با وجود اینکه زلزله یک پدیده طبیعی است، اما تقارن آن با شرایط خاص داخلی و بین المللی میتواند آثار و تبعات سیاسی به همراه داشته باشد.
تقارن زلزلههای ویرانگر ترکیه با خیز انتخاباتی حزب حاکم و دور جدید تنش با غرب و امریکا
به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صدا و سیما؛ در ترکیه زلزلههای ویرانگر در زمانی رخ داد که در داخل ترکیه بتدریج وارد فضای انتخاباتی میشد و حزب حاکم تمام توان خود را برای پیروزی در این انتخابات آماده میکرد و در عرصه بین المللی نیزترکیه از یک سو تحت فشارهای امریکا و ناتو برای فاصله گیری از موضع بینابین در جنگ اوکراین و قرار گرفتن در جبهه غرب علیه روسیه قرار داشت و از دیگر سو به دلیل تلاقی مخالفت ترکیه با عضویت سوئد و فنلاند در ناتو با موج قرآن سوزی در اروپا تنشی جدید در روابط ترکیه و اروپا در حال شکل گیری بود، به گونه ایی که چند روز قبل از وقوع زلزله در ترکیه تعدادی از کشورهای اروپایی نمایندگان و اتباع خود را از آنکارا فراخواندند و همین امر با توجه به انتشار اخبار شبهناک در باره زلزلههای ترکیه سوالاتی را درباره تقارن فراخوانی اتباع این کشورها با زلزلههای ویرانگرپدید آورد.
درچنین وضعیتی شکل گیری اعتراضات در ترکیه و یا دامن زدن به آن از سوی غرب دور از انتظار نخواهد بود تا بدین وسیله ترکیه برای همراهی با ناتو و غرب در جنگ اوکراین همراهی بیشتری از خود نشان دهد.
نحوه مصرف در آمد حاصل از مالیات بر زلزله در کانون انتقادهای داخلی از حزب حاکم
گستره تلفات انسانی و خرابیهای ناشی از زلزلههای ۷.۸ و ۷.۵ ریشتری در ۱۰ استان ترکیه علاوه بر اینکه هزینههای اقتصادی سنگینی بر دوش اقتصاد این کشور گذاشته هزینههای سیاسی گستردهای نیز به همراه خواهد داشت و امکان دارد حزب حاکم عدالت و توسعه را در انتخابات بهار آینده با شکست مواجه کند.
یکی از انتقادهای وارده به دولت اردوغان به سوءاستفاده از میلیاردها دلار درآمد دولت از "مالیات زلزله" بازمیگردد. این مالیات که به طور رسمی "مالیات ویژه ارتباطات" خوانده میشود، پس از زلزله سال ۱۹۹۹ وضع شد و منابع حاصل از آن قرار بوده برای برنامههایی مانند مقاومسازی ساختمانها و مقابله با پیامد زمینلرزه صرف شود.
پس از زلزله اخیر این پرسش بسیار مطرح شده که این درآمد مالیاتی هنگفت که قرار بوده صرف کاهش تلفات جانی و مالی زمینلرزه شود کجا سرازیر شده است؟
به تازگی ویدئویی از وزیر دارایی سابق ترکیه در سال ۲۰۱۱ فاش شده که چگونگی هزینه شدن مالیات زلزله را تا حدودی آشکار میکند. او میگوید این منابع صرف حوزه سلامت، جادهسازی، کشیدن راهآهن، توسعه فرودگاه، فعالیتهای کشاورزی و آموزش عالی میشود. وزیر سابق دارایی همچنین گفته که بخشی از درآمد مالیات زلزله صرف بازپرداخت بدهیهای دولت به صندوق بینالمللی پول شده است. این بدین معنی است که مالیات زلزله در جایی که برای آن پیش بینی نشده بود، مصرف شده است.
شوک زلزلهها بر پروژههای عظیم سد سازی و بستن آب بر روی همسایگان
همچنین این زلزلهها این نکته و واقعیت را برای دولتمردان ترکیه آشکار کرد که اجرای پروژههای عظیم سد سازیها در این کشور که تاکنون به دیده فرصت به آنها نگاه میشد میتواند به یک تهدید جدی در این کشور تبدیل شود و لذا سیاست مهار آبهای سطحی در این کشور که باعث بحران آب در پایین دست رودخانهها شده است جدا از مسائل اخلاقی و حقوقی میتواند در شرایط زلزله عواقب جبران ناپذیری نیز برای این کشور به همراه داشته باشد.
شاید بتوان از این مسئله به عنوان یکی از نکات مثبت زلزلههای اخیر یاد کرد. همچنین در صورتی که این زلزله بتواند زمینه را برای همکاری بیشتر ترکیه و سوریه برای مقابله با چالشهای ناشی از خرابیهای این زلزله فراهم کند میتواند از اثار مثبت این زلزلههای ویرانگر تلقی شود.
تعلیق دیرهنگام تحریمهای امریکا بر سوریه نوشداروی بعد از مرگ سهراب
زلزلههای اخیر درحالی روی داد که سوریه از حدود یک ۱۲ سال قبل از ان با پروژه براندازی مواجه بوده و اگرچه دولت مرکزی براین پروژه غالب شده، اما هنوزهم بخشهای وسیعی از مناطق شمالی آن از حاکمیت و سیطره دولت مرکزی خارج است و ایجاد یک چنین شرایطی طبعا امکان امداد رسانی را برای زلزله زدگان شمال سوریه از سوی دولت مرکزی با مانع جدی مواجه میکرد بخصوص آن که دولت سوریه از چند سال پیش تحت تحریمهای امریکا قرار گرفته است و اگرچه واشنگتن تحت فشارهای افکار عمومی با تاخیر چهارروزه از تعلیق موقت این تحریمها خبر داد، اما با توجه به فرصت طلایی ساعات اولیه برای نجات زلزله زدگان از آن میتوان به نوشداروی بعد از مرگ سهراب تعبیر کرد.
در این میان برخورد دوگانه غرب و بخصوص امریکا در امداد رسانی به ترکیه و سوریه واهمال امریکا در لغو تحریمهای تحمیلی بر سوریه نشان داد که برای غرب و امریکا همواره مسائل و منافع سیاسی بر مسائل انسانی ارجحیت دارد بخصوص اگر طرف مقابل آن یک کشور اسلامی وعربی باشد. از اینرو این زلزله این واقعیت را برای همگان اشکار کرد که تسلیح اوکراین به سلاحهای مرگبار به مراتب از امداد رسانی بر زلزله زدگان ترکیه و بخصوص ارجحیت داشته است و این واقعیت از مقایسه میزان کمکهای تسلیحاتی به اوکراین و زلزله زدگان ترکیه و سوریه کاملا اشکار است. احمد کاظم زاده