سامانه جدید یکپارچه نوبت دهی الکترونیکی بیمارستان‌ها

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما؛  موضوع گفتگوی ویژه خبری به سامانه جدید یکپارچه نوبت دهی الکترونیکی بیمارستان‌ها اختصاص داشت که با حضور میهمانان: آقای مظهری رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات وزارت بهداشت – آقای ناطقی معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی تهران و آقای بهروز کتابی مدیرکل فناوری اطلاعات سازمان تامین اجتماعی (بصورت تصویری) بررسی شد.

سوال: زمستان سال قبل بود که در گزارشی به مشکلات بیماران در گرفتن نوبت دهی الکترونیکی پرداخته شد، بعد از پخش این گزارش، رئیس اداره آمار و فناوری اطلاعات وزارت بهداشت وعده داد تا خرداد امسال سامانه یک پارچه نوبت دهی الکترونیکی بیماران راه اندازی خواهد شد. با پیگیری‌های انجام شده سرانجام در تابستان امسال اعلام شد این سامانه جدید راه اندازی شده است، اما در حال حاضر این سامانه جدید با چالش اساسی مواجه است و آن این که بیمارستان‌ها تمام نوبت هایشان را در این سامانه یکپارچه قرار نمی‌دهند و باز مردم مجبور هستند حضوری برای گرفتن نوبت به بیمارستان‌ها مراجعه کنند، در خصوص چرایی.. درباره سامانه یکپارچه نوبت دهی الکترونیکی بیشتر توضیح بفرمائید که این سامانه تفاوتش با آن سامانه‌های دیگر چه بود و به چه صورت باید اقدام کنند؟

مظهری: در ابتدا درباره اهمیت موضوع توضیح دهم، از سال ۱۳۹۹ ما تقریبا ۶۲ میلیون مراجعه کننده به درمانگاه‌های بیمارستانی داشتیم در طول یک سال، این در سال ۱۴۰۰ شده ۸۲ میلیون این برای کل بیمارستان‌ها است، تامین اجتماعی، خیریه، دانشگاه‌های علوم پزشکی، نیرو‌های مسلح و سایر سازمان‌ها یعنی ۱۰۵۹ بیمارستانی که وجود دارد که در سال ۱۴۰۱ به ۹۳ میلیون مراجعه کننده در سال رسید و در سال ۱۴۰۲ شش ماهه اول تقریبا مشابه ۱۴۰۱ است. تقریبا سهم بخش دانشگاهی ما ۵۲ درصد از این است یعنی تقریبا ۴۸ میلیون مراجعه کننده در سال که اگر برای این‌ها فکری در بخش نوبت دهی صورت نمی‌گرفت مشکلات زیادی را مردم با آن مواجه بودند که برای همین این سامانه ایجاد شد، ۶۴۴ بیمارستان دولتی ما داریم یعنی بیمارستان دانشگاهی مدنظر من است (دانشگاه‌های علوم پزشکی)، حالا تامین اجتماعی و نیرو‌های مسلح و بقیه را کنار می‌گذاریم که ممکن است این‌ها درمانگاه‌هایی هستند که با تعرفه دولتی دارند کار می‌کنند، ولی هدف این جا در رابطه با دانشگاه‌های علوم پزشکی است، ۶۴۴ بیمارستان، این‌ها باید یک سیستم نوبت دهی را در خود این بیمارستان‌ها مستقر می‌شد، ۱۲ شرکت اصلی مختلف در کشور عهده دار راه اندازی نوبت دهی در این بیمارستان‌ها بودند.

سوال: فکر می‌کنم ۴ تا از این بیمارستان‌ها اصلی بودند درست است؟

مظهری: ۴ تا از آن‌ها تقریبا بیشترین حجم را داشتند، خوب آن روزی که ما خدمت شما بودیم یعنی بهمن ماه سال گذشته بحث سر این بود که هرکسی می‌خواست نوبت بگیرد باید می‌رفت داخل سایت آن بیمارستان می‌شد نوبت می‌گرفت اگر نوبت خالی نبود مجبور بود دوباره برود در بیمارستان‌ها خودش بگردد تا بیمارستانی را پیدا کند قرار بر این شد ما این ۱۲ نرم افزار را به هم متصل کنیم و یک درگاه واحد را در اختیار شهروندان قرار دهیم تا بتوانند بروند یک نوبت خالی را در همه بیمارستان‌های کشور جستجو کنند در هر استان و هر شهری که می‌خواهند تا بتواند به آن‌ها نوبت‌های خالی را نشان دهد و تا بتواند نوبت را برایشان در تاریخی که می‌خواهند بگیرد. این اصل این قضیه بود که باید سامانه برایش طراحی می‌شد.

سوال: الان آدرس این سامانه را می‌فرمائید که مردم اگر بخواهند مراجعه کنند بدانند؟

مظهری: این در درگاه ملی خدمات هوشمند دولت قرار خواهد گرفت به زودی، اما فعلا آدرس آن http://nobat.behdashtgov.ir است.

سوال: تصاویری را همزمان همکاران پخش می‌کنند که ما امروز تصویرش را گرفتیم توضیح دهید آن تصاویر هم پخش می‌شود که وارد آن سامانه می‌شویم.

مظهری: وارد سامانه می‌شوند، استان مربوطه انتخاب می‌شود بعد شهر مربوطه انتخاب می‌شود، تاریخی که می‌خواهند مراجعه کنند انتخاب می‌شود توسط خود شهروند، لیست تخصص‌ها نمایش داده می‌شود، آن را انتخاب می‌کنند سپس یک عددی را جمعش را وارد می‌کنند به خاطر این که بحث امنیتی این جا داریم، لیست بیمارستان‌هایی که نوبت خالی را دارند نشان می‌دهد، بیمارستان‌هایی که نیست یا نوبتشان پر شده یا تخصص مربوطه را ندارد آن بیمارستان نمایش داده نمی‌شود. سپس لیست پزشکانی که در آن روز خاص برای آن تخصص خاص انتخاب شده نمایش داده می‌شود با انتخاب بیمار هرکدام از پزشکان را که خواست انتخاب می‌کند و وارد پروسه نوبت دهی می‌شود.

