دکتر کتایون نجفی زاده، مدیرعامل انجمن اهدای عضو ایرانیان: ما میخواهیم که اعضای هیچ فرد مرگ مغزی زیر خاک نرود و هیچ بیمار نیازمند پیوندی در لیست انتظار فوت نکند.
سوال: امسال چه برنامههایی را به مناسبت روز اهدای عضو برگزار کردید، این طور که در خبرها دیدم فکر میکنم که از یک هفته قبل از آن تقریبا مشغول بودید؟
نجفی زاده: با توجه به نیاز خیلی زیاد به فرهنگ سازی در زمینه اهدای عضو از یک هفته قبل از روز ملی اهدای عضو با همکاری کلیه ارگانهای فرهنگ ساز ما شروع به تبلیغ میکنیم و سعی میکنیم که مسئله مرگ مغزی و اهدای عضو را همه جا مردم ببینند، اگر دقت کرده باشید در هفته گذشته بیلبوردهای سطح شهر و همین طور در ایستگاههای مترو، در تیزرهای تلویزیون و همین طور در نمایشگاه کتاب، جاهای مختلف شما حتی شب گذشته ویدئو مپینگ روی برج آزادی یعنی یک نماآهنگ تصویری بسیار بسیار باشکوهی روی برج آزادی که هم نقاشی با شن را نشان میداد در رابطه با اهدای عضو و هم این که با رنگ آمیزیهای متعدد شعارهای اهدای عضو را نشان میداد که هدف ما این بود که، چون ایران در آسیا رتبه اول اهدای عضو را دارد و این ویدئو مپینگها معمولا توسط مردم فیلمبرداری میشود و فرستاده میشود برای دیگران که بتوانند ببینند هدف ما این بود که برسد به کشورهای اطراف و بتوانند کشورهای آسیایی این افتخار جمهوری اسلامی را که به دنبال فتوای حضرت امام در سال ۶۸ مجاز شمرده شد و شروع شد را ببینند. میدانید که کشورهای اطراف هنوز درگیر مسائل مذهبی آن هستند، هنوز درگیر سیستم سازی در این مورد هستند، ولی ایران به حمدالله انواع و اقسام پیوند اعضا را در خود کشور دارد و لازم نیست که هیچ بیماری برای انجام پیوند به خارج از کشور مراجعه کند.
سوال: اشاره کردید که ما در آسیا در رتبه اول اهدای عضو قرار داریم؟
نجفی زاده: بله
سوال: این جایگاه مربوط به چه دوره زمانی است؟
نجفی زاده: قبل از دوره کرونا و بعد از دوره کرونا همه کشورهای آسیایی افت شدیدی در اهدای عضو داشتند حتی ایران، اما علیرغم افت، ایران باز هم در جایگاه بالاتری قرار داشت. خوشبختانه در دو سال اخیر مجددا آمار اهدای عضو در حال افزایش است البته معنی آن این نیست که ما خوشحال باشیم که کسی مرگ مغزی میشود، ولی متاسفانه افراد زیادی که مرگ مغزی میشوند یک سوم تا یک چهارم اعضایشان استفاده میشود از افرادی که اعضای مناسب دارند و این که ما خوشحالیم آمار افزایش مییابد منظور ما درصد موارد مرگ مغزی مناسبی است که به اهدا میرسد که دوباره افزایش پیدا کرده هنوز به سطح قبلی برنگشتیم و خیلی جای کار دارد، ولی همه واحدهای اهدای عضو و پیوند تلاششان را دارند میکنند.
سوال: الان میتوانیم بگوییم که موضوع اهدای عضو فرهنگش در کشور ما تقریبا جا افتاده است؟
نجفی زاده: بله اوضاع خیلی بهتر شده، از حدود ۵ درصد رضایت خانوادهها در سال ۷۳ ما رسیدیم به حدود ۷۰ درصد که در متوسط کشوری آمار رضایت به اهدای عضو است که قطعا این فقط کار سیستمهای بهداشتی درمانی نیست، چون اهدای عضو نیاز به فرهنگ سازی دارد این نشان میدهد که تمام ارگانهای فرهنگ ساز به خصوص رادیو و تلویزیون تلاششان را کرده اند.
