تقویت حافظه بخشی از دغدغههای همه است و خوب است بدانید که داشتن یک حافظه قوی به نشاط و سلامت مغز شما بستگی دارد.
راههای تقویت حافظه
میگویند تا زمانی که یک تکه کاغذ برای نوشتن وجود دارد، همه چیز را میتوان به خاطر سپرد. اما چرا وقتی برای بهبود حافظه راههای آسان، طبیعی و سریع وجود دارد، به نوشتن متکی باشیم؟ این ده نکته عملی در مورد تقویت حافظه، قطعا مغز شما را تحریک میکند:
بازیهای فکری انجام دهید
اغلب بزرگسالان معمولا یک برنامه ثابت و منظم برای روزهای خود دارند. برخیز، به محل کار برو، به خانه بیا و در کنار خانواده باش! آنها این کارها را انجام میدهند و در واقع به انجام آنها عادت میکنند. وقتی کاری به یک عادت روتین برای فرد تبدیل میشود، یعنی مغز از مسیرهای عصبی مشخصی برای انجام آنها استفاده میکند و درگیر چالش و تصمیمگیری نمیشود. به هم زدن نظم کارها، میتواند با تحریک مغز، به رشد آن کمک میکند. برای تحریک مغز، بازیهای فکری پیدا کنید. در مجلات و روزنامه ها به دنبال سودوکو و جدول کلمات متقاطع باشید. سعی کنید از مغز خود به روشهای مختلف استفاده کنید. اما لازم نیست که همیشه برای انجام بازیهای فکری به سراغ کامپیوتر یا جدول و روزنامه بروید! استفاده از مسیر جدید برای رسیدن به محل کار، بازدید از مکانهای جدید در آخر هفته ها و… مناطق کمتر استفاده شده مغز را فعال میکند. از هر چیز جدید، سرگرم کننده و چالش برانگیز برای تحریک مغزتان استفاده کنید.
غذاهای مقوی مغز بخورید
غذا سوخت بدن است و به مغز هم انرژی میرساند. تاثیر رژیم غذایی بر حافظه بسیار است. داشتن یک رژیم غذایی متعادل نه تنها حافظه را بهبود میبخشد، بلکه خطر ابتلا به زوال عقل در پیری را نیز کاهش میدهد. مقدار زیادی امگا ۳ بخورید که در انواع ماهیها یافت میشود. اگر غذای دریایی دوست ندارید، سعی کنید بیشتر گردو، اسفناج، کلم بروکلی و لوبیا بخورید. این خوراکیها دارای آنتی اکسیدانهایی هستند که از سلولهای مغزی در مقابل آسیب محافظت میکنند. مصرف ماهی، مغزهای خوراکی و چربیهای سالم به تقویت حافظه کمک میکند.
خواب کافی داشته باشید
همه میدانند که بدن برای عملکردهای روزانه خود به مقدار مشخصی خواب و استراحت نیاز دارد. اما آیا میدانید که خواب کافی باعث بهبود حافظه هم میشود؟ به این دلیل که مغز حتی در حالت خواب و استراحت هم فعال است! مغز در این حالت روی خاطرات کار میکند و حتی آنها رو دوباره سازماندهی میکند. با دانستن این نکته حتما متوجه شده اید که چرا خواب میبینیم
ورزش کنید
داشتن فعالیت بدنی کافی و ورزش نه تنها بدن را روی فرم نگه میدارد بلکه باعث سلامت مغز هم میشود. کاهش وزن و حفظ وزن مناسب، علاوه بر این که بدن را به شکل خوب خود بر میگرداند، میتواند عملکرد حافظه را نیز بهبود بخشد. یک تا یک و نیم کیلومتر پیاده روی، به ویژه با افزایش سن، باعث حفظ خاطرات میشود. تحقیقات نشان داده است که حجم مغز سالمندانی با این مقدار فعالیت بدنی، پس از ۹ سال بیشتر از کسانی است که سبک زندگی کم تحرکی داشتهاند.
آدامس بجوید
یک مطالعه نشان داده که جویدن آدامس به افراد کمک میکند تا بیشتر روی یک کار تمرکز کنند. همچنین حافظه کوتاه مدت این افراد در مقایسه با کسانی که ادامس نمیجویدند، بهبود یافته است. فقط اطمینان حاصل کنید که آدامس جویدن شما به یک عادت آزاردهنده برای شما و اطرافیانتان تبدیل نشود
استرس را کنترل کنید
استرس باعث میشود که شما احساس گیجی و ناتوانی کنید. این مسئله میتواند بر مغز هم اثر منفی داشته باشد. استرس مزمن میتواند با گذشت زمان، سلولهای مغز را از بین ببرد و به هیپوکامپ -بخشی از مغز که خاطرات جدید را ایجاد و خاطرات قدیمی را ذخیره میکند- آسیب بزند. مدیریت و کاهش استرس یک راهکار موثر برای حفظ سلامتی مغز است.
سطح آهن بدنتان را کنترل کنید
کمبود آهن میتواند اثرات منفی جدی بر عملکرد مغز، از جمله تمرکز و حافظه داشته باشد. مطالعات نشان دادهاند افرادی که با سطح آهن کمتری در تست حافظه شرکت کردهاند، آزمون را در مدت زمان بیشتری به پایان رسانده و نمره آنها به طور قابل توجهی پایینتر از افراد با سطح آهن طبیعی است. همین افراد پس از رفع کمبود آهن خود، توانستند امتیاز نرمال را دریافت کنند. خوشبختانه مصرف مکمل آهن و خوراکیهای آهندار مثل پروتئینهای حیوانی، حبوبات، کلم بروکلی و اسفناج به راحتی این مشکل را برطرف میکند.