سوال: شما تمام تخصص‌ها را دارید؟

مظهری: تمام تخصص‌ها اسمشان در لیست است، بستگی به بیمارستان انتخاب شده دارد که آن تخصص را داشته باشد یا خیر. وقتی که بیمارستان اگر نوبتش پر شده باشد، ظرفیت پر شده باشد مثلا تعداد کمی به ظرفیت اختصاص داده شده باشد سریع پر شده باشد یا این که آن بیمارستان آن تخصص را نداشته باشد می‌گوید که نمی‌توانم.

سوال: ما قبلا ۱۲ سامانه داشتیم، الان تفاوت این سامانه یکپارچه که ایجاد کردید با آن ۱۲ سامانه چیست؟

مظهری: این یک سامانه ارتباط دهی آن ۱۲ سامانه است، خود این یک سامانه مستقل نیست، یک درگاه است، یک ارتباط دهنده یکپارچه آن ۱۲ تا است، بیمار لازم نیست از این سامانه دربیاید و در سامانه بعدی برود، اتصال در یک درگاه صورت می‌گیرد تخصص مربوطه در ۱۲ سامانه جستجو صورت می‌گیرد و نتیجه داخل آن به صورت یک جا نشان داده می‌شود.

سوال: به لحاظ مدیریتی آیا شما سیستم‌های نظارتی هم بر آن دارید؟

مظهری: داشبوردی در خود وزارت بهداشت و درمان است که مدیران به آن دسترسی دارند.

سوال: تصاویر این داشبورد هم است اگر نشان دهید ممنون می‌شوم.

مظهری: در آن جا لحظه به لحظه می‌بینیم که بیمارستان‌ها چقدر نوبت دادند، در چه تخصص‌هایی نوبت دادند، چقدر ظرفیت اخذ شده و چقدر خالی است و چقدر کنسل شده است و این‌ها را می‌توانیم ببینیم، قابلیت تنظیم دارد که بتوانیم روزانه، ماهانه و هفتگی ببینیم.

سوال: آن نمودار‌ها چیست؟

مظهری: نمودار‌ها معمولا روز‌های مختلف را نشان می‌دهد که تعداد نوبت‌هایی که ظرفیت آن تعیین شده، ایجاد شده اگر بیمارستانی را انتخاب کنند یا دانشگاهی را انتخاب کنند یا استانی را انتخاب کنند خودش فیلتر‌ها صورت می‌گیرد.

سوال: این سامانه‌ای که نظارتی شما دارید، آیا یک بیمارستانی تخلف کند در نوبت دهی یا شکایت مردمی داشته باشد، در آن شما مشاهده می‌کنید یا خیر؟

مظهری: بله یک بخشی هم گذاشته شده که اگر شکایتی صورت بگیرد، چون ما سامانه ۱۹۰ را داریم که مردم شکایت‌های خودشان را اعلام می‌کنند، به ما اعلام می‌شود و می‌شود از آن طریق رصد کرد.

سوال: این سامانه نظارتی چه ویژگی‌های دیگری دارد؟

مظهری: تمام دانشگاه‌ها است، پزشکان هستند، تخصص‌های مختلف هستند و ساعت به ساعت و لحظه به لحظه می‌توانیم ببینیم که در بیمارستان‌های کشور چه خبر است، آیا به وظایف ذاتی خودشان بیمارستان‌ها عمل می‌کنند یا نمی‌کنند، در واقع این که اگر شهروندان مشکل پیدا می‌کنند خوب یک بحث آن ممکن اس بحث سامانه باشد که ما سعی کردیم موضوع را کاهش دهیم آن حداقل باشد مسائل فنی و یک بخش این است که باید این نوبت‌ها داخل سامانه‌ها تنظیم شود، بیمارستان‌ها همکاری کنند با این قضیه تا بتوانند مردم استفاده کنند.

سوال: بحثی که است در این سامانه، آن ظرفیت‌ها کلا برایتان معلوم است که مثلا فلان بیمارستان این قدر ظرفیت دارد و فلان بیمارستان این قدر

مظهری: بله مشخص است که مثلا این بیمارستان برای فردا ۳۰۰ ظرفیت خالی را در تخصص‌های مختلف مشخص کرده که اینترنتی مردم بتوانند نوبت بگیرند، این به معنای این نیست که همه ظرفیت بیمارستان است، چون بیمارستان ممکن است بخش مهمی از ظرفیت هایش را برای مراجعین حضوری نگه دارد، ما متوجه می‌شویم که ۳۰۰ ظرفیت را گذاشته که تا این لحظه مثلا ۲۰۰ تایش پر شده و ۱۰۰ تا مانده که می‌توانیم ببینیم که حالا یا این ۳۰۰ ظرفیت کم است و باید تذکر مناسب داده شود یا ظرفیت مناسب است، این کاری است که از این رصد می‌شود مداخلات بعدی را انجام داد این سامانه حالا جای رشد دارد و باید بالغ شود، ولی فکر می‌کنم به اندازه‌ای که الان نیاز مردم را برطرف کند، این سامانه می‌تواند سرویس بدهد.

