مدیر کل قرآن وعترت و نماز آموزش و پرورش گفت: که وظیفه تربیت به عهده همه ارکان مدرسه است چه مدیر، معلم،دبیرهای تخصصی و دبیرهای پرورشی و حتی اولیای گرانقدر وظیفه تربیت دانش آموزان را همچنان که در قبال آموزش و تعلیم وظیفه دارند در قبال تربیت هم وظیفه دارند.
سوال: در ابتدا اگر صحبتی دارید بفرمایید و من در ادامه سوالات را از شما میپرسم.
باقری: اجازه میخواهم گرچه با تاخیر، ولی هفته بزرگداشت مقام معلم را محضر همه معلمان گرانقدر سراسر کشور تبریک بگویم و همچنین از دوستان مان از سازمان دارلقرآن که امروز مشغول برگزاری آزمون تخصصی هستند هم تشکر کنم و هم از تلاشهای ارزشمند مدیران دارلقرآن که در آماده سازی دانش آموزان جهت حضور در این آزمونهای مشابه تلاش کردند نیز تشکر کنم.
سوال: آقای دکتر در مورد نقش معلمان و مشارکت آنها در برنامههای تربیتی و فعالیتهای پرورشی مدارس و همچنین واگذاری مسئولیت تربیتی به مدیران مدارس که در اسناد بالادستی به آن اشاره شده آیا اتفاقی هم رخ داده و این که نتیجه آن چه قدر برای خانوادهها و بچه هایشان قابل لمس بوده آن را دیدند.
باقری: عرض کنم ما معقتدیم که وظیفه تربیت به عهده همه ارکان مدرسه است یعنی چه مدیر چه معلم چه دبیرهای تخصصی و چه دبیرهای پرورشی و حتی اولیای گرانقدر وظیفه تربیت دانش آموزان را همچنان که در قبال آموزش و تعلیم وظیفه دارند در قبال تربیت هم وظیفه دارند با این اعتقاد تمام تلاش مان بر این است که این حلقه مفقودی در گذشته وجود داشته و کار تربیت را مختص مربیان پرورشی میدانستند و حتی در فرصتهای تربیتی فوق برنامه هم در حوزه معاونت پرورشی اکتفا میکردیم یا اصلا یک مسیر جدیدی را باز کرده بودیم یک میدان بازی دیگری را برای خودمان ایجاد کرده بودیم معتقد بودیم که میدان بازی باید یکی باشد.
سوال: جذب یازده هزار معلم پرورشی هم آمده که حالا ذیل محور جذب ۶۵ هزار معلم در آموزش و پرورش که الان میان صحبت هایتان اشاره کردید.
باقری: آن را هم عرض خواهم کرد اول صحبت اول تان را تکمیل کنم، ما با این اعتقاد آمدیم همه کتب درسی دانش آموزان را در پایههای مختلف و رشتههای مختلف بررسی کردیم نقاط مشترکی که با اهداف تربیتی مشترک هستند و به نوعی در کتب درسی و محتوای برنامه درسی بهش پرداخته شده را احصاء کردیم و آمدیم برای تک تک این موارد یک محتوای مکمل ایجاد کردیم من یک مثال برایتان بزنم ما امسال در مسابقات مان یک رشتهای به عنوان گفتمان مهدوی ایجاد کردیم یک حالت گفتگو و جدال احسنی است که بین دو گروه ایجاد میشود به منظور پاسخ به شبهات دانش آموزان در حوزه مهدویت از لسان خودشان آمدیم بررسی کردیم کتابهای درسی را مثلا در متوسطه دور اول و دوم را به بحث انتظار پرداخته شده ما این بحث کتاب درسی را تکمیل کردیم محتوای مکملی بهش دادیم در رمزینه کتاب بارگذاری کردیم این جا نقش آن معلم است که پررنگ میشود سوال سرکار عالی بود اینجا معلم بزرگوار این کلاس و این درس وقتی میبیند به این درس برسد علاوه بر این که از محتوای برنامه این درس استفاده میکند جهت تبیین بحث انتظار مهدویت میتواند از این محتوای مکملی که ما تولید کردیم استفاده کند هم کلاسش را غنا خواهد بخشید هم محتوای افزودهای را ارائه خواهد داد هم به دانش آموزانش توصیه میکند که اگر خواستید در مسابقات گفتمان مهدوی