صادرات ایران به برزیل از سال ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۱ به ترتیب ۲۸.۶، ۱۷.۲، ۱۰۶.۱، ۶۸.۳، ۱۸۲.۵ و ۷۱.۸ درصد بوده است.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، بر این اساس بیشترین صادرات ایران به برزیل در شش سال گذشته در سال ۱۴۰۰ و کمترین در سال ۱۳۹۷ رقم خورده است طوری که در سه ماهه سال جاری نیز بیش از ۶۶۰ هزار دلار کالا به برزیل صادر شده است.
واردات ایران از برزیل نیز در سالهای یاد شده به ترتیب ۶۷۴، ۴۹۱، ۵۵۸، ۳۳۷، ۵۵۶ و ۳۹۴ میلیون دلار بوده که نشان میدهد بیشترین آن مربوط به سال ۱۳۹۶ و کمترین واردات از برزیل در سال ۱۳۹۹ انجام شده است.
مجموع واردات ایران از برزیل در سه ماهه اول امسال نیز بیش از ۱۰۷ میلیون دلار بوده است.
گفتنی است در سال گذشته بیشترین کالاهایی که ایران از برزیل وارد کرده شامل گوش منجمد گاو (۱۲۷.۵ میلیون دلار)، روغن سویا و صمغ (۷۹ میلیون دلار)، ذرت دامی (۶۴.۲ میلیون دلار)، مرغ منجمد (۶۰.۴ میلیون دلار)، شکر تصفیه نشده (۴۰.۷ میلیون دلار)، انواع خمیر چوب (۱۳ میلیون دلار)، قهوه فوری (۱.۱ میلیون دلار)، جو (یک میلیون دلار)، مواد ترمیم دندان و بازسازی استخوان (۸۷۲ هزار دلار)، اعضای مصنوعی بدن (۵۷۱ هزار دلار)، لاشه و شقه گرم و سرد گوسفند (۵۱۸ هزار دلار)، قطعات ماشین آلات ظرفشویی (۵۰۶ هزار دلار)، لوازم و اتصالات لوله کشی (۴۷۷ هزار دلار)، کامپوزیت (۳۵۹ هزار دلار) و براده بردارهای جدار داخلی (۳۱۸ هزار دلار) بوده است.
اما در همین سال انواع اوره (۴۸ میلیون دلار)، کائوچو بوتادین که در ساخت تایر استفاده میشود (۲۸۱.۴ هزار دلار)، اسلاک واکس به عنوان ماده اولیه ساخت پارافین (۲۲۸.۳ هزار دلار)، پسته (۲۲۴.۴ هزار دلار)، چینی آشپزخانه (۱۰۰ هزار دلار)، انگور بیدانه (۸۴ هزار دلار) و کف پوشهای غیر مخمل (۶۴.۶ هزار دلار) مهمترین کالاهای صادراتی برزیل را تشکیل داده اند.
ارقام بالا در حالی ارائه میشود که ارزش تجارت برزیل در سال ۲۰۲۲ برابر با ۱.۳ تریلیون دلار و مهمترین شرکای تجاری این کشور چین، ایالات متحده، آرژانتین، هلند، آلمان، کره جنوبی، ایتالیا، اسپانیا و مکزیک بوده که این کشورها حدود ۶۰ درصد از کل تجارت برزیل در سال ۲۰۲۲ را تشکیل میدادند.
همچنین عمده صادرات برزیل در سال ۲۰۲۲ شامل سویا، سنگآهن، نفت خام، کنجاله سویا، گوشت، مرغ، قند، اتومبیل، هواپیما و تجهیزات الکتریکی بوده و در همین سال، واردات اصلی برزیل تجهیزات الکتریکی، تجهیزات حملونقل، محصولات شیمیایی، سوختها، دارو، آهن و فولاد، منسوجات کفش و کاغذ بوده است.
اما در مورد سهم ایران از بازار برزیل باید به این نکته اشاره کرد که از مجموع ۵۳.۱۶ میلیارد دلار صادرات ایران در سال ۱۴۰۱، برزیل تنها ۰.۱۳ درصد را به خود اختصاص داده و از این نظر در جایگاه چهلویکم در میان شرکای تجاری ایران قرار گرفته است.
در حوزه واردات نیز این کشور از مجموع ۵۹.۶۵ میلیارد دلار واردات ایران با اختصاص ۰.۶۶ درصد به خود، در جایگاه ۱۶ قرار گرفته است.
ایران و برزیل هیچ موافقتنامه اقتصادی ندارند و تنها سند رسمی در خصوص همکاریهای اقتصادی میان دو کشور «بیانیه مشترک همکاریهای اقتصادی و کشاورزی ایران و برزیل» است که در سال ۱۳۹۳ در جریان دیدار وزیر کشاورزی ایران و وزیر کشاورزی، دام و تامین غذای برزیل به امضا رسید و بر توسعه همکاریهای کشاورزی و همکاریهای اقتصادی در زمینه مبادلات تجاری، ارز، کالا و نفت تأکید دارد.
اما فقدان موافقتنامههای تجارت آزاد و ترجیحی میان دو کشور، عدم عضویت ایران در سازمان تجارت جهانی، تحریمهای بانکی و کشتیرانی، فاصله جغرافیایی دو کشور و ناآشنایی تجار برزیلی با تنوع محصولات صادراتی ایران مهمترین موانع در مسیر توسعه تجارت میان دو کشور هستند.
بر این اساس توسعه تجارت میان ایران و برزیل، پیش از هر چیز نیازمند ارائه تعریفی از این کشور در کلیت اقتصاد و تجارت خارجی ایران و تلاش برای فراهم کردن بایستههای تجارت با برزیل همچون حملونقل، گمرک و توافقهای تسهیل تجارت، مطابق این تعریف است.