سوال: الان مردم که می‌توانند استفاده کنند، ما قبلا گزارشی رفته بودیم و بعد از پخش آن گزارش تقریبا یک ماهی فاصله گرفت دوباره رفتیم سراغ مردم ببینیم نظرشان در رابطه با این سامانه چیست. این نکته را بگویم که ما در برنامه از مسئولان معاونت درمان خیلی تقاضا کردیم که حضوری این جا تشریف بیاورند از معاون درمان، گفتیم اگر خودتان نمی‌توانید مدیرکل هایتان، ولی هرچه تلاش کردیم به نتیجه‌ای نرسید بهتر بود در این بحث که بحث کشوری است معاونت درمان وزارت بهداشت هم مسئولانشان حضور پیدا می‌کردند، اما الان در خدمت آقای ناطقی هستیم، چون دانشگاه علوم پزشکی تهران هم بیمارستان‌های زیادی دارد از جمله مجتمع بیمارستانی امام خمینی که خیلی مراجعه کننده دارد، آقای ناطقی بفرمائید که الان دانشگاه علوم پزشکی تهران با داشتن ۱۵ بیمارستان، چقدر از این سامانه دارد استفاده می‌کند و نوبت هایش را در این سامانه قرار می‌دهد؟

ناطقی: ما تقریبا تمام بیمارستان هایمان قابلیت دادن نوبت الکترونیک را دارد و تمام بیماران می‌توانند از این امکانات استفاده کنند و تقریبا همه ما به این سامانه وصل هستیم، اما این که چند درصد از نوبت‌های ما وصل است یعنی در اختیار بیمارانی که به صورت الکترونیک نوبت می‌گیرند قرار داده می‌شود، این بیمارستان به بیمارستان متفاوت است، معمولا نمی‌شود در یک ستادی نشست و یک نسخه‌ای نوشت و این را انتظار داشته باشیم که در تمام کشور، در تمام شرایط یکسان اجرا شود، این که چرا، من در گزارشی که الان پخش شد من دیدم که شما گفته بودیم که چرا بیمارستان امام، تعداد بیشتری از نوبت‌ها را به صورت غیرحضوری در اختیار مردم قرار نمی‌دهد؟ ببینید ما مثلا فرض کنید الان ۱۰۰ درصد نوبت‌ها را کردیم غیرحضوری، چه اتفاقی می‌افتد؟ بیماری مراجعه می‌کند من متخصص قلب هستم از سی تا مریضی که می‌بینیم بالغ بر ۱۰ تا مریض قلب نیست، بیمار احساس می‌کند که نکند مشکلش از قلب باشد، مثلا دستش درد می‌کند به من مراجعه می‌کند و نوبت را هم فرض کنید از دو هفته قبل گرفته فرض کنید از شهرستانی هم عازم تهران شده و آمده و من پزشک قلب امروز می‌بینمش و می‌گویم که مشکل شما قلبی نیست شما مثلا به متخصص ارتوپد مراجعه کن یا مثلا به متخصص گوارش مراجعه کن این بنده خدا باید برگردد شهرش و دوباره یک نوبت دیگر الکترونیکی بگیرد و بیاید در حالی که وقتی درصدی از نوبت‌های ما به صورت حضور یدر اختیار مردم باشد بیمار به من مراجعه کرده متوجه شده که دردش درد قلبی نیست می‌رود به متخصصی که من راهنمایی می‌کنم همان روز یا فردا وقت می‌گیرد و درمان می‌شود.

سوال: آن بحث درست، خودش یک راهکار دارد، اما الان شما به صراحت بگویید چند درصد ظرفیت نوبت دهی بیمارستان هایتان را به نوبت دهی الکترونیکی اختصاص داده اید؟

ناطقی: بیمارستان با بیمارستان متفاوت است مثلا بیمارستان امام خمینی با توجه به این که ریفرال است حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد، بیمارستان شریعتی هم همین طور حدود ۳۰ درصد، یعنی به طور میانگین ۴۰ درصد نوبت‌های بیمارستان‌های ما به صورت الکترونیک است، اما بیمارستان‌هایی که جنرال هستند.

سوال: خوب الکترونیکی است، چند درصد شما آن ظرفیت هایتان را کامل می‌گذارید این جا؟

ناطقی: ۴۰ درصد به طور میانگین عرض می‌کنم، ولی مثلا بیمارستان‌های جنرال مثل بهارلو، ضیائیان، یاس، سینا این‌ها بیمارستان‌هایی هستند که بالغ بر ۵۰ درصد از نوبت هایشان به صورت الکترونیک در اختیار مردم است.

سوال: اگر ما این را الکترونیکی قرار ندهیم آن طور که کارشناسان می‌گویند باز دوباره بیمار می‌گوید الان آمدم در این سامانه یکپارچه نوبت دهی الکترونیکی، مراجعه که می‌کند می‌گوید خوب این جا دکتر قلب نیست، خوب بروم حضوری بیمارستان امام از زاهدان یا بندرعباس راه می‌افتد این همه هزینه می‌آید این جا حضوری، منشی را ببین، دکتر را ببین، مدیربیمارستان را ببین، کلی بحث و درخواست که نوبت نیست، او اصرار می‌کند یا اگر هم نوبت باشد داده می‌شود، اما اگر یکپارچه این نوبت دهی قرار داده شود تکلیف بیمار از خانه اش مشخص است، دیگر نمی‌گوید بروم شاید شانسی گیرم بیاید، آن موردی که هم شما می‌گویید دکتر ببیند بگوید به دکتر دیگر باید مراجعه کنید، مثال می‌زنم می‌شود ۱۵-۲۰ درصد اورژانسی گذاشت، اما این که ما چنین سامانه‌ای داریم تشکیل شده انگار که ساختمان جدیدی ما احداث کردیم نتوانیم از آن استفاده کنیم حکایت این سامانه جدید هم به همین نحو است، اما درصد نوبت دهی ما بیاید در ۲۰ درصد در برخی از بیمارستان‌ها، از این طرف هزینه‌ها خیلی برای بیمار زیاد می‌شود.

ناطقی: این طور نیست، بیمارستان‌های ریفرال که بیمارستان مرجع هستند غالبا خود بیمار نمی‌تواند متوجه شود که الان اکلوپلاستی می‌خواهد برایش انجام شود، می‌خواهد مثلا فلان رشته فوق تخصصی را اصلا اصطلاحش را متوجه نیست، این باید بیاید در بیمارستان‌های جنرال دیده شود در صورت امکان کارش انجام شود.

سوال: تا بحث اورژانسی و آن درصدی که می‌گذارید بله، اما بقیه شاید در این حد نباشد.

