با توجه به نیاز بازار سوریه و پتانسیل بالای ایران، راهاندازی بانک مشترک را میتوان گامی بزرگ در راستای توسعه روابط دو کشور دانست.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، هفته گذشته احسان خاندوزی؛ وزیر امور اقتصادی و دارایی کشورمان در حاشیه دیدار با محمد سامر الخلیل وزیر اقتصاد و تجارت و ایاد الخطیب وزیر ارتباطات و فناوری سوریه از تاسیس «بانک و بیمه مشترک ایران و سوریه» خبر داد. این در حالی است که به گفته متولیان اقتصادی کشورمان در حوزه تجارت و سرمایه گذاری، سوریه بازار بسیار بکری است که همکاری تجاری و مالی با این کشور، فرصت بسیار خوبی را در اختیار شرکتها، تولید کنندگان، سرمایه گذاران و تجار ایرانی قرار خواهد داد.
وزیر اقتصاد کشورمان در همین نشست به جزئیات همکاری مشترک دو کشور با حضور کنسرسیومی از شرکتهای بیمه ایرانی هم اشاره و اعلام کرد: «با همکاری طرف سوری درصدد تأسیس یک بانک مشترک به نسبت سهامداری ۶۰ درصد طرف ایرانی و ۴۰ درصد طرف سوری هستیم تا با توجه به اراده دو کشور در افزایش تجارت و سرمایه گذاری، شاهد سهولت بیشتری در نقل و انتقالات مالی و بانکی وبیمهای باشیم.»
از سوی دیگر، محمدرضا فرزین؛ رئیس کل بانک مرکزی ایران نیز با توجه به اهمیت برقراری ارتباط با کشورهای همسایه و همپیمان و همچنین اجرای سیاستهای دیپلماسی منطقهای در نشست جداگانهای با این هیات سوری بر افزایش همکاریهای پولی و بانکی دو کشور و جایگزینی ارزهای ملی در مبادلات تجاری و اقتصادی تاکید کرد و گفت: «همکاریهای پولی و بانکی میان ایران و سوریه با جدیت دنبال شده و در کوتاه مدت افزایش خواهد یافت. بر این اساس افزایش روابط بانکی، تجاری و سرمایهگذاریهای مشترک در دستور کار جدی تهران و دمشق قرار دارد.»
به گفته رئیس کل بانک مرکزی کشورمان یکی از راهبردهای مهم ایران در توسعه همکاریهای تجاری با کشورهای همسایه، جایگزینی ارزهای ملی در مناسبات پولی بانکی و افزایش حجم مبادلات تجاری و اقتصادی است که بانک مرکزی برای تحقق این اهداف از اراده و آمادگی مطلوبی برای توسعه بانکداری الکترونیک برخوردار است.
بی تردید سهولت استفاده از فرصتهای سرمایه گذاری و تجارت در بازار سوریه با توجه به توافقهای صورت گرفته، میتواند برای بسیاری از شرکتهای ایرانی جذاب باشد و قدرت صادراتی و ارزآوری آنها را افزایش داده و نفوذ آنها را در کشورهای همسایه و منطقه بالا ببرد.
عزم جدی دولت برای توسعه همکاریهای پولی و بانکی
در همین راستا علیاصغر زبردست، عضو هیات رئیسه اتاق بازرگانی ایران و سوریه اظهار کرد: موضوع تاسیس بانک و بیمه مشترک بین دو کشور مدتهاست که مطرح بوده، اما این بار با جدیت دولت و متولیان پولی و بانکی کشورمان شاهد بررسی و پیگیری موضوع و توسعه این بخش هستیم.
وی با اشاره به برقراری پیمان پولی فیمابین تاکید کرد: قطعا با ایجاد روابط پولی و بانکی بر پایه ارزهای ملی دو کشور میتوان به رشد و توسعه روابط تجاری و بازرگانی امیدوارتر بود. به ویژه آنکه بازار سوریه، بازار بسیار خوب و وسیعی برای بخش خصوصی است که تجار و بازرگانان میتوانند در صورت مهیا شدن بسترها و زیرساختهای مناسب، از آن به بهترین شکل استفاده کنند.