شرکتی کنید محتوای مسابقه این جاست من یک مثال زدم همه فعالیتهای تربیتی دارد به این سمت و سو میرود که ما شروع کردیم در شروع سال تحصیلی جاری از آغاز سال تحصیلی و دارد این کار انجام میشود و با این وضعیت هم ما از محتوای برنامه درسی استفاده میکنیم و هم از معلمین و مدیران بزرگواری که میتوانند در حوزه تربیت تربیت بخش ایجاد کنند این بخش را پررنگ کردیم، اما در مورد سوال دوم تان در مورد نیروی انسانی ما دو تا وظیفه در قبال نیروی انسانی داریم یکی جذب و یکی هم ارتقاء صلاحیتهای حرفهای و شایستگیهای فردی شان و اخلاقی شان خوب ما تا الان این که مربی پرورشی صرف بخواهیم جذب کنیم به این شکلی که فرمودید نبوده واقعا امسال ما قرار است ۶۵ هزار معلم وارد آموزش و پرورش بشوند طی فرایندهایی که طراحی شده ۲۵ هزارتایشان آموزگار بودند که هفته گذشته آزمون هایشان برگزار شد مراحل دارد سپری میشود در تابستان امسال ۱۱ هزار مربی پرورشی قرار است جذب بشوند که یک تفاوتهایی دارد این نحوه جذب امسال مان با سالهای گذشته در سالهای گذشته بخش عمدهای از آزمونها و آن شرایط و شاخصها به حوزه علمی بر میگشت یعنی اگر یک مخاطب و یک متقاضی میتوانست به راحتی تست بزند یا در حوزه دانش یک مقدار فراتر بود راحت این پذیرفته میشد به عبارتی اگر اشتباه نکنم حدود ۶۰ یا ۷۰ درصد این آزمونها اختصاص داشت به دانش این مربیان ۳۰ یا ۴۰ درصد هم اختصاص داشت به آن مهارتهای تخصصی خودش خوب ما این دوره دقیقا برعکسش کردیم یعنی ۴۰ درصد به محتوای علمی امتیاز دادیم ۶۰ درصدش به آن مهارتهای تخصصی، تعهدی و فردی خودشان است ما برای این که مربی پرورشی موفق جذب کنیم حضرت آقا فرمودند که در حوزه معاونت پرورشی کارهایی انجام شده سه تا مشکلش را فرمودند حالا آقا یکی در مورد نیروی انسانی است که به حوزه پرورشی به یک مربی پر انگیزهای انقلابی نیاز دارد ما در جذب پیشرو انشالا با ایجاد شرایطی جهت احصاء و سنجش مهارتهای فردی و اخلاقی این افراد به دنبال جذب نیروهای متخلق و متعهد و انقلالی هستیم که قطعا حالا دوستانمان در سازمان دارلقرآن فرمودند که برای بچههای قرآنی و حافظان و قاریان سهمیهای داده بشود قطعا این افرادی که به هر حال حافظ هستند قاری هستند میتوانند خودشان سهمشان را ایجاد کنند در این فرایند به هر حال آن مواردی که فرایند مصاحبه و فرایند بعد از آزمون را که طراحی کردیم سپری خواهد شد در این فرایند قطعا بچههایی که حافظ و یا قاری باشند.
سوال: آیا این تعداد با توجه به تعداد دانش آموزان این تعداد جذب مربی پرورشی یا معلم پرورشی که بهتر است بگویم این ۱۱ هزار تا به صورت هدفمند انتخاب شده.
باقری: نه هدفمند که نیست، ولی براساس سهمیهای است که سازمان در اختیارمان قرار داده ما حدود ۵۰ هزار مربی پرورشی نیاز داریم براساس قانون احیای معاونت پرورشی
سوال:در مرحله اول ۱۱ هزار تا
باقری: بله، حالا البته دنبال فرایند دیگری هم هستیم دنبال ایجاد رشته امور تربیتی در دانشگاه فرهنگیان و استفاده از سایر نیروها هستیم امیدواریم با این اتفاق بخشی از نیروهایمان تامین شود حضرت آقا هم در دیدار هفته بزرگداشت معلم فرمودند که باید مربیان پرورشی متخصص و متعهد در مدارس و در همه مدارس حضور داشته باشند براساس قانون احیای معاونت پرورشی هم هر مدرسه باید یک مربی داشته باشد.
