امریکا در دوره ترامپ به هواداری از سیاست های توسعه طلبانه تل آویو از یونسکو خارج شده بود اکنون با بازگشت دولت بایدن به این سازمان نتانیاهو تنها تر از گذشته می شود.
چرایی بازگشت دولت بایدن به یونسکو
به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صدا و سیما؛ سازمان علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد( یونسکو) روز دوشنبه از تصمیم ایالات متحده برای پیوستن مجدد به این سازمان با پرداخت 600 میلیون دلار حق عضویت معوقه این کشور خبر داد.
ریچارد وِرما، معاون منابع و مدیریت وزارت امور خارجه آمریکا، هفته پیش نامه ای را به آدری آزولای (Audrey Azoulay) دبیر کل یونسکو ارسال و برنامه بازگشت کشورش را به صورت رسمی اعلام کرد.
آدری آزولای، مدیر کل یونسکو دوشنبه در جریان نشست کشورهای عضو یونسکو در پاریس گفت: «ایالات متحده قصد دارد در نشست فوقالعاده کنفرانس عمومی سازمان در ژوئیه آینده، دوباره به این سازمان بپیوندد".
به نوشته اکسیوس ایالات متحده قصد دارد جایگاه خود را به عنوان یک کشور عضو در یونسکو، حدود شش سال پس از اعلام پایان فعالیت آمریکا در این سازمان از سوی دونالد ترامپ، رئیس جمهور سابق آمریکا بازیابد.
بر اساس طرح توافق شده میان یونسکو و واشنگتن، دولت آمریکا علاوه بر دیون سال جاری میلادی، ۱۰ میلیون دلار اضافه بابت آموزش هلوکاست، حفظ میراث فرهنگی اوکراین، ایمنی خبرنگاران و آموزش دانش و فن آوری در آفریقا اختصاص خواهد داد.
دولت بایدن خواهان اختصاص ۱۵۰ میلیون دلار بابت دیون معوقه این کشور به یونسکو در بودجه سال ۲۰۲۴ شده است. در لوایح بودجه سال های آتی نیز مبالغ مشابهی به یونسکو اختصاص خواهد یافت تا بدهی ۶۱۹ میلیون دلاری آمریکا به این سازمان به صورت کامل پرداخت شود.
بودجه عملیاتی سالانه یونسکو ۵۳۴ میلیون دلار است و آمریکا پیش از خروج تامین ۲۲ درصد از آن را بر عهده داشت.
به گفته مقام های آمریکایی در تصمیم این کشور برای بازگشت به یونسکو، نگرانی از تلاش چین برای پر کردن جای خالی آمریکا در سیاستگذاری های یونسکو و به خصوص تعیین معیارهای هوش مصنوعی و آموزش فن آوری در جهان، نقش به سزایی داشت.
یونسکو سازمانی است که در حفظ میراث فرهنگی و در جهت پیشرفت کشورها در بخشهای آموزشی، علمی، فرهنگی و تربیتی فعالیت دارد
یونسکو ۱۹۳ کشور عضو رسمی و ۱۱ عضو وابسته دارد و اکثر دفاتر آن در پاریس، پایتخت فرانسه، مستقر است افزون بر این مراکز، دفاتر ملی و منطقهای نیز وجود دارد.
به گفته منابع دیپلماتیک، احتمال میرود بازگشت واشنگتن به یونسکو با رای 193 عضو سازمان یونسکو در جلسه بعدی این سازمان در ماه آینده همراه شود.
پیشتر دولت بایدن به توافقنامه آب و هوایی پاریس و شورای حقوق بشر سازمان ملل بازگشته بود .
بازگشت امریکا به یونسکو و تنهایی بیش از پیش نتانیاهو
آمریکا به هواداری از اسرائیل و برنامه های توسعه طلبانه آن در دوره ترامپ از یونسکو خارج شده بود و اکنون با بازگشت دولت بایدن به یونسکو، اسرائیل و دولت افراطی نتانیاهو تنهاتر از گذشته می شود.
ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی، سهشنبه ۱ ژانویه ۲۰۱۹ در اعتراض به رویکرد ضد اسرائیلی سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو)، رسما از این نهاد بینالمللی خارج شدند.
