تهوع و استفراغ یکی از مشکلات شایع دوران بارداری است که با طب سنتی میتوان به مقدار زیادی این حالت را رمان کرد.
اگر شما بانویی هستید که قصد بارداری دارید یا هم اکنون باردار هستید، پس این مقاله برایتان مفید خواهد بود.
در بررسی انجام شده در ایران، تهوع و استفراغ بارداری در حدود ۷۰% زنان دیده میشود؛ که ۳۷% موارد خفیف، ۴۶% متوسط و ۱۶% موارد شدید بوده است.
حالت تهوع معمولا صبحها بدتر است و به همین دلیل به آن «بیماری صبحگاهی» هم گفته میشود.
اما ممکن است در ساعات دیگر روز هم وجود داشته باشد.
درمان تهوع در بارداری با طب سنتی
در یک بارداری طبیعی، ممکن است به خاطر وجود مواد زائد در بدن و دستگاه گوارش، علائمی مانند تهوع، استفراغ، درد سر دل یا افزایش بزاق دهان ایجاد شود. شدت این علائم، در افراد با مزاجهای مختلف و جنسیت جنین متفاوت است.
در برخی از خانمهای باردار، دلایل دیگری مانند ضعف معده یا کبد، سوء مزاج یا وجود مواد زائد در دستگاه گوارش، سبب ایجاد تهوع و استفراغ میشود. معمولا در چنین شرایطی، اگر علائم به حدی نباشد که به مادر یا جنین آسیبی وارد کند، نیاز به اقدام خاصی نیست و با دفع مواد زائد از طریق استفراغ، و بزرگتر شدن جنین، علائم خود به خود کاهش خواهد یافت؛ بنابراین اگر قصد دارید بچه دار شوید، بهتر است چند ماه قبل از اقدام برای بارداری، با یک متخصص طب ایرانی مشورت کنید، تا مشکلات احتمالی از قبیل سوءمزاج یا ضعف دستگاه گوارش شما را برطرف کرده و آن را تقویت کند.
توصیههای کاربردی درمان تهوع در بارداری با طب سنتی
اگر در حال حاضر باردار هستید، این توصیههای کاربردی را به شما پیشنهاد میکنیم:
عموماً این حالت تهوع در جنین دختر بیشتر از جنین پسر است.
ریختن مواد زاید بدن به معده (به دلیل مشارکت بین معده و رحم)
وجود رطوبت ردی متعفن غیر خلطی در بدن زن باردار
دستور العملهایی برای کاهش تهوع
کاهش حجم غذای مصرفی و افزایش تعداد دفعات صرف غذا
خوردن غذاهایی با هضم آسان (پرهیز از هر غذایی که منجر به نفخ و سنگینی میشود).
نباید در یک وعده چند نوع غذا با هم مصرف شود.
پرهیز از گرسنگی یا پرخوری زیاد
عدم خوردن ماست، سالاد و نوشیدنی با غذا. نان و ماست را به عنوان وعده غذایی جداگانه میل کنید.
اخراج مواد زاید از معده و بدن
یبوست، اثری افزایشی بر تهوع و استفراغ مادر دارد و باید سریعاً درمان شود.
ایجاد لینت مزاج با نوشیدن آب گرم همراه با قدم زدن و مکیدن یک قاشف مرباخوری کوچک انار شیرین یا ملس (ترش و شیرین) بعد از غذا.
بوئیدن مواد خوشبو و پرهیز از بوهای شدید و تحریک کننده
تقویت معده
پاکسازی و تقویت دستگاه گوارش و بدن قبل از اقدام به بارداری باعث تقویت فم معده شده و مانع بروز حالت تهوع در زنان میشود.
پیاده روی ملایم و روزانه به خصو صبحها چه قبل از بارداری و چه بعد از بارداری
امتناع از خوردن شیرینیها
پرهیز از غذاهای چرب و سرخ کردنی و پر ادویه
غذاها
غذاها را در حجم کم و در وعدههای متعدد میل کنید.