مظهری: بله عرض کردم این تنها علت نبود من یک علت را اشاره کردم، بیمار نه آن قدر اورژانس است و نه آن قدر غیراورژانس است که بخواهد دو هفته در نوبت بماند این‌ها هم می‌آیند نمی‌توانند یک هفته یا دو هفته معطل بمانند که نوبت الکترونیک وقتشان برسد این‌ها هم می‌آیند درخواست می‌کنند نکته از همه مهم‌تر ببینید من در بیمارستان‌های جنوب تهران خودم مستقیم کار می‌کنم در برهه‌ای همین فرمایش شما را پیاده کردیم، هدف ما افزایش رضایتمندی مردم است.

سوال: جلوگیری از اتلاف وقت بیمار، سرگردانی شان، هزینه‌هایی که بیمار می‌دهد همه است اگر این طور باشد چرا این سامانه جدید را راه اندازی کردند خوب سامانه را نمی‌گذاشتیم.

ناطقی: سامانه که یک ضرورت است، ببینید ما در برهه‌ای صد در صد بیمارستان را بردیم سبدش را در سبد نوبت دهی غیرحضوری، به شدت مردم ناراضی بودند، چون خیلی از مردم به خصوص در مناطق مختلف شهری احیانا یا سنشان بالا است یا سواد کافی ندارند یا احیانا مثلا فرزندی در منزل ندارند که گوشی هوشمند داشته باشد یا به اینترنت آن چنان تسلط ندارند که بخواهند نوبت غیرحضوری بگیرند، می‌خواهم بگویم علل متعددی دارد. این افزایش نوبت دهی غیرحضوری باید تدریجی و با فرهنگ سازی که با کمک رسانه انجام می‌شود باید این اتفاق بیفتد و کاری که آقای دکتر مظهری انجام دادند و در بیمارستان‌ها دارد انجام می‌شود این بستر را فراهم کرده که اگر فرهنگ سازی شد، این نیاز پاسخ داده شود، ولی باور کنید همین امروز، همین فردا شما یک روز تشریف بیاورید ما یکی از بیمارستان‌ها را به مدت یک هفته کلا غیرحضوری می‌کنیم ببینید رضایت مندی مردم افزایش می‌یابد یا شکایتشان افزایش می‌یابد.

سوال: آقای دکتر ما نمی‌گوییم ظرف یک هفته، ما می‌گوییم پله پله، اما صحبت این است که همان پله پله هم باید یک عزم جدی و ملی پشت آن باشد که این کار را شروع کرد خیلی از کار‌هایی که در کشور ما الکترونیکی شد یک شبه که نشد، پله پله انجام شد.

ناطقی: بله همینطور است ما اتفاقاً برای همین منظور که مردم احیاناً به اشتباه نیایند یک سامانه دیگری را در دانشگاه راه انداختیم.

سوال: اجازه بدهید ما از دانشگاه علوم پزشکی تهران پرسیدیم، برویم به سراغ سازمان تامین اجتماعی که خیلی بیمارستان هم دارد فکر می‌کنم بالای ۷۰ بیمارستان را تحت پوشش دارد با آقای بهروز کتابی مدیر کل فناوری اطلاعات سازمان تامین اجتماعی صحبت کنیم، آقای کتابی آیا سازمان تامین اجتماعی بیمارستان‌هایش که بالای ۷۰ بیمارستان است به این سامانه‌ای که وزارت بهداشت تشکیل داده سامانه یکپارچه نوبت دهی الکترونیکی متصل است یا خیر؟

کتابی: در حال حاضر پاسخ خیر است، دوستان خوب ما در وزارت بهداشت زحمت کشیدند و‌ای پی آی را فراهم کردند که ما بتوانیم به آن متصل بشویم و یک برنامه زمانبندی سه ماهه داریم که انشالله ظرف این مدت متصل خواهیم شد.

سوال: گفتید ۳ ماه، یعنی تا ۳ ماه دیگر بیمارستان‌های تامین اجتماعی به سامانه وزارت بهداشت متصل می‌شوند؟

کتابی: بله انشاالله

سوال: یعنی ۳ ماه دیگر ما مراجعه کنیم در بیمارستان‌ها چنین چیزی مشاهده خواهیم کرد؟

کتابی: بله من توضیحی بدهم، مستحضر هستید که ما تقریباً از چند سال قبل این نظام نوبت دهی را در سازمان خودمان در بیمارستان‌های ملکی خودمان راه انداختیم و در ۷۹ بیمارستان که داریم هم به صورت ارجاع و هم به صورت نوبت دهی به مردم از طریق سایت، اپلیکیشن موبایل و تلفنی این نوبت‌ها را به مردم ارائه می‌کنیم، ولی توضیح آقای دکتر ناطقی کاملاً درست بود ما نمی‌توانیم همه بیمارستان‌ها را به یک نحو با آن‌ها برخورد کنیم و به نظر بنده هم به هیچ وجه نمی‌توانیم ۱۰۰ درصد نوبت‌ها را به صورت الکترونیکی به مردم بدهیم به خاطر اینکه قطعاً ما مراجعه حضوری داریم و در نظام ارجاع فرد پس از مراجعه ممکن است نیاز به یک پزشک متخصص داشته باشد پس ضروری است که ما درصدی از نوبت‌ها را نگه داریم.

سوال: چند درصد؟

کتابی: این درصد در استان‌های مختلف متفاوت است به همین دلیل ما میزان تعیین درصد نوبت دهی حضوری و غیرحضوری را به استان‌ها واگذار کردیم، ولی به صورت کلی خدمت شما عرض کنم که الان حدوداً ۷۰ درصد نوبت به صورت غیر حضوری در حوزه سرپایی دارد اتفاق می‌افتد.

سوال: یعنی الکترونیکی است؟

کتابی: از آن چند مدل که خدمت شما عرض کردم اینترنتی، تلفنی و اپلیکیشن موبایلی.

