هوشمندسازی کنکور و برگزاری آزمون الکترونیکی در سال آینده

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما به نقل از روابط عمومی وزارت علوم، نشست مسئولان سازمان سنجش و آموزش کشور با عوامل اجرایی برگزاری آزمون سراسری در استان فارس در تالار فجر دانشگاه شیراز برگزار شد.
در این نشست که با حضور معاون وزیر علوم و رئیس سازمان سنجش آموزش کشور برگزار شد، عبدالرسول پورعباس، اظهار کرد: پس از نوبت اول آزمون سراسری ۱۴۰۲ که در دی‌ماه ۱۴۰۱ برگزار شد، نوبت دوم کنکور نیز در نیمه دوم تیرماه ۱۴۰۲ برگزار خواهد شد. نرم‌افزار‌ها و سخت‌افزار‌ها برای برگزاری آزمون الکترونیکی طراحی و ساخته شده است در حال حاضر در مرحله آزمایش هستیم.

پورعباس ادامه داد: در این آزمون سیستم همان سیستم کاغذی بود؛ اما با تدابیر جدیدی که اتخاذ شد شاهد برگزاری بدون چالش این آزمون بودیم. در آزمون‌های گذشته، همین امکانات و مقدورات را داشتیم، اما در نوبت اول آزمون ۱۴۰۲، در دی ماه ۱۴۰۱ تدابیر جدیدی اندیشیده شد که کمک بزرگی به بهتر برگزار کردن این کنکور کرد.

معاون وزیر و رئیس سازمان سنجش آموزش کشور، ملی شدن آزمون را از تدابیر خوب اندیشیده‌شده در برگزاری نوبت اول آزمون ۱۴۰۲ در دی‌ماه ۱۴۰۱ دانست و گفت: برای همه‌ی دستگاه‌ها مسئولیتی احصا شد و این وظایف از طریق شورای امنیت کشور به آ‌نها ابلاغ گردید. این درحالی‌ست که مصوبات شورای امنیت کشور قانون است و هرکس اجرا نکند، جرم تلقی می‌شود. از همین رو یک حرکت ملی و فنی برای برگزاری آزمون صورت گرفت که به‌صورت هوشمندانه طراحی شده بود.

تمهیدات برای الکترونیکی شدن آزمون

وی عملکرد استان فارس و شیراز در آزمون دی‌ماه را نسبتا خوب ارزیابی کرد و گفت: زمانی می‌توانیم تقلب در آزمون را به صفر برسانیم و در آزمون را با کیفیت بهتری برگزار کنیم که همت کنیم و آزمون‌های سراسری کشوری به شکل بدون کاغذ و به‌صورت تمام الکترونیک باشد.

پورعباس با بیان اینکه تمهیدات برای هوشمندسازی کنکور و برگزاری آزمون الکترونیکی در سال آینده اندیشیده شده است، گفت: درحال حاضر سؤالاتی اساسی مطرح است که سازمان سنجش دارد به کجا می‌رود و آزمون‌ها به کجا می‌روند؟ اگر بخواهیم تحلیل ساده‌ای ارائه دهیم، می‌توان گفت در یک دوره همه‌چیز در سازمان سنجش کاغذی بود. درواقع فرآیند ثبت‌نام، آماده‌کردن و توزیع کارت آزمون، امتحان دادن، جمع‌آوری پاسخنامه‌ها و انتخاب رشته به‌صورت کاغذی دنبال می‌شود و این روند گرفتاری‌های بسیاری برای مردم به همراه داشت. اما اکنون به جایی رسیدیم که به‌جز خود آزمون، کاغذی را در مسیر فرآیند اجرا نداریم.

وی ادامه داد: با غیرکاغذی شدن آزمون سازماندهی و روش کار متفاوت خواهد شد. در سال آینده به نقطه‌ای می‌رسیم که سازمان سنجش نوین در کشور داشته باشیم و این سازمان در همه ابعاد با تغییر و تحولات قابل توجهی مواجه خواهد شد.

پورعباس اضافه کرد: در شرایط کنونی آزمون به صورت آزمون کاغذی انجام می‌شود. داوطلبان در جلسه امتحان حضور می‌یابند و دفترچه پاسخنامه در اختیار آن‌ها قرار داده می‌شود تا بتوانند در آزمون شرکت کنند. البته این دفترچه و پاسخنامه در فرآیندی بسیارسنگین، پیچیده و تحت حفاظت بسیار شدیدی تولید و در قرنطینه‌ای بدون ارتباط فیزیکی، صوتی و تصویری انجام می‌شود.

وی بیان کرد: این فرآیند با یک مکانیزم پیچیده انجام می‌شود. این درحالی‌ست که در آزمون‌های بدون کاغذ این پیچیدگی‌ها و گرفتاری‌ها را نداریم.