سعی کنید غذاهای زودهضم میل کنید تا معده و دستگاه گوارش به راحتی از پس هضم آن برآید، مثل گوشت پرندگان و خورشها.
از خوردن غذاهای دیرهضم که اخلاط و مواد زائد زیادی تولید میکند، بپرهیزید، مانند نان و بیسکوییتهای خمیر، ماکارونی، آش رشته، حلیم، الویه، فست فودها، قارچ، پنیر پیتزا، پنیر خامه ای، گوشت گاو و شتر.
غذاهای خیلی شیرین یا خیلی چرب نخورید.
در این دوره از خوردن غذایی که میل به آن ندارید یا حتی از آن متنفرید پرهیز کنید؛ حتی اگر آن غذا، مقویترین غذا باشد!
به غذاها ادویههای خوش بو اضافه کنید.
میوهها
مربای بالنگ، زنجبیل، به و سیب برای شما مفیدند. البته به شرطی که شهد مربا مصرف نشود و بیشتر خود میوه استفاده شود.
به را کباب کنید و بعد از غذا، یا بین وعدهها میل کنید. رب به هم گزینه خوبی میتواند باشد.
نوشیدن آب سیب یا گلابی و میوههایی مانند ریواس، آلو و گلابی نیز مفید خواهد بود.
چند دانه از انار ترش و شیرین را میتوانید بعد از غذا بمکید. شربت انار هم به خصوص اگر به آن نعنا اضافه شود، بسیار کمک کننده است.
آداب غذا خوردن
غذاها و خوراکیهایی که رطوبت بالایی دارند را کمتر مصرف کنید، مانند هندوانه.
در هنگام صرف غذا از مواجهه با مطالب ترسناک و غمناک دوری کنید؛ و پای تلویزیون، اخبار یا موقع چک کردن فضای مجازی، چیزی نخورید!
ادویههای تند، و سبزیهای تند و تیز مانند ترب، تره، خردل تازه یا سیر و پیاز تازه را زیاد مصرف نکنید. سبزیهایی مانند ریحان و نعنا برای شما مناسبتر هستند.
مصرف ترشیهای طبیعی مانند زرشک، انار ترش، لیمو یا سماق در صورتی که برای شما منعی نداشته باشند، مفید است.
بیشتر بخوانید:علت و علائم حالت تهوع در سفر چیست؟ / چند راه برای درمان
معده خود را با غذاهای خوش طعم و مواردی مثل مویز یا دانه انار تقویت کنید. میتوانید در این زمینه با پزشک خود مشورت کنید.
سکنجبین نیز در تهوعهای بارداری میتواند سودمند باشد.
تحرک
پیاده روی منظم و آرام، به بهبود هضم و کاهش تهوع کمک زیادی میکند.
به طبیعت بروید و از دیدن منظرههای پردرخت، صدای آب، آواز پرندگان و هوای تازه لذت ببرید.
خواب
سعی کنید خواب کافی و به موقع داشته باشید. استراحت و دوری از کار سنگین به کاهش تهوع شما کمک میکند.
ماساژ
ماساژ ملایم دستها و پاهایتان به کاهش تهوع شما کمک میکند.
گلهای خوشبو و شربتهای گیاهی
گلهای با عطر ملایم و میوههایی مانند بهارنارنج، لیمو، سیب، به و گلابی را ببویید.
اگر یبوست دارید، از شربت آلو، تمرهندی، ترنجبین یا شربت عناب کمک بگیرید.
گاهی در هنگام تهوع به صورت خود آب خنک یا گلاب اسپری کنید.
در صورتی که با این راهکارها، حالت تهوع یا استفراغ از بین نرود، بهتر است با یک پزشک متخصص طب ایرانی مشورت کنید تا با توجه به خصوصیات فردی شما، تدابیر لازم را تجویز کنید.
ویرایش: دکتر فاطمه مرادی (مدیر کارگروه تدابیر بارداری)
توصیه دکتر کرد افشاری برای کاهش تهوع
منابع: طبایع، دکتر بانوکا