سوال: چند وقت پیش که ما مراجعه کردیم به یکی از بیمارستان‌های شما الان هم مشاهده شده در واقع تلفنی که می‌گویید برخی مواقع نه همه موارد، تا زنگ را می‌زند یا اصلاً گوشی را برنمی‌دارند یا اگر بردارند می‌گویند پر شده و از این داستان‌ها و تعداد کمی می‌توانند تلفنی نوبت بگیرند، اینترنتی هم به همین صورت، این که ما بگوییم ۷۰ درصد اگر ما گزارش بگیریم باید همه این ۷۰ درصد بگویند بله ما توانسته‌ایم از این قضیه استفاده کنیم، اما فکر می‌کنم چنین چیزی کمتر مشاهده می‌شود، نه این که نباشد هست، اما کمتر است.

کتابی: ظرفیت بالاخره در بیمارستان‌ها محدودیت خاص خودش را دارد خیلی از اوقات ما برای این که بخواهیم نوبت بدهیم می‌گوییم مثلاً نوبت فردا صبح از امروز بعد از ظهر ساعت ۲ به بعد مردم عزیز می‌توانند مراجعه کنند و وقت بگیرند.

سوال: بعضی از مواقع هنوز دو نشده می‌بینیم که نوبت تمام شده است.

کتابی: عرض کردم ظرفیت محدود است، ولی نکته مهم این است که ما الان این نوبت دهی متمرکز را در کل مراکزمان داریم آن مراکز که شما می‌فرمایید شش، هفت مرکز هیئت مدیره ما است که مستقل اداره می‌شوند همیشه بیمارستان میلاد را مثال می‌زنند آن را هم در دستور کار داریم انشالله آن شش، هفت بیمارستان هیئت مدیره که در سراسر کشور است آن‌ها را هم به همین سامانه متمرکز متصل کنیم تا انشاالله یک سامانه متمرکز یکپارچه داشته باشیم تا زمانی که به سامانه وزارت بهداشت متصل شدیم بتوانیم ارتباط دو طرفه را داشته باشیم و خیلی خوشحال می‌شویم که ما هم بتوانیم از ظرفیت‌های خالی بیمارستان‌های تحت پوشش وزارت بهداشت، علوم پزشکی استفاده کنیم که مراجعین ما بتوانند فرصت‌های بیشتری داشته باشند.

سوال: آقای مظهری الان به اینجا رسیدیم که دوستان می‌گویند یک مقدار مشکل است که ما بخواهیم تمام ظرفیت‌هایمان را نوبت دهی الکترونیکی کنیم، کارشناسان می‌گویند که انتظار نیست که ۱۰۰ درصد بشود، اما حداقل بالای ۸۰ -۸۵ درصد باید بشود، فکر می‌کنید در این زمینه راهکار چیست و باید چه کار کنیم که به این نتیجه مطلوب برسیم و از این کار شما استفاده بشود؟

مظهری: واقعیت همانطور که شما فرمودید ما یک ظرف را درست کردیم این وسیله یا ابزاری که است اینکه چقدر از آن استفاده شود مسلماً بحث‌های فنی دارد، این که کشور چقدر آمادگی آن را دارد من هم پزشک هستم و اعتقاد بنده هم این است که ما برای این که برسیم به آن حد مطلوب و ایده‌آلی که همه مردم بتوانند اغلب مراجعات خودشان را به مراکز درمانی و تشخیصی از طریق نوبت دهی اینترنتی استفاده کنند ما یک زمان می‌خواهیم که همزمان فرهنگ مردم هم درست بشود در این زمینه و خودشان هم این موضوع را بپذیرند، یک بخش مهمی از کار، آگاهی دادن به مردم است. من مطمئن هستم همان گزارشی که شما تهیه کردید و رفتید گفتید که آیا نوبت گرفتید؟ من می‌توانم حدس بزنم با توجه به شرایط سنی این دوستان خیلی‌هایشان اگر از آن‌ها بپرسید که می‌توانی آدرس این سامانه را بدهی شاید اصلاً نتوانند بگویند، چون سراغش نرفته‌اند.

سوال: اتفاقا به آدرس دقیقاً تاکید می‌کردیم.

مظهری: جای تقدیر و تشکر دارد که شما خودتان هم این اتفاق را دنبال می‌کنید شما در راستای آگاهی دادن به مردم دارید کار می‌کنید.

سوال: فکر می‌کنید این بحث فرهنگ سازی چقدر زمان می‌برد؟

مظهری: فکر می‌کنم حداقل یک سال زمان می‌برد تا به حد مطلوب برسیم.

سوال: باید کجا‌ها؟ معاونت درمان، شما‌ها کدام قسمت باید این قضیه را جلو ببرند؟

مظهری: بالاخره یک بخش‌های ستادی داریم مثل معاونت درمان، وزارت بهداشت و درمان، معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی، خود ما به عنوان حوزه فناوری، چون مشکل تکنیکال هم ما نباید فراموش کنیم و نباید بگوییم همه چیز گل و بلبل است ما اینجا می‌پذیریم ۱۲ شرکت است شما ممکن است بروید آن شرکت الان مشکل سروری داشته باشد و سرویس ندهد، خود ما هم باید بپذیریم که همه چیز از سمت ما در حد ایده آلش نیست، مسائل زیرساختی، اینترنت کشور وقتی می‌شود چند سازمانی و چند مجموعه دست به دست هم دهند یعنی کار سخت و دشوار و هماهنگی سخت است، اما به نظر من کاری که باید صورت بگیرد یکی عزمی که از سمت وزارت بهداشت و درمان باید وجود داشته باشد که به نظر من دارد، ما در جلسات قرارگاه برنامه سلامت خانواده که موضوع نظام ارجاع است تاکید از خود آقای وزیر و معاونت درمان وزارتخانه نامه‌های مکرر نامه دو سه روز پیششان هم که نامه خیلی تاکیدی است که بیمارستان‌ها باید شما از این ظرفیت استفاده کنید، موید این است که این همت وجود دارد، دانشگاه‌های علوم پزشکی به عنوان لایه بعدی ستاد که الان آقای دکتر از دانشگاه علوم پزشکی تهران تشریف آوردند ۶۳ دانشگاه باید همت کنند و نظارت کنند، ولی آن چیزی که خیلی مهم است بیمارستان‌ها هستند، خود روسای بیمارستان‌ها، این که رئیس بیمارستان این را به عنوان یک تکلیفی که از بالا دارد به آن تاکید می‌شود و گفته می‌شود این تکلیف را انجام بده حتماً باید پای بند باشند.

