس هپاتیت B آلوده شده یا در حال حاضر آلوده هستند. هپاتیت عمدتاً از طریق خون و همچنین از طریق سایر مایعات بدن مانند بزاق، مایع اشکی، اسپرم یا حتی ترشحات واژن منتقل می‌شود. امروزه اگرچه واکسن‌های ایمن و مؤثر مجاز شده اند، اما هپاتیت B همچنان یک مشکل عمده سلامتی در بسیاری از کشورها محسوب شده و درمان کامل عفونت مزمن یک چالش پزشکی است.
پژوهشگران توضیح می‌دهند؛ در حال حاضر اطلاعات زیادی در مورد چرخه زندگی ویروس هپاتیت B وجود دارد. با این وجود، هنوز بخش‌هایی وجود دارد که به طور کامل مشخص نشده اند، مانند مکانیسم‌هایی که ویروس را قادر می‌سازد از سلول خارج شود. مانند همه ویروس ها، هپاتیت B برای تولید مثل و آلوده کردن سایر سلول‌ها باید از سلول آزاد شود. مطالعات مختلف نشان داده که برخی از ویروس‌ها را می‌توان در اگزوزوم‌ها یافت. این وزیکول‌های کوچک توسط سلول به محیط اطراف آزاد شده و برای ارتباطات سلولی و انتقال مولکول‌ها استفاده می‌شوند.
این تیم تحقیقاتی بررسی کرد که آیا ویروس‌های هپاتیت B از اگزوزوم‌ها به عنوان وسیله‌ای برای انتقال از سلول‌ها استفاده می‌کنند یا خیر. بنابراین، گروه تحقیقاتی اگزوزوم‌هایی را از کشت سلولی سلول‌های کبدی تولید کننده هپاتیت B جدا کرده و هر دو نشانگر اگزوزومی و نشانگر‌های ویروس‌های هپاتیت B را پیدا کردند.
در ادامه دانشمندان توانستند مشاهده کنند؛ :مهار اگزوزوم در آزمایشگاه باعث اختلال در انتشار هپاتیت B پیچیده شده با اگزوزوم می‌شود. علاوه بر این، میکروسکوپ الکترونی وجود ویریون‌های دست نخورده را در اگزوزوم‌های مورد بررسی تایید کرد. تیم تحقیقاتی همچنین وجود پروتئین آنتی ژن سطحی ویروس هپاتیت B را در سطح اگزوزوم‌ها تشخیص داد. وجود این پروتئین باعث می‌شود که ویروس‌های هپاتیت B که در اگزوزوم‌ها محصور شده اند، سلول‌های حساس را آلوده کنند.
داده‌های تحقیق فعلی نشان می‌دهد که برخی از ویریون‌های هپاتیت B دست نخورده می‌توانند به عنوان اگزوزوم آزاد شوند. این یافته یک مسیر انتشار برای ویروس‌های هپاتیت B است که قبلاً شناسایی نشده بود. اگرچه ویروس‌های هپاتیت B، C و E کاملاً متفاوت هستند، اما همه آن‌ها از این مسیر برای خروج از سلول‌ها استفاده می‌کنند.
شرح کامل این مطالعه در مجله تخصصی Cell Mol Gastroenterol Hepatol منتشر شده است.