سوال: حالا آمارها نشان میدهد که سطح روانخوانی و روخوانی دانش آموزان پایین است شما چه ارزیابی در این زمینه دارید تا الان چه کردید.
باقری: والا اینها در حد ادعا هست من نمیخواهم تایید یا رد کنم، ولی آنچه که معلم است هیچ پایش و تحقیقی در این زمینه به صورت میدانی صورت نگرفته است ببنید چند درصد بچهها واقعا بلدند قرآن را بخوانند و چند درصد بلد نیستند بخوانند صورت نگرفته این اتفاق، ولی آن چیزی که من به عنون کارشناس عرض کنم بحث آموزش قرآن حالا در گزارشی که در برنامه پخش شد حالا، چون معلم ندارند تا زمانی که طرح اتقان انجام شود پس تکلیف بچهها چیست.
سوال: در این زمینه خبرنگارهای ما هم گزارش میدانی تهیه کرده بودند.
باقری: در این گزارش آمده بود تا زمانی که طرح اتقان انجام شود تکلیف دانش آموزان چیست تکلیف دانش آموزان همان بوده که در سالهای گذشته بوده و الحمدلله موفق بوده من فرزند خودم در مدرسه دولتی قرآن را یاد گرفته و روخوانی کند خیلیها اینجوری هستند اگر بچهها در سنین بالاتر این مهارت شان ضعیف میشود دلیلش این نیست که معلم ما کوتاهی کرده یک درصد اندکی ممکن است باشد بچه باید به عقیده من، ولی دانش آموز، دانش آموزان در کلاس قرآن، قرآن را یاد میگیرند که روان و صحیح بخوانند حال این روان و صحیح ممکن است درجاتی داشته باشد، ولی از رو میتوانند بخوانند، اما چرا این مهارت در منزل و در سنین بالاتر تمرین نمیشود، چون به فراموشی سپرده می شود طرح اتقان هم اینجوری هست.
سوال: طرح اتقان الان به کجا رسید
باقری: طرح اتقان الان در ۵ استانی که آزمایشی کار را قرار بود شروع کردیم در ۴ استان شروع شده استان پنجم از ۱۸ اردیبهشت شروع خواهد شد ما پیش بینی میکنیم تا پایان امسال، پایان اسفند ۱۴۰۲، ۴۷ هزار معلمی که در این ۵ استان مشغول به خدمت هستند را سواد قرآنی شان را ارتقا بدهیم ضمن اینکه بقیه استانها هم تعطیل نیست کارشان به هر حال معلمین بزرگواری که آموزگار هستند در دوره ابتدایی علاوه بر این که وظیفه تدریس سایر دروس را دارند درس قرآن هم بخشی از دروسشان است یعنی به همان میزانی که نسبت به بقیه دروس اهتمام دارند قطعا نسبت به قرآن هم اهتمام دارند، اما آن کاری که ما داریم انجام میدهیم در جهت تقویت دانش و سواد قرآنی آموزگاران بزرگوار است
سوال: در جهت همین تقویت سطح دانش آموزان در مدارس برای اینکه این تقویت بیشتر اتفاق بیفتد و رشد بیشتری داشته باشد برای استفاده از ظرفیت قاریان و حافظان قرآنی در مدارس به ویژه مراکز دارلقرآن آموزش و پرورش چه کارهایی انجام شده، چون به هر حال هم نخبگان از عدم به کار گیری گله دارند و هم مدارس به آنها نیاز مبرم دارند.