با توجه به اظهارات این عضو هیات رئیسه اتاق بازرگانی ایران و سوریه میتوان پیش بینی کرد، در صورت راهاندازی «بانک و بیمه مشترک ایران و سوریه»، بازاری بزرگ و متنوع برای تجار و فعالان اقتصادی کشورمان مهیا میشود تا ضمن توسعه تجارت با این کشور، بحث دلارزدایی بر پایه معاملات با استفاده از ارز ملی دو کشور انجام شود.
جزئیات راهاندازی بانک مشترک
از سوی دیگر میتوان به عملی شدن توافقات ایران و سوری در نشست اخیر بسیار امیدوار بود، چراکه حسین اکبری؛ سفیر ایران در سوریه نیز با تاکید بر توسعه روابط تجاری و بانکی با این کشور و راه اندازی بانک و بیمه مشترک ایران و سوریه اعلام کرد: با توجه به توافق روسای جمهور دو کشور قرار بر این شد تا دلار از معاملات حذف و مبادلات تجاری با ارزهای ملی انجام شود. بر این اساس تشکیل بانک مشترک در دستور کار قرار گرفت که در حال حاضر دو بانک نیز در حال راه اندازی است تا انتقال مالی و جذب سرمایه را هر چه سریعتر انجام دهند.
وی ادامه داد: پلتفرمهایی که بانک مرکزی کشورمان طراحی کرده نیز مورد آزمایش و توافق طرفین قرار گرفته تا بتوان در قالب نظام پایاپای، فرایند نقل و انتقال مالی را انجام داد. قطعا با برطرف شدن مشکلات و موانع موجود، بخش خصوصی و حتی سرمایه گذار خارجی هم با توجه به زمینههای بکر اقتصادی سوریه، استقبال خوبی از آن خواهد کرد.
اکبری به بحث دلارزدایی و توافق مبنی بر استفاده از پول ملی دو کشور نیز اشاره کرد و گفت: براساس توافق طرفین مقرر شد که دلار از معاملات حذف و مبادلات تجاری با پول ملی دو کشور انجام شود. در همین راستا نخست وزیر سوریه با ابلاغ رسمی، این اجازه را داد تا زوار ایرانی هم بتوانند مثل شهروندان سوری از لیر استفاده کنند. این نخستین گامی بود که روسای جمهور دو کشور در خصوص آن توافق کردند که در روزهای گذشته اجرایی و عملیاتی نیز شده است.
آمار تجارت ایران و سوریه چقدر است؟
براساس این گزارش، میزان صادرات محصولات مختلف از ایران به سوریه در سال ۱۴۰۱ نسبت به سال ۱۴۰۰ با افزایش حدود ۱۱ درصدی مواجه شده که درآمد ارزی آن نیز تقریباً به همین میزان رشد پیدا کرده است. این در حالی است که فعالان تجاری بر این باورند که ایران و سوریه ظرفیت این را دارند تا حجم تجارت خود را حتی به یک میلیارد دلار در سال هم برسانند.
براساس آمار گمرک جمهوری اسلامی ایران، در ۱۲ ماهه سال گذشته ۱۴۶ هزار و ۹۴۷ تن انواع محصولات مختلف به ارزشی بالغ بر ۲۴۱ میلیون و ۷۴۰ هزار دلار از ایران به سوریه صادر شده که از نظر درآمد ارزی ۱۰.۷۶ درصد افزایش را نسبت به سال ۱۴۰۰ نشان میدهد. در همین بازه زمانی ۲۱۴ هزار و ۸۱۱ تن انواع محصولات مختلف در هفت ردیف تعرفه مختلف به ارزشی بالغ بر ۲۸ میلیون و ۵۱۴ هزار دلار از سوریه به ایران وارد شده که با کاهش ۵.۲ درصدی نسبت به سال ۱۴۰۰ مواجه شده است. البته مجموع مبادلات تجاری دو کشور در سال گذشته به ۲۷۰ میلیون و ۲۵۴ هزار دلار میرسد که در قیاس با حدود ۲۴۸ میلیون دلار تجارت سال ۱۴۰۰، رشد ۸.۸ درصدی را نشان میدهد.
در نتیجه میتوان گفت تراز تجاری ایران با سوریه همواره مثبت بوده و بررسی وضعیت صادرات و واردات ایران به کشور سوریه در ۶ سال اخیر نشان میدهد، ارزش دلاری صادرات ایران بالاتر از وارداتی بوده که از این کشور صورت گرفته است.