دیدار معاون رئیس جمهور با فعالان حوزه سمن‌ها و نوآوری‌های اجتماعی

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما به نقل از مرکز ارتباطات و اطلاع رسانی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری، روح‌الله دهقانی در نشست جمعی از کنش‌گران اجتماعی و فعالان حوزه سازمان‌های غیردولتی مردم نهاد در راستای بررسی امکان دانش بنیان شناخته شدن مجموعه‌های مردم نهاد نوآور ،  با اشاره به این که نوآوری‌های فناورانه در کنار مزایای زیادی که دارند آسیب‌ها و شکاف‌های اجتماعی را نیز در پی دارند گفت : توسعه نوآوری‌های اجتماعی برای پیشگیری و کنترل آسیب‌های اجتماعی ناشی از نوآوری‌های فناورانه ضروری است . 

وی  ضمن تسلیت ایام محرم و سوگواری سید و سالار شهیدان افزود : تعاریف اولیه که از نوآوری به عنوان یک مقوله جدید مطرح شد، عمدتا فناورانه بود. نوآوری‌های فناورانه که بر مبنای ایجاد و توسعه یک فناوری شکل می‌گیرند به رغم فوایدی که دارند آسیب‌هایی را هم به دنبال دارند که از مهمترین آن‌ها ایجاد شکاف‌ها و گسل‌های جدید در جامعه است که هر از چندگاهی با توجه به اختلاف پتانسیل دو طرف شکاف، لرزه‌های بزرگی را در جامعه ایجاد می کنند.

دهقانی گفت : نوآوری‌های فناورانه ، به شکل‌گیری یک نسل دانشمند، عالم و بعضاً متفکر ثروتمند منجر شده است مثال بارز آن، اوبر است که کل سیستم تاکسیرانی سنتی، دفاتر محلی و انبوه کسب و کار‌ها و خدمات مرتبط با این حوزه را نابود کرده و در مقابل منافع هنگفتی را نصیب یک جامعه الیت کوچک کرده است.

نمونه‌های دیگری از این قبیل نوآوری‌های فناورانه را در کشور خودمان هم می‌بینیم که ناگهان بازار تعداد عظیمی از خرده فروشی‌ها و مغازه‌های محلی و انبارداران و ... را از بین برده است.

دهقانی با بیان این که حکمرانی دانش بنیان ، ایجاب می‌کند که از ایجاد شکاف‌های جدید در جامعه جلوگیری کرده یا لااقل آن‌ها را کنترل کنیم افزود :  آسیب‌های نوآوری‌های فناورانه باعث شد مقوله دیگری تحت عنوان نوآوری اجتماعی شکل بگیرد که مخاطب آن عمدتا نوآوری‌هایی است که توسط افراد عادی و استعداد‌های غیرعلمی شکل می‌گیرد. تجربه نشان داده کشور‌هایی که علاوه بر نوآوری‌های فناورانه به نوآوری اجتماعی هم توجه دارند،  در کنترل شکاف‌ها و گسل‌های اجتماعی موفق‌تر بوده و اتفاقا اقتصاد بهتری دارند. پس هم به عنوان یک عقیده شخصی و هم براساس تجربه جهانی به مقوله نوآوری‌های اجتماعی باور دارم .

وی با اشاره به نظرات مطرح شده در این جلسه گفت: بحث این است که آیا می‌خواهیم خیریه‌ها و سمن‌ها را دانش بنیان کنیم یا می‌خواهیم شبکه‌ای از دانش‌بنیان‌ها را در خدمت خیریه‌ها بگیریم. اگر بخواهیم خیریه‌ها را دانش بنیان کنیم به مشکلاتی بر می‌خوریم که به متن قانون برمیگردد و لذا فرایند تغییر آن بسیار زمان بر است، ولی آیین‌نامه‌ها را می‌توان تغییر داد. در واقع اول باید ببینیم دقیقا دنبال چه هستیم و چه چیزی می‌تواند به سمن‌های ما کمک کند و براساس آن از ظرفیت‌های موجود استفاده کنیم.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رییس جمهوری افزود : رئیس جمهور و دولت هم به مردمی کردن اقتصاد جدا اعتقاد دارند لذا می‌توان آیین‌نامه‌های خوبی برای حمایت از نوآوری‌های اجتماعی تصویب کرد.

وی پیشنهاد کرد کارگروه مشترکی با حضور دکتر حق جوی جوانمرد -سرپرست مرکز توسعه فناوری‌های راهبردی- و حسنلو - سرپرست ستاد فناوری‌های نرم - از معاونت علمی و دو نماینده از سمن‌ها تشکیل شود تا ظرف یکی، دو ماه مدل جدیدی خلق کنند.

دهقانی از فعالان حوزه خیریه‌ها و مشارکت اجتماعی دعوت کرد  نوآوری‌هایی هم در تعریف کار خیر داشته باشند و گفت : کار خیر فقط کمک به ادامه تحصیل کودکان محروم و ساخت درمانگاه و مسجد و ... نیست و کمک کردن به یک فارغ‌التحصیل جوان یا شرکت نوپای جمعی از فارغ‌التحصیلان پرانرژی که بعضاً با حمایت همین خیرین و در مدرسه‌های خیرساز تحصیل کرده‌اند، هم کار خیر است و چه بسا با ارزش‌تر از کار‌های خیر معمول. البته منظور از کمک به شرکت‌های دانش بنیان، کمک نقدی به آن‌ها نیست بلکه پذیرش ریسک و سرمایه‌گذاری خطرپذیر است که می‌تواند زمینه رشد این مجموعه‌ها و رونق تولید و اشتغال‌آفرینی آن‌ها را فراهم کند.

در ابتدای این نشست، پیش از صحبت‌های دهقانی، جمعی از کنش‌گران اجتماعی و فعالان مجموعه‌های غیردولتی مردم نهاد حاضر در جلسه به بیان دیدگاه‌ها و نقطه نظرات خود در خصوص جنبه‌های نوآورانه و دانش بنیان فعالیت‌های سمن‌ها و ضرورت‌ها و مشکلات قرار گرفتن این مجموعه‌ها در شمول قانون و آیین‌نامه‌های شرکت‌های دانش بنیان پرداختند.