رئیس سازمان سنجش کشور اضافه کرد: درحال حاضر شرایطی فراهم شده تا به جای اینکه برای هر داوطلب یک فایل آزمون سراسری ۱۴۰۲ ساخته شود، برای هر داوطلب یک کارت پوشه و پروفایل درست می‌شود، به‌گونه‌ای که این پروفایل تا آخر عمر تحصیلی و شغلی او فعال است.

این مقام مسئول گفت: علایق فرد توسط خودش به پروفایلش اضافه می‌شود. با این اقدام می‌توانیم فرد را رصد و عملکرد او را ارزیابی کنیم. همچنین از این طریق فرآیند استعدادیابی در مسیر ادامه تحصیل و هدایت تحصیلی داوطلبان شکل می‌گیرد.

وی بیان کرد: دولت مصمم است که این سازمان را در مسیر درست هدایت کند به‌طوری که مسئولیت‌های متفاوتی داشته باشد. این رویکرد‌ها باعث می‌شود که در مسیر سنجش داوطلبان از زمان کنکور تا زمان فارغ‌التحصیلی عملکرد دانشگاه‌ها، مؤسسات هدایت با نظارت و کنترل موردارزیابی قرار بگیرد.

معاون وزیر و رئیس سازمان سنجش آموزش کشور اضافه کرد: در حال حاضر در دوره‌ی گذر هستیم؛ اما این دوره‌ی گذر خیلی طولانی نیست؛ تمام نرم‌افزار‌ها و سخت‌افزار‌ها برای برگزاری آزمون طراحی و ساخته شده است و در مرحله‌ی تست هستیم. یک سال با برگزاری آزمون‌های آموزشی در استان‌های مختلف برگزاری این نوع آزمون را تست می‌کنیم تا داوطلبان و مسئولان برگزاری آزمون آمادگی لازم را کسب کنند.

وی بیان کرد: با برگزاری آزمون الکترونیکی بخش عمده‌ای از خاستگاه‌ها و شکل تقاضا‌ها متفاوت خواهد شد. زمانی که آزمون به شکل هوشنند برگزار شود، عوامل اجرایی هم هوشمند می‌شوند. طبیعتا هزینه‌ها و پرداخت‌ها متفاوت‌تر خواهد بود.

پورعباس با بیان اینکه در برگزاری آزمون با سه دسته داوطلب مواجه می‌شویم گفت: داوطلبی که فقط برای انجام آزمون در جلسه حضور می‌یابد. داوطلبانی که برای انجام تقلب به جلسه آمده‌اند و قصد دارند عکس از صفحات آزمون بگیرند آن را به بیرون ارسال کنند و داوطلبانی که برای پاسخگویی به سوالات یک یا چند درس در آزمون شرکت می‌کنند.

وی افزود: عوامل اجرایی آزمون باید در لحظه‌ی ورود داوطلبان، هنگام برگزاری آزمون و حتی پایان آزمون بهترین عملکرد و مدیریت را داشته باشند. گشت فیزیکی هیچ ابزاری جز هوشمندی عوامل اجرایی را نمی‌خواهد.

معاون وزیر علوم با اشاره به اینکه هنگام ورود داوطلبان حساس‌ترین مواقع نظارت است، اظهارکرد: عوامل اجرایی باید هوشیاری و هوشمندی خود را حفظ کنند تا بتوانیم شاهد برگزاری خوب آزمون باشیم.

این استاد دانشگاه بیان کرد: تنها کاری که باعث لورفتن سؤالات می‌شود پاره‌شدن بسته‌ی حاوی سوالات و پاسخنامه‌های آزمون پیش از برگزاری آزمون است. اگر طبق دستورالعمل انجام شود، فرآیند‌ها به‌حدی پیچیده است که احتمال تقلب وجود ندارد.

وی به تخلفات در آزمون‌های سراسری اشاره کرد و گفت: ما نمی‌توانیم تخلف فردی را جار بزنیم و او را به مردم معرفی کنیم. تخلف در کنکور طبق قانون رسیدگی به تخلفات و جرایم در آزمون‌های سراسری مصوب مجلس شورای اسلامی و آیین نامه‌های اجرایی مربوطه دارد و با تخلف طبق آیین‌نامه‌ی رسیدگی و برای فرد محرومیت از یک تا ۱۰سال شرکت در کنکور در نظر گرفته می‌شود. درواقع برای فرد متخلف محرومیت و عدم جلوگیری از ورود به دانشگاه اعمال می‌شود. البته باید دلایل کافی برای محرومیت فرد متخلف به سازمان سنجش ارسال شود. طبق دستورالعمل‌ها عمل کنند تا عدالت اجتماعی رعایت شود و حقی از کسی ضایع نشود.