سوال: ما یک بخشنامه و قانونی در این زمینه نداریم، این که بگوییم این کار را انجام بدهید و پشتوانه آن بخشنامه یا قانونی نداشته باشد آن جا دیگر دل بخواهی می‌شود، بعضی از مدیران بیمارستان هم می‌گویند ول کن دردسر است.

مظهری: آقای دکتر کریمی در نامه‌ای که در این دو سه روز زدند گفته‌اند که این در ارزشیابی بیمارستان‌ها و مدیران تاثیر خواهد گذاشت اگر این کار را انجام ندهند در ارزشیابی بیمارستان این ضرری که بیمارستان بابت این موضوع و آن مدیر یا رئیس بیمارستان از این زمینه هم به لحاظ مدیریتی خودش و هم به لحاظ بحث درآمدی می‌برد در حوزه ارزشیابی برایشان تبعات خواهد داشت و به نظر من تاکیدی که معاونت محترم درمان الان روی این موضوع داشته به نظر من این موضوع درست است و من پیش آگاهی خوبی را برای ادامه کار تصور می‌کنم.

سوال: آقای مظهری شما آماری دارید، مثلاً در همین مهر ماه با توجه به اینکه اعلام شد در این فاصله‌ای که این سامانه راه‌اندازی شده چقدر گرفتن نوبت از طریق این سامانه افزایش پیدا کرده است؟

مظهری: جالب است از زمانی که ما این سامانه را راه انداختیم یعنی از آن زمانی که ابتدا سامانه شروع کرد ۲ میلیون تقریبا ظرفیت نوبت ایجاد شد فقط در مهر ماه از این ۲ میلیون نزدیک به ۴۶۰ هزار از این نوبت‌ها در مهر ماه بوده است یعنی این نشان دهنده این است که تقریبا از اسفند ماه شما حساب کنید که اولین بخش‌های سامانه راه‌اندازی شد تا مهر تقریباً حساب کنید ۴۳۹ هزار و ۴۴۶ ظرفیت نوبت در مهر ماه ایجاد شده در ماه یعنی رشد تقریبا خیلی خوب است و نشان دهنده این است که داریم به این سمت می‌رویم که اغلب ظرفیت‌ها برود به سمت این و این یک بلوغی می‌خواهد، عرض کردم همزمان توام با فرهنگ سازی که باید سمت مردم انجام شود، چون فردی که می‌خواهد بلند بشود برود در بیمارستان امام و یک شب قبل هم چادر زده متاسفانه مثلاً در خیابان خوابیده تا مثلاً ساعت ۵ یا ۶ صبح برود نوبت بگیرد، حالا فرض کنید آمد و اطلاع هم ندارد به او بگوییم ببخشید جا نداریم، نوبت‌ها اینترنتی گرفته می‌شود و باید برگردی، خوب او اصلاً تحمل نمی‌کند می‌گوید اینطور نمی‌شود، مردم باید به تدریج آگاه بشوند که این مدل است.

سوال: همان به تدریج آگاه شوند، ببینید بحث نوبت دهی الکترونیکی از قبل بوده است به قول شما جزیره‌ای بوده ۱۲ سامانه هر کدام برای خودش الان اخیراً آمدید این کار جدید را انجام داده‌اید صحبت ما این است که همان پله پله این کار باید فرهنگ سازی شود که به فرض ۷۰ تا ۸۰ درصد نوبت‌هایی که داده می‌شود الکترونیکی اگر بود یا نبود همین است و دیگر راه نیفتد و بیاید به قول شما معطل شود، اما همین پله پله هم یک دفعه می‌بینید مثلاً چند سال طول کشید، دوباره باید گزارشی بزنیم برای این بحث که تو رو خدا بیایید نوبت‌هایتان را بزنید در نوبت الکترونیکی.

مظهری: این مقطع باید معقول باشد درست می‌فرمایید یعنی باید مقطع زمانی مشخص و قابل قبولی را طراحی شود و به نظر من یک سال زمان معقولی است.

سوال: آقای ناطقی الان شما توضیحاتی دادید، برداشت من این بود که دردسر‌های الکترونیکی زیاد است، آقا تو رو خدا این چند درصدی هم که دادید کافی است بگذارید بقیه اش حضوری بیایند، این کار به نفع مردم است که این را بار‌ها گفتیم که وقتی ببینند الکترونیکی دارد نوبت می‌دهد حالا اگر یا هست یا نیست تکلیفش از خانه‌اش معلوم است و دیگر نمی‌آید. در ادامه صحبت‌های آقای مظهری چه کار کنیم که این را جا بیندازیم و ظرفیتش را بالا ببریم و بالای ۷۰، ۸۰درصد بگذاریم و چند درصدی برای کار‌های اورژانسی حضوری بگذاریم آن هم تعریف شده، راهکار چیست؟

