از خداوند میخواهیم تمام گرههای بندگانش را بگشاید، اما گویا کافی نیست.
احادیث بزرگان
بزرگان دین فرموده اند کسی که تنها دعا کند و برای استجابت آن تلاش نکند مانند تیراندازی است که کمان آن برخوردار از زه نیست.
همانطور که کمان بدون زه نمی توان با آن تیراندازی کرد، دعای بدون تلاش هم کار بیهوده ای است و انسان به هدفش نمی رسد.
دعا کردن همراه با تلاش و کوشش نتیجه دارد.
برخی از مردم بر این باورند که تنها راه ریشه کن کردن بدی در جهان و جلب منفعت، این است که آدمی بدون تلاش چشم به رحمت پروردگار دوخته و منتظر باشد که خداوند مشکلاتش را برطرف کند.
این نظریه باطل را نهضت «رفورم» به وجود آورد؛ زیرا اگر خداوند همه کارها را به تنهایی انجام می داد و انسان، بدون فعالیت دست به طرف او دراز می کرد، زندگی دیگر مفهومی نداشت و پروردگار به یک خدمت گزار آسمانی بشر محدود می شد.
از این رو امام صادق(ع) می فرماید: «خداوند برای بندگان مقرر فرموده مقاصدشان را با اسبابی از او بخواهد».
در واقع خداوند به انسان عقل و هوش عطا فرموده تا بتواند فکر کند و تصمیم بگیرد، به او نیرو و توانایی بخشیده تا بتواند با فعالیت خود ثمره ای به دست آورد.
بیشتر بخوانید:راههای استجابت دعا در کلام حضرت علی(ع) و ائمه
اگر این ها را با دعا و نماز کسب می کرد، دیگر هوشمندی و فعالیت معنی و مفهومی نداشت. نماز و دعا برای کوشش ها و فعالیت ها، مکمل لازم و شگفت انگیزی است، ولی اگر جایگزین کوشش و فعالیت گردد بی نهایت خطرناک خواهد بود.
امام صادق(علیه السلام) در حدیثی می فرمایند: "خداوند برای بندگانش مقرّر فرموده که مقاصدشان را با اسبابی از او درخواست کنند که برای رسیدن به آن ها قرار داده است و آنان را به این قانون امر کرده است"
نتیجه این که دعا لازم و واجب است، ولی حرکت و عمل نیز از جانب انسان ضروری است. منبع 1:شبستان ، منبع 2: makarem.ir/