پورعباس با بیان اینکه عوامل اجرایی در حوزه‌ی سوالات دخل و تصرفی ندارند، افزود: برای ورود مسؤولان به محل آزمون هم باید تمهیدات کافی اندیشیده شود؛ محافظین آن‌ها نباید به محل آزمون ورود کنند. تجمع صورت نگیرد و با داوطلب صحبت نشود.

وی با اشاره به اینکه عوامل اجرایی آزمون باید شبکه سازمان سنجش را به رسمیت بشناسند، گفت: برای نیرو‌های حفاظت آزمون، تقویض اختیار صورت گرفته است. عواملی که کار خود را به خوبی انجام دهند و تقلبی را کشف کنند، مورد تشویق ویژه قرار می‌گیرند. عوامل اجرایی باید در نوشتن صورت‌جلسه‌ها دقت کنند.

تاثیر قطعی معدل در کنکور

حسن مروتی، معاون امور آزمون‌های سازمان سنجش آموزش کشور هم با بیان اینکه سازمان‌های مختلف به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم با سازمان آزمون سنجش در ارتباط هستند و این سازمان مخاطبان بسیاری در کشور دارد، اظهارکرد: کنکور ماراتون بزرگی است که با همکاری و هماهنگی همه‌ی ارگان‌ها انجام می‌شود؛ می‌توان گفت برگزاری کنکور یک کار ملی است که تمام این کار‌ها و تلاش‌ها انجام می‌شود تا عدالت اجتماعی برقرار شود.

وی با اشاره به اینکه درصدد هستیم از ظرفیت کل کشور و مشارکت تمام اساتید برای طراحی سوال و ایجاد بانک سوال بهره ببریم، افزود: ما دو نوع پذیرش داریم و داوطلبان کنکور معمولا یا با آزمون یا بدون آزمون پذیرش می‌شوند. اگر آموزش عالی در استان فارس گسترش پیدا کند، قطعا پذیرش بالا می‌رود.

معاون امور آزمون‌های سازمان سنجش آموزش کشور عنوان کرد: قانون سنجش و پذیرش در سال ۱۴۰۲ با تغییراتی روبه‌رو شد. شورای عالی انقلاب فرهنگی مصوبه‌ای داشت که براساس آن اعلام شد کنکور باید در طول سال دوبار برگزار و تأثیر قطعی معدل در آن اعمال شود. درواقع تعداد برگزاری‌ها برای هر پذیرش، دوبار است.

همکاری ۱۲۵ هزار نفر در بحث اجرا و حفاظت با مجموعه سازمان سنجش

معاون برنامه‌ریزی و مدیریت منابع سازمان سنجش آموزش کشور هم در این نشست اظهارکرد: تلاش‌های ارزنده و مستمر برای تحقق اهداف سازمان سنجش در زمینه حفاظت منجر به مصوبه‌ی شورای امنیت کشور شد که براساس آن تکلیفی برای دستگاه‌های مختلف برای برگزاری آزمون تعریف شد.

محمدحسین حاجیلو، رئیس شورای حفاظت آزمون‌های کشور با بیان اینکه در حال حاضر حدود ۱۲۵هزار نفر در بحث اجرا و حفاظت با مجموعه سازمان سنجش همکاری دارند، گفت: هماهنگی‌های لازم برای برگزاری آزمون انجام شده است؛ هماهنگی‌هایی که مورد تأیید دستگاه‌های نظارتی است. موظف هستیم تمهیدات لازم را در بحث حفاظت دقیق و با برنامه انجام دهیم ولو لازم باشد که حتی لایه‌ی بازرسی بدنی را دو لایه کنیم.

وی به برگزاری نوبت اول آزمون سراسری ۱۴۰۲ اشاره کرد و افزود: با برگزاری جلسات متعدد و هماهنگی‌هایی که انجام شد در برگزاری نوبت اول آزمون سراسری ۱۴۰۲ که در دیماه ۱۴۰۱ برگزار شد، ضابطان قضایی و امنیتی در استان‌ها و شهرستان‌ها به یاری سازمان سنجش آمدند.

معاون برنامه ریزی و مدیریت منابع سازمان سنجش آموزش با بیان اینکه در زمان برگزاری آزمون تمام قوانین و مقررات باید رعایت شود، یادآور شد: در زمان برگزاری آزمون هیچ‌کدام از عوامل اجرایی و حفاظتی اجازه‌ی بردن موبایل سر جلسه‌ی آزمون را ندارند و پس از برگزاری آزمون، خستگی نباید باعث شود عوامل حفاظتی وظیفه‌ی مهم خود را برای پیگیری پاسخنامه‌ها براساس دستورالعمل‌ها و تحویل آن به مجموعه‌ی قرنطینه‌ی قرائت فراموش کنند.