باقری: برای ورود نیروی انسانی به آموزش و پرورش یک مسیر و یک فرایند مشخصی دارد یعنی اگر قرار است یک نیرویی در آموزش و پرورش جذب شود مسیرش یا دانشگاه فرهنگیان است یا ماده ۲۸ است خوب نمیشود هر نیروی آزادی که به فرض که علاقهمند هست دغدغه دین دارد اجازه بدهیم وارد مدرسه بشودو تدریس کند به هر حال معلمی یک نقشی دارد یک شرایطی دارد که نمیشود اطمینان کرد به هر کسی که مدعی است که میتواند این کار را انجام دهد این برای مدرسه است و کلاس درس، اما آنجایی که به فوق برنامه مربوط میشود که در دارالقرآنها در کانونهای فرهنگی تربیتی و در فرصتهای تربیتی دیگری در فوق برنامه مهیاست در این جا ما اتفاقا دنبال این هستیم یعنی الان مسیر استفاده از مربیان متخصص به ویژه حافظان و قاریان قرآن که علاقهمند هستند در مرکز دارالقرآن به ما کمک کنند درش باز است یک پیش نویس تفاهم نامهای را با تایید کارشناسان حقوقی وزارت خانه ابلاغ کردند به استانها میتوانند به ویژه در تابستان که دارای اوقات فراغت بچهها هست میتوانند از ظرفیت اینها استفاده کنند و ضمن اینکه تفاهم نامههایی با اتحادیه موسسات قرآنی در بعضی از موسسات و حتی دانشگاه علوم قرآن و معارف اسلامی هم به امضا رسیده که بستر استفاده از این نیروهای قرآنی و متعهد در حوزه آموزش قرآن در مراکز دارالقرآن و کانونها فعلا مهیاست.
سوال: آقای دکتر باقری حالا میخواهم از اداره کل ازتون بپرسم اداره کل آموزش پرورش در بحث عترت و نماز چه برنامهها و وظایفی برعهده دارد و تا الان چه کارهایی انجام شده است.
باقری: اجازه بدهید، چون هفته بزرگداشت مقام معلم است من بخش معلمین را اشاره کنم ما در همین روزهایی که داریم پشت سر میگذاریم یا روزهای آینده در هفته بزرگداشت مقام معلم مسابقات قرآن عترت و نماز فرهنگیان را دوستانمان در استانها برگزار میکنند که مسابقات قرآن فرهنگیان یه فرایند سه مرحلهای است مرحله منطقه که در دهه فجر انجام شده، مراحل استانی که الان در هفته بزرگداشت مقام معلم در حال اجراست و مرحله کشوری و مسابقات هم در آخر خردادماه در مشهد برگزار خواهد آمارهای ما حدود ۱۱۰ هزار نفر شرکت کننده در این رشته هاست که در رشته قرائت قرآن کریم، حفظ ده و حفظ کل، نهج البلاغ و روش تدریس احکام دارند شرکت میکنند این یک بحث، در مورد توانمندسازی نیروی انسانی مان و ارتقای صلاحیتهای حرفهای شان هم سه چهارتا دورهای که اجرا کردیم اشاره میکنم خیلی کوتاه، چون وقت مان دارد سپری میشود ما در اوایل کرونا بحث برگزاری دوره آموزشی سواد رسانهای داشتیم که ما حدود ۲ هزار نیرو داریم در کل کشور که در حوزه قرآن ونماز اعم از روسای ادارات، مدیران دارالقرآن، کارشناسان مان در سراسر کشور فعالیت میکنند که ۲ هزار نفر در این دورهها شرکت کردند دوره تربیت داوران را داشتیم که ما حدود ۲ هزار و دویست نفر داور تربیت کردیم این داوران در سطوح مختلف مدرسه و منطقه و استان وکشور اجازه داوری دارند براساس دورههایی که سپری کردند دوره آموزشی مربیان حفظ را داشتیم که حدود ۵۵۰۰ نفر مربی که خودش حداقل حافظ سه جز است در این دورهها شرکت کردند در جهت تحقق تربیت ده میلیون حافظ به ما در مدارس و دارالقرآنها کمک میکنند این بخشی از موارد بود یک مورد هم نمازی عرض کنم ما طرح مبین را سالهاست داریم اجرا میکنیم امسال هم اجرا کردیم مبین یعنی بحث تقویت فعالیتهای برنامههای یاوران نماز در مدارس که مدیران مدارسی که ابتدا مدارس پرجمعیت را شروع کردیم و به مرور به مدارس کم جمعیت داریم میرویم میرسیم مدیران را آشنا کردیم در این دورههای آموزشی به کمک ستاد اقامه نماز کشور و مرکز تخصصی نماز کشور دارد برگزار میشود مدیرانمان با حضور در این دورهها با شیوههای جذب دانش آموزان به نماز آشنا میشوند من بخشی از اینها را در این فرصت کوتاه عرض کردم.