ناطقی: اصلی‌ترین راهکار همین که آقای دکتر هم فرمودند، برمی‌گردد به بحث فرهنگ سازی، این که ما درصدی را به صورت حضوری نوبت بدهیم کمک می‌کند که این موارد اورژانسی حل شود. یک بحث دیگر پرداختی است که بیمار انجام می‌دهد شما حساب بفرمایید که بنده در درمانگاه ۳۰ مریض می‌بینم بعد این ۳۰ نوبت را به صورت الکترونیک اخذ شود یا اصلاً ۷۰ درصد، هر چقدر ما بررسی کردیم دیدیم اگر نوبتی که بیمار می‌گیرد در فاصله ۴۸ تا ۷۲ ساعت باشد نزدیک به ۶۰ تا ۷۰ درصد افرادی که نوبت گرفتند در درمانگاه حضور پیدا می‌کنند، اگر از ۷۲ ساعت دیرتر باشد مثلاً بیفتد یک یا دو هفته بعد، معمولاً کمتر از ۴۰ درصد مراجعه می‌کنند و این نوبت‌ها می‌سوزد، خوب بنده نشسته‌ام ظرفیت ویزیت ۳۰ نفر را دارم فرض کنید نصف این‌ها نیامده‌اند خوب هم من به عنوان پزشک متضرر شده‌ام این به کنار، ۱۵ نوبت سوخت که می‌توانست به بیمار داده شود، ولی چون ما نوبت حضوری را حذف کرده‌ایم لذا نمی‌شود، حالا چه کنیم که بیماری که نوبت گرفت حتماً بیاید؟ می‌تواند پرداختی الکترونیک داشته باشد که الان ما در این جا یک چالش جدی داریم به خاطر این که این پول می‌رود در خزانه دولت و اگر بیمار انصراف بدهد و نیاید و مطالبه مبلغ واریزی را داشته باشد طبق قانون ما باید به او برگردانیم، اما چون به خزانه دولت رفته است عودت پذیر نیست بنابراین یکی از راه‌ها حل این چالش است، چون اگر بیمار پرداختی داشت مثلاً پول ویزیتش را داد ولو این که در بخش دولتی این مبلغ هنگفتی نیست و همان هم خیلی متضمن حضور ۱۰۰ درصد بیمار در موعد مقرر نیست، ولی به هر حال کمک می‌کند که او هم به وعده اش عمل کند و سر ساعت حضور پیدا کند، خوب اگر این چالش حل شود من فکر می‌کنم درصد بالایی از بیماران حضور پیدا خواهند کرد و این قضیه رونق بیشتری پیدا خواهد کرد.

سوال: شما الان چه مدت زمانی می‌خواهید که بالای ۷۰ تا ۸۰ درصد ظرفیت‌های بیمارستان دانشگاهتان الکترونیکی شود؟

ناطقی: واقعیت این است که اصلاً بنده با شرایط فعلی قائل به ۷۰ تا ۸۰ درصد نیستم به خاطر این که دانشگاه علوم پزشکی تهران ببینید ۱۵ بیمارستان که بیش از نیمی از آن ثالثیه است یعنی سومین خط و آخرین خط هستند، این‌ها بیماران ارجاعی هستند، ما در بیمارستان بزرگی مثل مجتمع بیمارستانی امام خمینی یا شریعتی یا فرض کنید بیمارستان ریفرالی مثل امیر اعلم، این‌ها را خیلی همت کنیم بتوانیم به ۵۰ درصد نهایتا ۶۰ درصد برسانیم برد کردیم، ولی سایر بیمارستان‌ها را می‌توانیم به فرمایش شما به ۷۰ تا ۸۰ درصد برسانیم من فکر می‌کنم اگر رسانه هم همراهی کند و اگر این چالش که عرض کردم مرتفع شود ما به راحتی در طی ۶ ماه بتوانیم به این درصد‌ها برسیم، ولی به این شرط که چالش پرداختی ما از نظر حقوقی حل شود یعنی بیماری که دارد نوبت می‌گیرد مبلغ ویزیتش را پرداخت کند.

سوال: این را کجا باید حل کند؟

ناطقی: این را هم قوه قضاییه باید حل کند، چون اشکال قانونی دارد.

سوال: ممنون، آقای کتابی سازمان تامین اجتماعی شما گفتید ظرف ۳ ماه به این سامانه جدید بیمارستان‌هایش متصل خواهد شد الان در حال حاضر مجموعه شما چقدر نوبت به صورت الکترونیکی می‌دهد؟ کتابی: آن سه ماهی که عرض می‌کنم مبحث فنی کار است که قابل انجام است، دوستان وزارت بهداشت هم باید زحمت بکشند در ارتباطات تغییری را ایجاد کنند.

سوال: چند دقیقه قبل گفتید سه ماه بعد متصل می‌شوید الان می‌گویید، اما و اگر دارید می‌آورید، ما سه ماه دیگر می‌آییم به سراغ تامین اجتماعی اگر گیرکاری است همین جا بگویید که سه ماه را تمدید کنیم.

کتابی: ۳ ماه از نظر فنی کفایت می‌کند، دو سه نکته در آن مستتر است که من باید عرض کنم اول اینکه ما درمراکز ملکی خودمان حدود ۹۷ ظرفیت را بیمه شده‌های سازمان تامین اجتماعی در حال حاضر دارند استفاده می‌کنند و ۳ درصد ظرفیت را عزیزانی که از سایر بیمه‌ها هستند یا به صورت آزاد تشریف می‌آورند استفاده می‌کنند یعنی ظرفیت بالایی را ما داریم به صورت الکترونیکی به آن‌ها سرویس می‌دهیم یعنی حتی پس از اتصال هم باید میزان درصدی که در اختیار وزارت بهداشت قرار می‌گیرد توسط حوزه درمان سازمان که حوزه کسب و کاری است با دوستان وزارت بهداشت توافق شود و خارج از روال فنی است، نکته دوم که عرض کردم دوستان وزارت بهداشت باید زحمت بکشند و تغییراتی را ایجاد کنند، در حال حاضر سرویسی که دارند به این ترتیب است که اگر به سامانه ما متصل شوند و نوبتی را بگیرند به ما فیدبکی نمی‌دهند ما باید دوباره هر لحظه چک کنیم که چه تعداد از نوبت‌های ما باقی می‌ماند، خوب این خیلی جالب نیست به نظر من بهتر است که دوستان بلافاصله که یک نوبت را می‌گیرند به ما فیدبکی بدهند که آن نوبت پر شده است که ما از نوبت‌های آزادمان خارج کنیم.

سوال: آقای کتابی اینجا نگه دارید، آقای مظهری پاسخی دارید؟

مظهری: نه اتفاقا ببینید ما یک میان افزار داریم از خود سازمان تامین اجتماعی که دارد نوبت را می‌گیرند از آن‌ها یعنی ما بیمار را به سمت آن سامانه هدایت می‌کنیم نوبت گرفته می‌شود خود آن سامانه دارد کارش را انجام می‌دهد وقتی ظرفیتش اشغال می‌شود به ما اعلام می‌کند که این ظرفیت را من اشغال کردم و این مقدار دیگر مانده است، لزومی ندارد ما به آن اعلام کنیم که چقدر خالی دارد دست خود سامانه است.

