مصریها از ۱۰ سال پیش چنین وضعیتی را تجربه نکرده اند: تابستانی طاقت فرسا همراه با قطع مکرر برق که کولرهای گرانبها را از کار انداخته و نوعی آشفتگی را که گاهی آمیخته با طنز است، ایجاد کرده است.
این اختلال در تأمین انرژی که حدود ۱۲ روز پیش دوباره ظاهر شد بدون هشدار قبلی بود.
اما مصطفی المدبولی نخست وزیر مصر روز پنجشنبه اعلام کرد قطعیهای برق از این پس برنامه ریزی خواهند شد. این بخشی از مجموعه تدابیری است که برای پاسخگویی به تقاضای رو به رشد انرژی ناشی از موج گرما که این کشور را فرا گرفته است، به اجرا گذاشته میشوند.
نخست وزیر مصر اطمینان داد که قطعی برق در این کشور حداکثر به یک یا دو ساعت در روز محدود میشود و تا پایان این دوره موج گرما که دمای هوا در برخی مناطق از ۴۵ درجه سانتیگراد بیشتر میشود، ادامه خواهد داشت.
در حالی که تمسخر تدابیر اعلام شده در شبکههای اجتماعی غوغا میکند، خاطره تابستان پر فراز و نشیب ۲۰۱۳ در ذهن همه طنین انداز میشود: پرجمعیتترین کشور جهان عرب در آن زمان آخرین قطعی برق و به دنبال آن خونینترین تحولات تاریخ مدرن خود را تجربه کرد.
ژوییه ۲۰۱۳، عبدالفتاح السیسی وزیر دفاع وقت در مواجهه با جمعیتی عظیم که از ریاست جمهوری محمد مرسی اسلام گرا، قطع برق مزمن و کمبود سوخت به تنگ آمده بودند، رئیس جمهور را سرنگون کرد.
دولت او از آن زمان به طور گسترده در بهبود شبکه برق سرمایه گذاری کرد و هیچ فرصتی را برای یادآوری شکست محمد مرسی در این زمینه از دست نداد. امروز، مقامات با آموزش سعی در پیشگیری از تکرار آن وضعیت دارد، اما موفق نشده اند.
سوار آسانسور نشوید
بیانیه شرکت دولتی برق مصر، ۱۰۵ میلیون مصری را در بهت و حیرت فرو برده است. در این بیانیه توصیه شده است در صورتی که برق بیش از یک ساعت قطع نشود، بین «۱۰ دقیقه قبل و ۱۰ دقیقه بعد هر ساعت» سوار آسانسور نشوید. اما ساعت مشخصی برای آن ذکر نشده است.
در فضای مجازی، کاربران این توصیهها را به تمسخر گرفته اند و با طنز به آن واکنش نشان داده اند.
یکی از این کاربران نوشته است: «بین ۱۰ دقیقه قبل و ۱۰ دقیقه بعد سوار آسانسور نشوید تا برق شما بیش از یک ساعت قطع نشود.»
بقیه کاربران پیشنهادهایی شبیه تابلو ساعات حرکت قطار را مطرح کرده اند. یک کاربر نوشته است: «اگر آسانسور ساعت ۱۲:۵۰ را از دست دادید، آسانسور ساعت ۱۳:۴۰ را سوار شوید.»
حتی نقیب ساویریس غول املاک و مستغلات و مخابرات به شوخی در توییتر که به «X» تغییر نام داده است، گفت: «وقتی ادیسون، مخترع لامپ درگذشت، تمام دنیا چراغها را یک دقیقه خاموش کردند، در مصر ما هر روز یاد او را گرامی میداریم.»
مصر که آرزو دارد به یک صادرکننده بزرگ گاز طبیعی تبدیل شود، میگوید گرمای شدید باعث افزایش مصرف گاز توسط خانوارها و ایستگاهها شده است.
واضح است که این توجیه قانع کننده نیست. ماهینور المصری وکیل حقوق بشر در شبکه اجتماعی این پرسش را مطرح کرده است: «ما فقط فشار را روی شبکه برق کاهش میدهیم؟ و فشار روی قبوض برق چطور؟ آن را هم کم میکنیم؟»
مختل شدن کار
قطع برق باعث اختلال در کار نیز شده است.
اسلام ۳۶ ساله که به شدت از این وضع شاکی است به خبرگزاری فرانسه میگوید: «چرا ما به صادرات گاز به اروپا ادامه میدهیم در حالی که خودمان در تاریکی به سر میبریم؟»
این مرد جوان که ترجیح میدهد نام خانوادگی اش محفوظ بماند، از تصمیم دولت برای مستثنی کردن مناطق گردشگری از برنامه سهمیه بندی برق ابراز تأسف میکند و میگوید: «در نقاط دیگر جهان، عموما مسئله رفاه شهروندان است که اولویت دارد.»
ایمن، استاد دانشگاه نیز به خبرگزاری فرانسه میگوید: «کار من به شدت مختل شده است، زیرا شامل مصاحبهها و کلاسهای از راه دور است. به علاوه آنکه قطع برق معمولا بیشتر از زمانی که اعلام شده است، طول میکشد.»
در کشوری که یارانهها مرتب قطع میشوند، یارانههای برق سال ۲۰۱۴ حذف شدند. با این حال مقامات هزینه را برای خانوارهای مصری که دو سوم آنها زیر خط فقر یا کمی بالاتر از آن هستند، پایین نگه داشته اند.
تابستان امسال، پس از یک سال تعلیق، قیمت برق همچنان میتواند افزایش یابد، در حالی که مصریها در حال حاضر بین تورم ۳۷ درصد و کاهش ارزش ۵۰ درصد که بر واردات تاثیر میگذارد، گرفتار شده اند.
مصر در سال ۲۰۱۵، توافقی با شرکت آلمانی زیمنس برای ساخت نیروگاههای جدید با سرمایه گذاریهای بالغ بر شش میلیارد یورو امضا کرد. این کشور در سال ۲۰۱۸، با افتخار اعلام کرد که در زمینه گاز به خودکفایی رسیده است.
به گزارش پایگاه اینترنتی راستیآزمایی صحیح مصر، وزیر برق ماه مارس اطمینان داد که «هر فشاری که روی شبکه باشد، در زمستان و تابستان، دیگر زمان قطع برق تمام شده است». این پایگاه اینترنتی خاطر نشان کرد: «او به قول خود عمل نکرد.»