بر اساس مصوبه شورای پول و اعتبار مورخ ۱۱ بهمن ماه ۱۴۰۱، مرکز مبادله ارز و طلای ایران از روز سه شنبه مورخ ۲ اسفندماه ۱۴۰۱ فعالیت رسمی خود را در حوزه معاملات ارزی (اسکناس و حواله) آغاز میکند.
اهداف کلان مرکز مبادله ارز و طلای ایران
ایجاد مرجعیت قیمت، افزایش حجم معاملات رسمی و سهولت دسترسی متقاضیان بازار ارز و طلا از مهمترین اهداف کلان مرکز مبادله ارز و طلای ایران است.
این مرکز، همچنین در راستای فعالیت خویش، ابزارسازی و نهادسازی در بازارهای ارز و طلا و تقویت و بهینهسازی حداکثری زیرساختهای فناوری اطلاعات را دنبال خواهد کرد.
تالار حواله ارزی
منابع لازم ارزی از محل صادرات شرکتهای صنایع پتروشیمی، مس، معادن، فولاد، پالایش نفت، قیر و سایر صادرکنندگان در تالار حواله ارزی مرکز مبادله ارز و طلای ایران تامین و جهت فروش به واردکنندگان عرضه میشود.
همچنین تامین ارز بابت واردات دارو، لوازم و تجهیزات پزشکی و کالاهای اساسی همچنان با نرخ ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان بر بستر سامانه نیما کماکان با قوت ادامه خواهد یافت.
تالار ارز خدماتی
با راه اندازی مرکز مبادله ارز و طلای ایران ضمن بازنگری صورت گرفته در سرفصلهای تخصیص ارز خدماتی، به منظور پاسخگویی به همه نیازهای واقعی ارزی از یک سو و جایگزینی روشهای نظارت پسینی به جای نظارت پیشینی از سوی دیگر، سرفصلهای مربوطه با رویکرد تسهیل مقررات توسعه یافتند.
از مهمترین سرفصلهای بازنگری شده ارز خدماتی در مقررات میتوان به سرفصلهای ارز درمانی، ارز دانشجویی، ارز ماموریت، ارز مسافرتی، ارز شرکتهای هواپیمایی داخلی، ارز شرکتهای ترانزیت زمینی و دریایی و سایر موارد اشاره داشت.
فرایند تامین ارز در تالار ارز خدماتی
متقاضیان ارز خدماتی با مراجعه به مرکز مبادله ارز و طلای ایران به شرح زیر اقدام به دریافت نیاز واقعی ارزی خود در قالب اسکناس یا حواله ارز میکنند.
متقاضی بایستی به تارنمای مربوطه مراجعه و نیاز واقعی ارزی خود را ثبت و همچنین اسناد و مدارک مرتبط با هر سرفصل را در سامانه طراحیشده جهت بررسی دستگاه اجرایی ذیربط بارگذاری نماید.
اسناد و مدارک مربوطه توسط دستگاه اجرایی ذیربط ملاحظه و بررسی میگردد و متقاضی به بانک ملی ایران ارجاع داده میشود؛ متقاضیان پس از تایید پرداخت، جهت دریافت حجم ارزی اسکناس یا حواله تاییدشده به شعب منتخب بانک ملی ایران مراجعه میکنند و مراتب به طریق مقتضی به ایشان اطلاعرسانی میشود.
روش کشف نرخ
نرخ معاملات ارزی در مرکز مبادله ارز و طلای ایران در دو تالار نقد و حواله ارز بر مبنای منابع و مصارف ارزی کشور و بر اساس متغیرهای بنیادی اقتصادی کشف و مبنای معاملات فیمابین قرار میگیرد.
برنامههای آتی
توسعه تالارها براساس نیازهای متنوع ارزی، توسعه ابزارهای معاملاتی مبتنی بر ارز و طلا از جمله سلف و سواپ، مرجعیت نرخ به عنوان نرخ مرجع ارز و طلای کشور و توسعه ارتباطات منطقهای و بین المللی با بازارهای مالی و ارزی منطقهای و جهانی، از مهمترین برنامههای آتی مرکز مبادله ارز و طلای ایران است.