کتابی: نه ببینید آقای دکتر مظهری عزیز اینگونه است که ما وقت خودمان نوبت می‌دهیم فرض بفرمایید ۲۰ نوبت خالی باقی مانده از طریق سامانه خودمان، یک نوبت جدید اگر بگیریم بلافاصله آن ظرفیت به ۱۹ تا تقلیل پیدا می‌کند، ولی وقتی شما یک نوبتی را می‌گیرید ما مطلع نمی‌شویم یعنی باید سرویسی بنویسیم که دائم بیاید سرویس شما را چک کند که به شدت سامانه‌ها را کند خواهد کرد.

مظهری: فرض کنید وقتی یک شهروندی آمده در بیمارستان میلاد مثلاً فرض کنید صد تا ظرفیت تخصص داخلی داریم ۲۰‌تایش را الان شما روی نرم‌افزار خودتان نوبت دادید به صورت مستقیم فرض کنید از این صد تا، ۲۰ تایش اشغال شده و ۸۰ تا دیگر مانده است ما در میان افزاری که الان آماده کردیم برای یک شهروندی که الان آمده وارد شده می‌گوییم بیمارستان میلاد خالی دارد، ۸۰ هم اعلام نمی‌کنیم فقط می‌گوییم تخصص داخلی خالی است، او می‌آید یک نوبت می‌خواهد بگیرد برای گرفتن به کجا هدایت می‌شود؟ به سمت نرم‌افزار خود شما هدایت می‌شود داخل نرم‌افزار شما می‌آید آن یک نوبت را می‌گیرد فقط از این درگاه عبور می‌گوید ما به او می‌گوییم بیمارستان تامین اجتماعی خالی دارد، داخلی خالی دارد و می‌توانی بگیری، پس در نتیجه شما خودتان می‌آیید آن یک دانه را می‌دهید و خودتان متوجه می‌شوید از آن ۲۰،۲۱ شد یعنی مجدد ۷۹ ظرفیت خالی دارید پس لزومی ندارد که ما به شما اعلام کنیم این در این سامانه به این صورت دیده شده است.
کتابی: این یک مشکل فنی دارد، ما در پیاده‌سازی اصلاً به همین مشکل خوردیم، خواهش من این است که در جلسات مشترک اگر نیاز به اصلاح سرویس آن میان افزار است زحمتش با شما و اگر از سمت ما باید کاری انجام بشود ما تماماً پای کار هستیم و به طبع منفعت این موضوع به ملت عزیز خواهد رسید و هیچ ممانعتی هم نیست.

سوال: فقط یک نکته، آقای کتابی پس الان از فردا ما در خبرهایمان بگوییم که سازمان تامین اجتماعی اعلام کرد ماه آینده بالای ۷۰ بیمارستان این سازمان به سامانه یکپارچه نوبت دهی الکترونیکی وزارت بهداشت متصل می‌شود، درست است؟

کتابی: لطفاً اطلاع رسانی بفرمایید، ولی بفرمایید که وزارت بهداشت باید اقداماتی در این خصوص انجام بدهد. سوال: خوب حالا همان چیزی که شما گفتید اقدامات و بحث‌های پیرامونی وزارت بهداشت این کار انجام خواهد شد و اگر متصل شوید چقدر از ظرفیت‌هایتان را اختصاص می‌دهید؟

کتابی: پاسخ این سوال را من نمی‌توانم خدمت شما عرض کنم دوستان کسب و کاری و حوزه درمان سازمان باید بگویند.

سوال: ممنون از شما، آقای ناطقی صحبت‌های پایانی شما را می‌شنویم.

ناطقی: یک نکته آماری بگویم که در فرمایشات شما بود، ببینید فرض کنید ما در مرکزی ۱۰۰ نوبت داریم که می‌خواهیم به مردم بدهیم ۷۰ درصد را اینترنتی می‌دهیم یعنی ۷۰ نفر از ۱۰۰۰ نفر می‌خواهند نوبت بگیرند چند نفر موفق می‌شوند بگیرند؟ کمتر از ۱۰ درصد بنابراین وقتی ما می‌گوییم ۷۰ درصد از نوبت‌هایمان را به صورت الکترونیک می‌دهیم این الزاماً به معنای این که ۷۰ درصد متقاضیان صاحب نوبت می‌شوند نیست، همین.

سوال: بحثی هم است، بحث کمبود پزشک هم است که باعث می‌شود نوبت‌ها طولانی شود، چون این بحث هم است که ما در این گفتگو به آن نپرداختیم، چون بحث ما الکترونیکی است و بحث کمبود پزشک را هم باید شب‌های بعد بپردازیم، آقای مظهری آخرین صحبت‌هایتان را بفرمایید، کار سنگینی است ما تقریبا از بهمن ماه است که این کار را شروع کردیم و همچنان هم پیگیر هستیم و سازمان صدا و سیما به جد در راستای بحث الکترونیکی شدن، خیلی مسائل است که در دولت وجود دارد این هم یکی از آن مباحث‌ها است.

مظهری: بله از شما تشکر می‌کنیم بابت این پیگیری‌هایی که می‌فرمایید، البته موضوع سلامت الکترونیک بسیار وسیع است و همه بخش‌های آن به سبب این که به موضوع فناوری گره خورده است، به موضوع فرهنگ‌سازی، نسخه نویسی و بخش‌های مختلف دارد که انشالله داریم کار می‌کنیم، فقط این را خدمت شما بگویم این موضوع ۷۰ درصد یا ۶۰ درصد ظرفیت در مورد تمام تخصص‌ها نمی‌تواند یکسان باشد. شما در رابطه با داخلی، اطفال، زنان، جراحی عمومی، ارتوپدی و پوست شاید بتوانید، ولی بعضی از تخصص‌ها مثل لاپاراسکوپی و این‌ها ممکن است کمتر باشد و از طریق نظام ارجاع باید انجام بشود.