حاجیلو اضافه کرد: دفترچه‌های غایبان و پاسخنامه‌ها بایستی براساس دستورالعمل پیگیری شود و در اختیار قرنطینه قرائت قرار بگیرد.

وی با بیان اینکه تا امروز ۲هزار و ۳۸۹ دستگاه آشکارساز کاملا به‌روز شده است، گفت: پس از هر آزمون این دستگاه‌ها به‌روزرسانی می‌شوند. عوامل حفاظتی که این دستگاه را در اختیار دارند باید این دستگاه را تا پایان آزمون در جلسه روشن نگه دارند و حتی برای یک لحظه هم این دستگاه خاموش نکنند.

معاون برنامه‌ریزی و مدیریت منابع سازمان سنجش آموزش افزود: خانواده‌ها حتی‌الامکان نباید در محل آزمون حضور پیدا کنند. با این حال امسال محلی جدا از محل آزمون برای خانواده‌ها در نظر گرفته می‌شود و شأن آن‌ها حفظ خواهد شد. تمام تلاش ما این است که حق به حق‌دار برسد.

حاجیلو با بیان اینکه امسال براساس دستورالعمل معاون رئیس جمهور تفاوت‌هایی را در برگزاری آزمون اعمال کرده‌ایم، به عدم تسری ماده ۴۷ قانون تامین اجتماعی به دستگاه تابع مربوط با اجرای آزمون اشاره کرد و گفت: تمامی مراکز آموزشی و پژوهشی وابسته به وزارت علوم، وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی، وزارت آموزش و پرورش و دانشگاه آزاد اسلامی موظف هستند درخصوص حوزه‌ی برگزاری آزمون با سازمان سنجش کشور همکاری کنند.

وی بیان کرد: برای پرداخت حق‌الزحمه در آزمون‌های مختلف با پیگیری‌های مستمر موفق شدیم سال گذشته تعرفه‌ی ۷۵هزار تومان را به ۱۳۰هزار تومان برسانیم، اما بهای تمام شده‌ی این آزمون برای سازمان با ۷۱۱ماموریت جدیدی که برای اولین بار احصا شد ۱۷۷هزار و ۳۰۰تومان بود. مبلغ ۶۲هزار تومان از این ۱۳۰هزار تومان در این آزمون به عنوان حق‌الزحمه سرانه در اختیار دانشگاه‌ها قرار داده می‌شود.

وی ادامه داد: در واقع با پیگیری‌های مستمر رشد ۷۳درصدی در پرداختی داشته‌ایم.

آزمون‌ها باید مبتنی‌بر عدالت اجتماعی باشد
مسلم باقری، معاون آموزش و تحصیلات تکمیلی دانشگاه شیراز و نمانیده‌ی تام‌الاختیار سازمان سنجش در استان فارس با تأکید بر اینکه وظیفه‌ی همه‌ی ما در سازمان سنجش و عوامل اجرایی و حفاظتی آزمون‌ها، تلاش برای برقراری عدالت اجتماعی است و آزمون‌هایی که برگزار می‌شود، باید مبتنی‌بر عدالت اجتماعی باشد؛ اظهار کرد: دومحور اساسی درخصوص عدالت اجتماعی در آزمون‌ها را باید درنظر گرفت: یکی خود آزمون و محتوای آزمون است که باید کارایی لازم را داشته باشد و دیگر، شرایط برگزاری آزمون برای افراد یکسان باشد که متأسفانه گاهی ضعف‌هایی در این زمینه دیده می‌شود، مانند مشکلات سرمایشی و گرمایشی یا صندلی‌های نامناسب در حوزه‌های برگزاری آزمون.

وی با اشاره به محدودیت‌های سازمان و مشکلات بودجه‌ای، اظهار کرد: اگر بخواهیم آزمون‌ها را باکیفیت و جذاب برگزار کنیم، لازم هست که بیشتر هزینه کنیم.

معاون آموزشی دانشگاه شیراز بیان کرد: سازمان سنجش آنچه که از وظایف و اهداف و مأموریت‌هایش برمی‌آید؛ نه تنها وظیفه دارد که در حوزه‌ی آزمون‌های گروهی تمرکز داشته باشد و آن‌ها را برگزار کند، بلکه در زمان آموزش و خروجی هم باید ورود داشته باشد.

او اضافه کرد: توقعی که از سازمان سنجش می‌رود این است که شایستگی‌ها را هم مشخص کند و ما مدل‌های شایستگی داشته باشیم تا ارزیابی بهتری در جامعه صورت بگیرد.