دست راستتان را مشت کنید
تکنیک جالبی به نظر می رسد! درست است؟ اما باید بدانید که نتایج یک مطالعه نشان داد مشت کردن دست راست در هنگام یادگیری مطالب، میتواند باعث بهبود عملکرد حافظه شود. البته برای اجرای این روش باید در هنگام یادآوری مطالب، دست چپ خود را مشت کنید. این روش برای به خاطر سپردن سریع مطالب در زمانی که به کاغذ و قلم دسترسی ندارید میتواند بسیار موثر باشد.
تمرکز داشته باشید
انجام دادن چند کار به صورت همزمان، اغلب به عنوان یک ویژگی خوب مورد ستایش قرار میگیرد، اما این طور نیست! بر خلاف انتظار، این کار باعث کاهش بهره وری افراد میشود نه افزایش آن. انجام همزمان چند کار در واقع باعث حواس پرتی مغز میشود و توانایی مغز برای تمرکز بر یک فعالیت را مخدوش میکند. بهتر است وظایف به ترتیب لیست شده و یکی پس از دیگری با تمرکز کامل انجام شوند. شما میتوانید درباره علت حواس پرتی و فراموشی در حال بخوانید
کتاب خواندن را جایگزین تماشای تلویزیون کنید
سعی کنید هر روز برنامه زمانی مشخصی برای کتاب خواندن داشته باشید. موضوعات جدید و متنوع را برای مطالعه انتخاب کنید و ذهن خود را با مطالب جدید به چالش بکشید. از کتابهایی مربوط به دورههای زمانی مختلف، فرهنگهای متنوع و آداب و رسوم گوناگون استقبال کنید و آن چه را که میخوانید، در ذهن تصویرسازی و مرور کنید. این کار دقیقا عکس حالتی است که شما تلویزیون تماشا میکنید. در هنگام تماشای تلویزیون، مغز شما کاملا منفعل و گیرنده اطلاعات است که این مسئله به تدریج باعث تحلیل رفتن مغز میشود.
تقویت حافظه برای درس خواندن
شما به عنوان یک دانشجو یا دانش آموز از بخشهای مختلف حافظه خود استفاده میکنید. هنگامی که شما یک مطلب را یاد میگیرید، آن را به حافظه کوتاه مدت خود انتقال میدهید. انتقال این اطلاعات تازه آموخته شده به حافظه بلند مدت، چیزی است که نمرات و عملکرد آموزشی شما به آن بستگی دارد. اگر قادر به یادآوری درست مطالبی که خواندهاید نیستید، ممکن است نیاز به بهبود حافظه داشته باشید.
تقویت حافظه کوتاه مدت
حافظه کوتاه مدت در لوب پیشانی مغز قرار دارد و به چرک نویس مغز معروف است. اطلاعات جدیدی که شما میآموزید، در گام اول وارد این بخش میشوند و اگر به خوبی در این ایستگاه ثبت نشوند، ورود مطالب به حافظه بلند مدت و یادآوری مجدد مطالب دشوار یا ناممکن خواهد بود. حافظه کوتاه مدت نقش اساسی در زندگی انسان دارد و ضعف و اختلال در آن، زندگی کاری و تحصیلی افراد را به مخاطره میاندازد. برخی از محققان معتقدند که حافظه کوتاه مدت فیلتری برای جدا سازی اطلاعات با ارزش از کم ارزش است. در واقع میتوان گفت که این بخش از مغز انسان تصمیم میگیرد که او چه چیزی را در حافظه ثبت کند و چه چیزی را فراموش کند.
عواملی مثل استرس زیاد، افزایش سن، مصرف الکل و برخی از آسیبها مثل ضربه مغزی باعث اختلال در حافظه کوتاه مدت میشوند. ناتوانی در یادآوری وقایعی که به تازگی روی داده اند، مهمترین نشانه ضعف این حافظه است. گم کردن وسایل روزمره، اشتباهکردن در نام افراد، فراموش کردن کلمه مناسب در حین مکالمه هم از دیگر نشانههای مهم چنین اختلالی هستند. اما آیا میتوان حافظه کوتاه مدت را تقویت کرد؟
مهمترین کار، اولویت بخشی به مطالب است. مطالبی که ارزش یادگیری دارند را به حافظه بسپارید.
تمرکز خود را بر روی یادگیری یا انجام فقط یک کار قرار دهید.
مطلبی را که میخواهید به حافظه کوتاه مدت خود بسپارید، چند بار با صدای بلند برای خودتان تکرار کنید.
در طبیعت قدم بزنید و به مناظر طبیعی نگاه کنید.
مصرف شکر را کاهش دهید. این ماده با افزایش سطح قند خون باعث کاهش تمرکز و اختلال در یادگیری میشود.
شکلات تلخ بخورید، چون ترکیبات موجود در این نوع شکلات باعث بهبود جریان خون به مغز و کاهش اختلالات ذهنی در سالمندان میشود.
نقش کندر در تقویت حافظه
ممکن است شما هم شنیده باشید که کندر در تقویت حافظه نقش دارد. طب سنتی نیز به مصرف این ماده برای بهبود حافظه به شدت توصیه می کند. همچنین گفته شده که پیامبر اسلام به جویدن مقدار کمی کندر در دوران بارداری تاکید داشته اند، زیرا مصرف آن را موجب افزایش هوش کودک در آینده میدانستند. این ماده مفید در سلامت دهان و دندان، پیشگیری از سرطان، مشکلات دستگاه گوارش و آرتروز نقش دارد.