نشست علمی با موضوع سیره معنوی، اخلاقی و علمی به مناسبت چهلمین روز ارتحال آیت الله سیدمحمد مهدی موسوی الخرسان (ره) در سالن همایش مجمع جهانی اهل بیت (ع) برگزار شد.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، به مناسبت چهلمین روز ارتحال آیت الله سیدمحمد مهدی موسوی الخرسان (ره)، امروز پنج شنبه ۱۸ آبان نشستی علمی با موضوع سیره معنوی، اخلاقی و علمی آن عالم فقید در سالن همایش مجمع جهانی اهل بیت (ع) برگزار شد.
در این نشست حجت الاسلام و المسلمین سید عبدالفتاح نواب نماینده، ولی فقیه در امور حج و زیارت، آیت الله محمد هادی یوسفی غروی و آیت الله محمد جواد طبسی از اساتید دروس عالی حوزه علمیه قم، حجت السلام و المسلمین عبدالرحیم اباذری نویسنده و پژوهشگر علوم اسلامی، حجتالاسلاموالمسلمین سید منذر حکیم رئیس پژوهشکده الذریة النبویة، حجت الاسلام والمسلمین رضا اسکندری دبیر کنگره علمی امنا الرسل و حجت الاسلام والمسلمین رضا مختاری مدیر موسسه کتاب شناسی شیعه حضور داشتند.
* مرحوم آیتالله خرسان عمر بابرکت خود را صرف تحقیق و پژوهش کرد
آیت الله محمدهادی یوسفی غروی استاد دروس عالی حوزه علمیه قم در این نشست گفت: مرحوم آیت الله سید حسن خرسان از شاگردان آیت الله سید عبدالهادی شیرازی و نوشتن مقدمات بر آثار شیخ طوسی از جمله اقدامات مرحوم آیت الله سید حسن خرسان بود، فرزندان ایشان، مقدمات علمی بر آثار علمای شیعه داشتند که این مقدمات قابل مقایسه با بقیه مقدمات علمی دیگران نیست.
استاد دروس عالی حوزه علمیه قم افزود: مرحوم آیت الله سید محمدمهدی خرسان کتابی در ۲۵ جلد درباره حیات عبدالله بن عباس به نگارش درآورد، وی در این کتاب تهمت تصرف در بیت المال را رد کرد و نقد شدیدی را بر افرادی که این اتهام را زدند، وارد کرد. مرحوم آیت الله خرسان در کتاب خود تسلسل، کسانی که این تهمت را ذکر کردند، آورد و اسناد هر کدام از کتابها در این خصوص را مورد نقد قرار داد.
* آیتالله خرسان در عالم تحقیق، تالیف و تدریس ید طولایی داشت
آیت الله محمد جواد طبسی در ادامه این نشست با اشاره به ویژگیهای مرحوم آیت الله سیدمحمد مهدی خرسان گفت: ایشان، شخصیت بزرگواری بودند که از شاگردان آیت الله سید حسن خرسان، مرحوم آیت الله العظمی خوئی و مرحوم آیت الله العظمی حکیم به شمار میرفت. مرحوم آیت الله سید محمدمهدی خرسان از علمای متعدد شیعه و سنی اجازه روایت داشت.
این استاد حوزه علمیه قم افزود: مرحوم آیت الله سیدمحمدمهدی خرسان با وجود سن بالایی که داشت در عالم تحقیق، عالم تالیف و در عالم تدریس، ید طولایی داشت. در گذشته تحقیق در حوزه علمیه نجف مرسوم نبود و شخصیتهایی همچون مرحوم آیت الله سید محمدمهدی خرسان، تحقیق را در این حوزه راه اندازی کرد.
* مرحوم آیتالله خرسان به جناحبندیهای سیاسی ورود نکرد
حجت الاسلام والمسلمین رضا اسکندری دبیر کنگره علمی امنا الرسل در بخش دیگری از این نشست با اشاره به جایگاه علمی آیت الله خرسان گفت: مرحوم آیت الله خرسان، دقتهای علمی خاصی در پژوهشهای خود داشت که سعی کردیم این دقتها را در همایش بزرگداشت آیت الله خرسان تبیین کنیم تا قابل استفاده برای محققان باشد.