خروج آمریکا و رژیم صهیونیستی از یونسکو از حدود یک سال قبل در دستور کار این دو قرار داشته و تنها در این تاریخ با پیش رفتن امور اداری آن، رسمی شد. در واقع ایالات متحده و رژیم صهیونیستی تصمیمات خودشان را سال ۲۰۱۷ اعلام کردند. اما طبق اساسنامه یونسکو، خروج در پایان سال بعد اجرایی میشود.
ایالات متحده گفته بود برای اینکه در یونسکو باقی بماند، خواستار تغییرات بنیادین در این سازمان، مخصوصا برنامه «میراث جهانی» آن است که بعضا اماکن مقدس در اراضی اشغالی را برخلاف خواسته و فشارهای صهیونیستها، میراث اسلامی و فلسطینی نامیده است.
رژیم صهیونیستی نیز طی سالهای اخیر به دلیل قطعنامههای متعدد یونسکو در حمایت از فلسطینیها و محکومیت اشغالگری اسرائیل، از این سازمان خشمگین بود و بارها تلاش میکرد با تهدید یا تطمیع، کشورهای عضو را از رای دادن علیه خود باز دارد.
زمانی که یونسکو اولین نهاد سازمان ملل متحد شد که فلسطین را به عنوان یک عضو کامل در سال ۲۰۱۱ پذیرفت، دولت اوباما به سرعت پرداخت مبالغ سالانه خود را که مبلغی حدود ۲۲ درصد کل بودجه این سازمان میشد، متوقف کرد. براساس یک قانون ملی، ایالات متحده قادر است اعتبارات آژانسهای سازمان ملل متحد را که فلسطین را به عنوان عضو کامل به رسمیت میشناسند قطع کند.
ایالات متحده و رژیم صهیونیستی پس از رای به عضویت فلسطین در سال 2011، کمک مالی به یونسکو را متوقف کردند و هر دو کشور در سال 2013 حق رای خود را از دست دادند.
سال ۲۰۱۶ روابط دیپلماتیک بیش از پیش تیره شد؛ چرا که یونسکو قطعنامههایی را به تصویب رساند که به گفته مقامهای اسرائیلی روابط یهودیت با اماکن مقدس در قدس را نادیده میگرفت که شامل اشاره به حرم شریف تنها با نامهای عربی و انگلیسی و حذف عبری آن میشد. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی در واکنش به آن گفت: "یونسکو اندک مشروعیت باقیمانده خودش را هم از دست داد."
یونسکو همچنین به اسرائیل به عنوان قدرت اشغالگر اشاره میکند و اقدامات این کشور در اراضی فلسطینی را زیر سوال میبرد.
سال ۲۰۱۷ یونسکو قطعنامه دیگری را تصویب کرد که موجب نگرانی مقامهای رژیم صهیونیستی شد؛ یونسکو، بخش قدیمی شهر الخلیل در کرانه باختری را به عنوان یک میراث جهانی ارزشمند و در معرض خطر فلسطینی اعلام کرد. ایالات متحده اعلام کرد از این سازمان بیرون میآید و رژیم صهیونیستی هم به دنبال آن دست به اقدام مشابهی زد.
دولت دونالد ترامپ رئیس جمهور سابق آمریکا در سال 2017 تصمیم گرفت به دلیل تصمیمات ضد صهیونیستی یونسکو، در سال 2017 به طور کامل از این آژانس خارج شود. ترامپ علاوه بر یونسکو از معاهده بینالمللی تغییرات اقلیمی موسوم به معاهده پاریس و همپنین توافق هستهای سال 2015 نیز خارج شده بود.
ایالات متحده پیشتر هم در دوران ریاست جمهوری رونالد ریگان در سال ۱۹۸۴ یونسکو را ترک کرده بود و در دولت جورج بوش در سال ۲۰۰۳ مجددا با "تاکید بر پیام همکاری بینالمللی" و همزمان با شروع جنگ آمریکا در عراق، به آن ملحق شد.
اکنون در ماجرای یونسکو بار دیگر مشخص شد که امریکا هرچه از زاویه سیاست های ضد صلح اسرائیل به بیرون نگاه می کند منافع خود را قربانی این سیاست ها می کند و همچنانکه اعلام شده خروج امریکا از یونسکو تنها به ضرر امریکا پیش رفته و موجب شده چین قدرت و نفوذ بیشتری در این سازمان پیدا کند. احمد کاظم زاده