سوال: آقای دکتر چشم انداز ما چه هست و چه خواهد شد فکر میکنید که در آینده چه اتفاقی خواهد افتاد اگر تاریخی برای اجرایی شدن اسناد بخواهیم در نظر بگیریم را آن زمان کی هست و چه زمانی را شما اعلام میکنید.
باقری: سند تحول بنیادینی که به سند فرادستی آموزش و پرورش است و همه ارکان آموزش و پرورش هم قسم هستند که این سند را اجرا کنندو مورد تاکید حضرت آقا هم بارها بوده امسال هم در دیدار معلمین بود راه کارهای مختلفی دارد که نقشه راه مشخصی دارد این راه کار متولیش صرف معاونت پرورشی و یااداره کل قرآن عترت ونماز نیست یک راهکار طراحی شده ذیل این راه کار میآیند اقدامات و فعالیتهای مختلفی را معاونتهای مختلف وزارت خانه طراحی میکنند ما در حوزه اداره کل خودمان و معاونت پرورشی یک فعالیتهایی را تعریف کردیم که این راهکار را بهش پاسخ بدهیم یا به عبارتی اهداف این راهکار را محقق کنیم من نمیتوانم بگویم که چشم اندازمان کجاست و کی به اتمام میرسد، چون اتمام پذیر نیست این برنامه به هر حال ما ورودی و خروجی داریم ما هر سال برای یک تعدادی، ۵، ۲ هزار تا سال گذشته دانشگاه فرهنگیان جذب کردیم حدود ۹۰ هزار دانشجو در دانشگاه فرهنگیان مشغول به تحصیل هستند اینها میشوند معلم دوباره جایشان را افراد جدیدی پر میکنند این قرار نیست به پایان برسد ما قرار است معلمین بزرگوار را با اهدافی که داریم آشنا کنیم و این تدریجی است چشم اندازش که فرمودید این است که در یک جمله بخواهم اشاره کنم ارتقا انس با قرآن در دانش آموزان یعنی همه این اتفاقاتی که میافتد هدف این است اعم از محتوای برنامه درسی، ارتقا توانمندیهای قرآنی معلمان، جذب معلم متعهد و متخلق و قرآنی همه اینها دست به دست هم میدهد که چشم انداز و هدف نهایی مان را که انس با قرآن در دانش آموزان است انشالا محقق شود.
سوال: در مورد اجرایی شدن اسناد برایمان تاریخش را نگفتید چه زمانیست.
باقری: عرض کردم نمیشود تاریخ مشخص کرد برای این که ما میتوانیم نسبت به آن اهداف آن فعالیتهایی که ذیل هر راهکار تعریف کردیم تاریخ تعیین کنیم، چون این هدف هدف کلانی است زیر هر هدف کلان تعداد زیادی راهکار تعریف شده.
سوال: حالا با توجه به وظیفهای که هر کس در دوره خودش دارد.
باقری: دانش آموزان ما، چون دائما وارد میشوند و دوباره خارج میشوند و دانش آموزانمان دانش آموز جدیدی است این پایان پذیر نیست ما همواره وظیفه تقویت انس با قرآن دانش آموزان را داریم درجاتی دارد به هر حال دیگر به هر حال دانش آموز بعد از ۱۲ سال از مدرسه فارغ التحصیل میشود دوباره بچههای جدیدی جایشان میآیند این به نظرم تداوم دارد نمیشود برایش تاریخ مشخصی را تعیین کرد.
سوال: در دوره مسئولیت خودتان منظورم بود.
باقری: ما یک سری اهدافی را برای خودمان تعریف کردیم من تاریخ به شما نمیتوانم بدهم براساس فعالیت نقشه راه ترسیم کردیم مثلا گفتیم برای حفظ درسال ۱۴۰۴ ما باید این قدر حافظ تربیت کنیم و برای تربیت داوران و .. همین است برای هر کدام از برنامهها یک چشم انداز و تاریخ اجرای مشخصی را برای خودمان ترسیم کردیم که امیدواریم به فضل الهی محقق کنیم.
پایان