دبیر کنگره علمی امنا الرسل ادامه داد: مرحوم آیت الله خرسان به جناح بندیهای سیاسی ورود نکرد، البته پدر ایشان مرحوم آیت الله سید حسن خرسان، نقش آفرینی سیاسی داشت و ایشان برای تقویت امام خمینی (ره)، یک نوبت نماز در مسجد خود را به امام راحل واگذار کرد و مقدمات برپایی جلسه درس ایشان را در این مسجد فراهم کرد. مرحوم آیت الله سیدمحمدمهدی خرسان، همسایه مرحوم آیت الله سید مصطفی خمینی بود و ارتباط نزدیکی بین این دو وجود داشت.
* آثار آیتالله خرسان در دفاع از تشیع بود
حجت الاسلام والمسلمین رضا مختاری مدیر موسسه کتاب شناسی شیعه در پایان این نشست گفت: آثار مرحوم آیت الله خرسان در عین حال که در دفاع از تشیع بود، اما عبارات گزندهای نداشت که مانع از انتشار این کتابها در کشورهای دیگر شود. ایشان همچنین بر کتابهای زیادی از آثار علمای شیعه به درخواست ناشران نجف، مقدمه نوشتند که این مقدمات در کتاب با دو جلد، جمع آوری شده است.
مدیر موسسه کتاب شناسی شیعه افزود: آثاری از مرحوم آیت الله سیدمحمدمهدی خرسان به صورت خطی وجود دارد که این آثار تاکنون چاپ نشده است و باید هر چه زودتر این آثار آماده و در ضمن موسوعه آیت الله خرسان چاپ شود.
مرحوم آیت الله سید محمد مهدی خرسان از علمای برجسته حوزه علمیه نجف اشرف بود که تمرکز و تمحض ویژهای بر پژوهش و تألیف داشت و با هدف پاسخگویی به شبهات تاریخی، فقهی و حدیثی، پژوهشهای مفید و ماندگاری برجای گذاشت. تصحیح و تالیف آثاری در موضوعات تراجمنگاری، انساب، کلام، حدیث و فقه، گوشهای از خدمات این استاد در راستای نشر و ترویج معارف مکتب اهل بیت علیهم السلام بوده است.
برخی تالیفات آیتالله الخرسان عبارت است از؛ موسوعة عبدالله عباس، کشاف بلدان منتقلة الطالبیة، السجود علی التربة الحسینیة؛ علی إمام البررة، المحسن السبط مولود أم سقط، نهایة التحقیق فی ما جری فی أمر فدک للصدیقة و الصدّیق، الظاهرة القرآنیة فی نهجالبلاغة میباشد. کتاب «موسوعةُ عبداللهِ بنِ عباس، حَبْرُ الاُمّة و تَرجُمانُ القرآن» دانشنامهای درباره ابنعباس، پسرعمو و صحابی پیامبر (ص)، از آثار مهم ایشان است که در سال ۱۳۹۵، برنده جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران در حوزه دین شد.
آستان قدس علوی و آستان قدس حسینی و نزدیک به سی نهاد علمی و فرهنگی از جمله مجمع جهانی اهلبیت (ع)، برای بزرگداشت آیتالله خرسان، کنگرهای بینالمللی برگزار کردند. این کنگره در روزهای ۲۵ و ۲۶ مهر ۱۴۰۱ شمسی در نجف و در روزهای ۲ و ۳ آذر ۱۴۰۱ شمسی در قم برگزار شد. این کنگره، نخستین کنگره از سلسله بزرگداشتها با عنوان «اُمَناءُ الرُّسل» بوده است.
آیت الله خرسان در طول حیات خود، ساکن شهر نجف اشرف و امام جماعت مسجد شیخ انصاری در این شهر را بر عهده داشت. وی ۲۶ شهریور ۱۴۰۲ شمسی برابر با ۱ ربیعالاول ۱۴۴۵ قمری در سن ۹۷ سالگی در شهر نجف درگذشت و پیکرش پس از تشییع در این شهر در حرم امام علی (ع) دفن شد.