ستاد حقوق بشر کشورمان گزارشی از اهم اقدامات انجام شده در حمایت از زندانیان و خانوادههای آنان در سال هاي ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ منتشر کرد.
بر اساس اساسنامه، اهم اهداف و وظایف انجمن حمایت از زندانیان، به شرح زیر است:
- کمک به خانواده زندانیان، بازسازی شخصیت و اصلاح و ارشاد زندانیان.
- کمک در جهت آموزش حرفهای به زندانیان.
- کمک به اشتغال زندانیان پس از آزادی با تهیه فرصتهای شغلی یا کمک مالی.
- ارائه مساعدت در بهبود وضع بهداشت و درمان، ترغیب و تشویق فعالیتهای فرهنگی، ورزشی، حرفهای و آموزشی زندانها.
- استفاده از خدمات اطباء، مددکاران، مهندسین، آموزگاران و صاحبان تخصص و حرفه و فن در جهت بهبود وضع زندانیان.
- جلب کمک اشخاص و مؤسسات حقوقی و حقیقی و دولت.
- همکاری با مؤسسات علمی و تحقیقی که در زمینه زندانها و بزهکاری و مسائل مربوط به آن فعالیت و تحقیق میکنند و استفاده از نتایج کار و پیشنهادات این موسسات.
تاکید میشود اعضای هیأت مدیره انجمنهای حمایت از میان معتمدین محلی، مسئولین زندان، دادستانها، فرمانداران و بخشداران انتخاب میشوند تا بتوانند زمینه های حمایت از میان بخشهای دولتی و غیردولتی را شناسایی و فعال نمایند. فعالیتهای انجمنهای حمایت در زمینه حمایت از زندانیان و خانواده های آنان، علاوه بر فعالیتهای رسمی سازمان زندانها و بنیاد تعاون زندانیان است. اصولاً، چنین فعالیتهایی حاکی از رویکرد انسانی- اسلامی زندانبانی در ایران است که ضمن توجه به آموزش، حرفه آموزی و اشتغال زندانیان، به نیازهای خانوادههای آنان نیز توجه ویژه ای دارد و حمایتهای مختلفی از آنان به عمل می آورد.
تعداد انجمنهای حمایت از زندانیان در استانهای کشور
بر اساس این گزارش، در مجموع، تعداد ۲۳۰ انجمن حمایت از زندانیان در سراسر کشور فعالیت دارند و به زندانیان و خانوادههای نیازمند آنان خدمات ارائه میدهند.
تعداد خانوارهای تحت پوشش انجمن های حمایت از زندانیان
این گزارش میافزاید: تعداد ۴۵۰۰۰ خانواده زندانی در سال ۱۴۰۰ و تعداد ٥١ هزار و ٢٤٤ خانواده زندانی در ۹ ماهه ۱۴۰۱، تحت پوشش انجمنهای حمایت از زندانیان قرار گرفته و از خدمات متنوع این مجموعه استفاده کردهاند.
اقدامات انجمن های حمایت در جهت آزادی زندانیان
در راستای آزادی زندانیان، اقدامات قابل ملاحظه ای، از سوی انجمنهای حمایت انجام شده است، از جمله: پرداخت وام های بلاعوض به زندانیان واجد الشرایط، کمک به اخذ رضایت از شکات، کمک به آزادی از طریق پابند الکترونیکی و کمک به اخذ وکیل برای زندانیان و پرداخت حق الوکاله. بر این اساس، در سال ۱٤۰۰ تعداد هزار و ۸۷۸ مورد و در ۹ ماهه سال ١٤٠١ تعداد هزار و ۱۱۹ مورد کمک در سراسر کشور به منظور آزادسازی زندانیان ارائه شده است.
کمکهای نقدی و غیرنقدی انجمن های حمایت به زندانیان و خانواده های آنان
از جمله فعالیتهای انجمن حمایت از زندانیان، پرداخت کمک های نقدی و کمکهای غیرنقدی شامل سبد غذایی، البسه و پوشاک، لوازم التحریر، اعطای بن غیر نقدی، اهدای کالای اساسی اولیه زندگی و اعطای جهیزیه به زندانیان و خانواده آنان است. در سال ١٤٠۰، مبلغ ٠٥٥، ٥٩٠،٩١٧، ٩٣٥ ریال به خانواده زندانیان نیازمند و مبلغ،۹۸۹، ۳۱۳، ٤٤٧، ١،١٠٥ ریال به زندانیان نیازمند و در ۹ ماهه سال ۱٤۰۱ نیز مبلغ ٩٠٠،٤٠٠،۷۹۹،۸۸۹ ریال به خانواده زندانیان نیازمند و مبلغ ۹۳۰٬۰۸٤،٨٨٦،٣٠٨ ریال به زندانیان نیازمند کمک نقدی شامل پرداخت مستمری به خانواده زندانیان، هزینه ایاب و ذهاب و زندگی، کمک هزینه تحصیلی فرزندان زندانیان، کمک هزینه تأمین مسکن، هزینههای درمانی و بیمارستانی، هزینه فرهنگی و تفریحی، کمک هزینه ازدواج و ... پرداخت شده است. همچنین، در سال ١٤٠٠ در مجموع ۳۵۲ هزار و ۷۱۲ مورد و در ۹ ماهه سال ١٤٠١ تعداد ۲۵۹ هزار و ۷۲۱ مورد به خانواده مددجویان نیازمند تحت پوشش کمکهای غیر نقدی شامل سبد غذایی البسه و پوشاک، لوازم التحریر، اعطای بن غیر نقدی، اهدای کالای اساسی اولیه زندگی و اعطای جهیزیه اهداء شده است.