سوال: چقدر با موضوع فرهنگ سازی فاصله داریم و چقدر دیگر باید کار شود؟
نجفی زاده: ما میخواهیم که اعضای هیچ فرد مرگ مغزی زیر خاک نرود و هیچ بیمار نیازمند پیوندی در لیست انتظار فوت نکند. متاسفانه قبل از کرونا روزی ۷ تا ۱۰ نفر به دلیل نرسیدن عضو پیوندی فوت میکردند در حالی که همانطور که عرض کردم ما موارد مرگ مغزی ما یک سوم تا یک چهارم موارد مناسب دارند اهدا میکنند و ما محاسبه کردیم اگر حتی نصف آنهایی که اهدا نمیکنند، اهدا میکردند کسی نباید در لیست انتظار پیوند میمرد؛ بنابراین جای کار بسیار بسیار زیاد دارد. الان که به دلیل کرونا آمار افت کرده، این مسئله بدتر شده برای این که تعداد بیماران نیازمند پیوند سال به سال در تمام کشورها افزایش مییابد، بیماران افزایش پیدا کردند در حالی که اهدا نسبت به قبل از کرونا هنوز کمتر است هر چند تعداد مرگ بیماران نیازمند پیوند خیلی زیاد شده و حتما باید به طور عاجل کاری کنیم که هم خانوادهای نباشد که این فرصت طلایی را از دست بدهد به خاطر این که خیلی جالب است که بدانید ۹۹ درصد افراد با ایست قلبی میمیرند و یک درصد افراد با مرگ مغزی میمیرند از نظر ما این آدمها برگزیده اند به این خاطر که کسی که ایست قلبی کرد تمام شد و رفت، ولی کسی که مرگ مغزی شده میتواند رفتنش با نجات جان بیماران باشد و همین طور باقیات الصالحاتی برای خودش و خانواده اش باشد و اعضایش به صورت یادگار روی کره زمین باقی بماند بنابراین این فرصت را خداونددر اختیار این افراد قرار داده بنابراین اگرکسانی که مرگ مغزی میشوند اهدا کنند که بدیهی است که هر آدمی ترجیح میدهد که اعضایش برود و باعث نجات زندگی بیماران دیگر شود تا این که به زیرخاک برود بنابراین اگر فرهنگ سازی درست انجام شود و همه مردم با این اصطلاح از قبل آشنا باشند در لحظه حادثه تصمیم درست میگیرند.
سوال: شما خودتان کارت اهدای عضو دارید؟
نجفی زاده: ما برای این که ورژنهای مختلف کارت اهدا را صادر کردیم شکلها و طرحهای مختلف را صادر کردیم، هر طرحی صادر کردیم من یکی از آن دارم نه تنها خودم بلکه خانواده ام، هر دو بچه من در ده سالگی کارت اهدای عضو گرفتند الان حدود ۲۰ سال سن دارند هر دو در ده سالگی کارت اهدای عضو گرفتند و با این مسئله اشنا هستند، چون مهم است که نظرمان را به اطرافیانمان بگوییم، یک نفر تصمیم گیری برای خودش راحت است و میتواند راحت به دیگران بگوید اگر اتفاقی افتاد و مُردم، اعضایم با خودم خاکسپاری شود، ولی تصمیم گیری برای دیگران خیلی سخت است اگر خانواده نداند که عزیزش چه خواسته، آن موقع فکر میکند که نکند که نمیخواسته و من اهدا کنم یا بالعکس بنابراین خانواده مستاصل میماند. همین الان به اطرافیانمان شفاهی بگوییم که نظرمان چیست و هم این که کارت اهدای عضو بگیریم، خیلی راحت است شما میتواند کد ملی تان را به شماره ۳۴۳۲ پیامک کنید و در عرض چند دقیقه کارت اهدای عضوتان صادر میشود و تصویرش برای شما میآید و خیلی جالب است که میتوانید یک ویدئو از خودتان بارگذاری کنید که اگر خدای ناکرده برای شما اتفاقی افتاد خانواده بتوانند در جریان خواسته قلبی شما قرار بگیرند. در سایت شاد وزارت آموزش و پرورش دانش آموزان میتوانند جشنواره دانش آموزی نفس را شرکت کنند و ویدئویی که گذاشته شده ملاحظه کنند و آثارشان را به دنبال ملاحظه ویدئو آن جا بارگذاری کنند و در مسابقه شرکت کنند. پایان