صرفه جویی ۵۰ درصدی مصرف آب در بخش کشاورزی با سوپرجاذبهای دوستدار طبیعت
پژوهشگران کشور با استفاده از مواد زیستسازگار موفق به ساخت گرانولهای سفالی به عنوان سوپرجاذب شدند که میتواند جانشین مناسبی برای سیستمهای تهویه هوا در مرغداریها و گلخانهها شود و در بخش کشاورزی نیز باعث کاهش ۵۰ درصدی مصرف آب خواهد شد.
به گزارش
خبرگزاری صدا و سیما، مجری این طرح گفت: به دلیل نبود روشهای بهینه بهرهبرداری از میادین نفت و گاز، اکثر این انرژی عظیم خدادادی نه تنها از بین میرود، بلکه مشکلات زیاد زیست محیطی را نیز به ارمغان میآورد، و همچنین روزانه میلیونها متر مکعب گاز در میادین نفت و گار کشور به هدر می رود.
مرتضی چابکی افزود: در کشور حدود ۱۷/۴ میلیارد مترمکعب گازی از طریق «فلر»ها (مشعلهای میادین نفت و گاز کشور) سوزانده میشود و از این لحاظ ایران رتبه سوم جهانی را کسب کرده است.
وی با بیان اینکه ایران انتشار گازهای گلخانهای را از سال ۲۰۱۵ تاکنون به میزان ۱۸ درصد افزایش داده است، گفت: در این میان تنها موردی که کمتر به آن پرداخته شده، مالیات کربن است که جوامع بینالمللی بهزودی دردسرهای بزرگی را به کشور تحمیل خواهند کرد.این در حالی است که سایر کشورها از گاز فلر، برای تولید سوخت و برق و خوراک استفاده بهینه میکنند.
آقای چابکی گفت: در حال حاضر مبنای پالایشگاههای مدرن دنیا استفاده حداکثری بدون فلر و فلرینگ است، این در حالی است که در کشور معمولاً سوختن این مشعلها و گاز همراه آن به عنوان نمادی از دایر بودن و روشنی فلرها یعنی پالایشگاه در حال کار و بهرهبرداری و رونق فعالیت آن به شمار میرفت.
وی از ارائه طرحی در این زمینه خبر داد و گفت: در این طرح موفق به تولید سوپر جاذبهایی بر پایه مواد اولیه زیست سازگار شدیم. این جاذبها، محصولاتی هستند که به کشور وارد میشوند و ما این محصول را با هدف صرفهجویی مصرف آب و ذخیره آب در زیر زمین برای کاربردهای کشاورزی به تولید رساندیم.
مجری طرح خاک رس و ترکیبی از ۱۲ نوع گیاه شامل گیاهانی، چون «خار شتر»، «تخم شربتی»، «خاک شیر» و «کاه»و همچنین یکسری موادی که موجب تخلخل میشوند را از مواد تشکیلدهنده این سوپر جاذب نام برد و افزود: این مواد با گل خام ترکیب میشوند و به مدت ۲۱ روز در زیر پلاستیک، استراحت داده میشوند تا آماده کاربرد شوند. گِل نهایی، به منظور تولید گرانول، وارد دستگاهی میشود.
آقای چابکی با اشاره به صرفه جویی مصرف آب در این طرح گفت: وقتی ریشه گیاهان در کنار این سوپر جاذب قرار گیرد، آب گیاه تامین خواهد شد، به گونهای که به مدت ۶۰ روز نیاز به آبیاری اراضی کشاورزی نیست. این امر به معنای صرفهجویی ۵۰ درصدی در مصرف آب کشاورزی است.
وی افزود: زمانی که آب روی این پد سفالی به چرخش میآید، از سفال، املاح به آب اضافه شده و این املاح به گیاه میرسد؛ از این رو کاربرد این محصول در مزارع موجب کاهش مصرف کود شیمیایی خواهد شد.
این پژوهشگر با اشاره به مصرف بیش از دو سوم آب مصرفی کشور در بخش کشاورزی افزود: با توجه به رخداد پدیده فرونشست در کشور، استفاده از این روش میتواند به عنوان راهکاری کمهزینه برای علاجبخشی این پدیده باشد.
آقای چابکی یکی دیگر از مزیتهای این محصول را عاری از میکروب و آفت دانست و گفت: از آنجایی که این محصول در دمای ۸۰۰ تا ۱۱۰۰ درجه پخت میشود، عاری از انگل و میکروب است.
وی، کاهش دوره آبیاری را از دیگر مزایای این جاذبها عنوان کرد و گفت: با استفاده از این جاذبها، دوره آبیاری همه انواع محصولات ریشهدار، ۳ به یک شده است؛ یعنی اگر در گذشته هر درخت زرشک هر ۱۰ روز (هر ماه، ۳ بار) آبیاری میشد، با استفاده از این سوپر جاذب هر دو ماه یک بار آبیاری میشود.
مجری این طرح، کاربرد دیگر این محصول را در گلخانهها و مرغداریها دانست و گفت: پد سفالی تولید شده میتواند جایگزین پد سلولزی مورد استفاده در گلخانهها و مرغداریها و هر جایی که هوای خنک لازم است، شود؛ چرا که سیستمهای تهویه هوا در گلخانهها قیمت بالا دارند و سالانه بیش از ۳۵۰ میلیون دلار ارز از کشور برای خرید این محصول، خارج میشود.
وی افزود: این در حالی است که پد سفالی تولید شده در این پروژه هر چه آب شورتر و املاح بیشتری داشته باشد، عملکرد و سرمایش پیوسته آن بهتر خواهد شد، ضمن آنکه هوای تولیدشده در آن همراه با عطر سفال نم خورده است.
آقای چابکی با اشاره به پتانسیلهای موجود در کشور برای توسعه این محصول، خاطر نشان کرد: بعداز کمیاب شدن سوخت مازوت و سهمیهبندی گازوئیل، اکثر کورههای آجرپزی تعطیل شدند و این کورهها میتوانند بستر خوبی برای تولید گرانول سفالی و پد سفالی باشند.