برگزاری دورههای حرفه آموزی و اشتغال برای زندانیان و خانوادههای آنان
انجمنهای حمایت از زندانیان در راستای توانمندسازی و آمادگی زندانیان برای باز اجتماعی شدن و فراهم کردن مقدمات جذب زندانیان و همچنین خانوادههای داوطلب اشتغال در بازار کار، دورههای مختلف حرفه آموزی و اشتغال را برای زندانیان و خانواده های آنان برگزار می کنند. در سال ١٤٠٠، تعداد ٩ هزار و٦٦ و در ۹ ماهه سال ۱٤۰۱ نیز تعداد ۱۰ هزار و ۷۸۹ نفر تحت آموزش جهت اشتغال قرار گرفتهاند.
معرفی خانواده زندانیان به نهادهای حمایتی
از دیگر خدمات انجمنهای حمایت زندانیان، معرفی خانواده زندانیان نیازمند به نهادهای حمایتی از جمله کمیته امداد امام (ره) و سازمان بهزیستی به منظور بهره مندی از خدمات متنوع این نهادها از جمله دریافت مستمری ماهیانه است. در سال ۱٤۰۰ تعداد ٤٢٦٥١ خانواده و در ۹ ماهه سال ۱٤۰۱ نیز تعداد ٢٤٣٧٥ خانواده نیازمند جهت استفاده از خدمات به نهادهای حمایتی معرفی شده اند.
پیگیری پرونده قضایی زندانیان
در ادامه این گزارش آمده است: از دیگر اقدامات انجمنهای حمایت از زندانیان، پیگیری پرونده قضایی زندانیان و ارائه خدمات حقوقی و قضایی توسط مددکاران اجتماعی و قضایی است. در این راستا، در سال ۱۴۰۰ افزون بر ۴۳۰۷۲ پرونده و در ۹ ماهه سال ۱۴۰۱ نیز تعداد ۳۰۴۰۳ پرونده قضائی مربوط به زندانیان توسط انجمنهای حمایت مورد پیگیری قرار گرفت.
ملاقات با خانوادههای زندانیان
ملاقات با خانواده زندانیان و بررسی و رسیدگی به درخواستهای آنان توسط مدیران و مددکاران اجتماعی وابسته به انجمنهای حمایت از زندانیان، از جمله وظایف ذاتی انجمنهای حمایت است. در سال ١٤٠٠ تعداد ٤٤٥٣ مورد و در ۹ ماهه سال ١٤٠١ نیز تعداد ۳٩٩٥ مورد بازدید از خانواده های زندانیان نیازمند صورت گرفته است.
بازدید از زندانها با هدف شناسایی و کمک به زندانیان نیازمند
بازدید از زندانها با هدف شناسایی و کمک به زندانیان نیازمند و رسیدگی به درخواست های آنان، از دیگر فعالیت های انجمنهای حمایت است. در سال ۱۴۰۰ تعداد ٩٤١٤ مورد و در ۹ ماهه ۱٤۰۱ نیز تعداد ۳٦۹۷ بازدید از زندانهای کشور انجام و به زندانیان نیازمند کمک ارائه شد.
برگزاری دوره های آموزشی برای زندانیان و خانواده های آنان
جهت کاهش آسیب های اجتماعی در بین زندانیان و خانواده آنان، دورههای مختلف آموزشی از جمله آموزش مهارتهای اساسی زندگی، پیشگیری از اعتیاد و طلاق برگزار می شود. در سال ۱٤۰۰ تعداد ٣٤۸۰۹ نفر و در ۹ ماهه سال ١٤٠١ نیز ۵۱۱۸۰ نفر در دوره هایی که توسط انجمنهای حمایت برگزار می شدند، شرکت کردهاند.
ارائه خدمات و مشاوره حقوقی
انجمنهای حمایت از زندانیان جهت آشنایی زندانیان و خانواده آنان با حقوق و تکالیف خود با همکاری شوراهای حل اختلاف، مشاوران حقوقی، وکلا و کارشناسان قضایی به زندانیان و خانوادههای آنان خدمات و مشاوره حقوقی ارائه میکنند. بر این اساس، در سال ۱٤۰۰ به ۲۸۳۷ نفر ودر ۹ ماهه سال ۱٤۰۱ نیز به ۲۹۷۷ نفر دیگر از زندانیان و خانوادههای آنان خدمات حقوقی ارائه شده است.