پایگاه خبری بازار سرمایه ایران در گزارشی به عرضه و معامله برخی کالاهای به ظاهر عجیب در بورس کالاهای جهان از جمله چین، آمریکا و هند با تمثیل "از شیر مرغ تا جان آدمیزاد"، پرداخته است.
به گزارش خبرگزاری صداوسیما، بورس کالای چین (دالیان) یکی از بزرگترین بورسهای کالای جهان برای معاملات محصولات کشاورزی است. دالیان در نوامبر ۲۰۱۳ به معنی واقعی کلمه معامله تخم مرغ را آغاز کرد. گزارش وب سایت روزنامه ایرلندی The journal مینویسد که عرضه تخم مرغ در بورس کالا چین معنای عمیقی برای صنعت و بازار دارد.
دلیل عرضه تخم مرغ در "معاملات آتی" پرجمعیت بودن این کشور و تأمین غذا برای چینیها است؛ البته چین اولین کشوری نیست که تخم مرغ را در بورس کالا عرضه میکند. پیشتر آمریکا تا سال ۱۹۸۲ و ژاپن تا سال ۲۰۱۰ این کار را انجام میدادند. نمودار زیر وضعیت عرضه معاملات آتی تخم مرغ از سال ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۳ را نشان میدهد. معاملاتی که هر چند در لاتهای پنج تنی انجام میشوند؛ اما بیش از پیش نشان میدهد که کشورها بنا به شرایطی که دارند، بعضی کالاها را در بورس عرضه میکنند.
معاملات تخم مرغ با قیمت و تاریخ تحویل کاملا مشخص صورت میگیرد و کشاورزان و شرکتهای غذایی امیدوارند که این عرضهها مسئله قیمتهای لحظهای را حل کند. یک تحلیلگر بازار سرمایه در آن زمان گفته بود که اگر عرضه تخم مرغ موفق باشد، میتوانیم به عرضه محصولاتی مثل گراز زنده هم فکر کنیم.
اتفاقی که بعدها محقق شد و امروز میتوان معاملات آتی گراز زنده را در وب سایت بورس کالای دالیان مشاهده کرد. حتی وبسایت بلومبرگ چندی پیش در گزارشی از کاهش قیمت گراز در چین و تأثیر آن بر کاهش تورم قیمتی مواد غذایی مخصوصا محصولات گوشت خوک خبر داد.
در بازارهای سرمایه دنیا کالاهای عجیب و غریب دیگری هم معامله میشوند. این روزها اگر سری به وبسایتهای دیده بان بازار سرمایه بزنیم، میتوانیم نوسانات معامله آب پرتقال را ببینیم. برزیل در صدر فهرست کشورهای تولیدکننده پرتقال قرار دارد و پس از آن چین و سپس ایالات متحده در سال ۲۰۲۱ قرار دارند. این سه کشور تاثیرگذارترین بازارها برای تعیین قیمت بین المللی آب پرتقال هستند.
حدود ۵۵ درصد پرتقالهای ایالات متحده از فلوریدا میآید، جایی که محصول آن مستعد رویدادهای آب و هوایی شدید مانند طوفان یا سرمای غیرمنتظره است که میتواند محصول کل فصل را از بین ببرد؛ اما چرا آب پرتقال در بورس عرضه میشود؟ بر اساس مقالهای که اینوستوپدیا منتشر کرده است، تمرکز بیشتر محصول در یک مکان واحد و احتمال رخدادهای شدید آب و هوایی و شرایط مشابه در برزیل منجر به عدم اطمینان بالا و در نتیجه نوسانات بالا در قیمت پرتقال شد. نبود ظرفیتهای انبارکردن و فرآوری پرتقال قبل از سال ۱۹۵۰، آب پرتقال را به کالای مصرفی روزمره یا کالای فاسدشدنی محدود و محصور میکرد. در دهه ۱۹۵۰، صنعت آب پرتقال با توسعه آب پرتقال فشرده منجمد (FCOJ) متحول شد.
نمودار زیر اختیار معامله آب پرتقال، دارایی پایه یک قرارداد آتی، یکی از این قراردادهای آتی به ارزش ۱۵۰۰۰ پوند از آب پرتقال غلیظ جامد است. صاحب قرارداد در این صورت میتواند یکی از این چند اقدام را انجام دهد: معامله (فروش/خرید) قرارداد آتی، مبادله قرارداد با آب پرتقال فیزیکی یا انتقال قرارداد به قرارداد آتی مدت بعدی.
قیمت آب پرتقال فشرده منجمد با دلار ثابت هم نوسانی بوده است
به گفته اینوستوپدیا معامله گران باید بدانند که چگونه تغییر در عادات مصرفی میتواند روی قیمت آب پرتقال تأثیر بگذارد. افزایش مصرف در کشور تولیدکننده پرتقال، عرضه صادراتی را کاهش میدهد. در چنین وضعیتی مردم میتوانند قید آب پرتقال را بزنند و سراغ نوشیدنیهای دیگری بروند. شبیه اتفاقی که در آمریکا افتاد و کاهش مصرف منجر به کاهش قیمت شد.
هر کشور و فرهنگی شرایط و ذائقه خاص خودش را دارد. به عنوان مثال غیر از آب پرتقال در بورس کالای ایالت متحده، گاو زنده هم معامله میشود. معاملات آتی گاو زنده در واقع خرید و فروش دام در بورس کالای شیکاگو است. قرارداد آتی دام زنده توافقی است که در نهایت گاو زنده کامل را با حدود ۱۲۰۰ تا ۱۴۰۰ پوند - معادل ۵۴۴ تا ۶۳۶ کیلوگرم - به خریدار تحویل میشود. بیشتر خریداران این معامله فرآوران محصولات گوشتی هستند. شبیه هر معامله آتی دیگری، معامله گر باید نگاهی به چارت معاملات بکند و پس از رصد قیمت فعلی تصمیم بگیرد که چند معامله بخرد. هر معامله آتی هم حدودا ۴۰ هزار پوند گاو است. یعنی حدود ۱۸ تن.
نمودار نوسانات قیمت دام زنده در بورس کالای شیکاگو طی ۵ سال اخیر
کریستف کملب برای دستیابی به ادویه غنی هند سرگردان بود که ناگهان آمریکا را کشف کرد. همین جمله نشان از خاص بودگی ادویه در هند دارد. هند ۷۵ نوع از ۱۰۹ انواع ادویه را تولید و صادر میکند. ادویهها بخش قابل توجهی از بازار سرمایه هند را تشکیل میدهند. کشور هند حدود ۲.۸ میلیون تن ادویه تولید میکند که از این میزان ۸ تا ۱۰ درصد آن صادر میشود. بخش دیگری از بازار ادویه در هند در بورس کالاست. مستندات وب سایت بورس کالای هند، گویای این است که ادویه در بورس کالا عرضه میشود و مصرف کنندگان میتوانند با قواعد و شرایط خاصی این محصول را خریداری کنند.