۶ تاثیر مهم نان کامل بر سلامت ما
نان به عنوان قوت غالب مردم کشور علاوه بر تامین سهم زیادی از انرژی روزانه، بخشی از مواد مغذی از جمله پروتئین و برخی اسیدهای آمینه ضروری را نیز به بدن میرساند.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای مرکز فارس،نان به عنوان قوت غالب مردم کشور علاوه بر تامین سهم زیادی از انرژی روزانه، بخشی از مواد مغذی از جمله پروتئین و برخی اسیدهای آمینه ضروری، ویتامینهای گروه B، ویتامین E، منیزیم، آهن، روی، سلنیوم، مس، منگنز، فلوئور و کروم را نیز به بدن میرساند. هر کدام از این املاح در مهمترین فرآیندهای سوخت و ساز و تامین ایمنی و سلامت بدن نقش اساسی دارد. اما در ایران غلات کامل کمتر و غلات سفید و تصفیه شده بیشتر مصرف میشود.
ویژگیهای نان کامل
نانهایی که با آرد کامل تهیه شده است، رنگ تیره تری دارد و خوب است بدانیم تغییر رنگ در این نوع نان به دلیل افت کیفیت آن نیست، بلکه به دلیل بالا رفتن درصد سبوس است.
آرد کامل حاوی جوانه و سبوس است، در حالی که آرد سفید دارای مقدار ناچیز سبوس و فاقد جوانه است.
آرد کامل منبع غنیتر از از فیبر و ویتامینهای گروه B، منیزیم، سلنیوم، روی و ترکیبات آنتی اکسیدانی دیگر نسبت به آرد سفید است که این خود میتواند دلیل مهمی بر اثرات سلامتی بخش نان کامل باشد.
نانی که خمیر آن به صورت طبیعی تخمیر میشود علاوه بر هضم بهتر، اسید اگزالیک و اسید فیتیک آن نیز کاهش و جذب آهن و کلسیم آن بهتر صورت گرفته و عطر و بوی بهتری دارد. اما، نان حاصل از خمیرهایی که تخمیر نمیشود و یا با جوش شیرین تخمیر میشود، اغلب فطیر و خمیری شکل بوده و هضم آن دشوارتر است و جذب آهن، کلسیم، روی و دیگر مواد تا حد زیادی کاهش مییابد.
مهمترین فواید مصرف نان کامل
۱- بهبود عملکرد سیستم گوارش
نخستین عضوی را که نان تحت تأثیرات خوب خود قرار میدهد، سیستم گوارش است. بهبود حرکت روده، جلوگیری از بروز مشکلاتی مانند درد، یبوست، التهاب معده و سایر بیماریهای روده بزرگ و تقویت باکتریهای خوب روده از مزایای نان کامل است.
۲- کاهش وزن و تناسباندام
افرادی که از نان سبوس دار در رژیمهای غذایی خود استفاده میکنند، به مراتب وزن طبیعی تر، توده شکمی کمتر و سطح چربی بدنی مناسبتری دارند. چون غلات کامل بیشتر از غـلات سبوسگیری شده، در دسـتگاه گوارش میماند و احساس سیری بیشتری به فرد میدهـد که میتواند در کنترل وزن و پیشگیری از چاقی موثر باشد.
۳- کنترل قند خون
مصرف نانهای کامل در مقایسه با نانهای سفید به آهستگی قند خون را بالا میبرد و در نتیجه میتواند به کنترل قند خون و پیشگیری از ابتلا به دیابت کمک کند.
۴- پیشگیری از مشکلات قلب و عروق
فیبر موجود در سبوس با اتصال به اسیدهای صفراوی یا چربیها از جذب کلسترول و چربی مواد غذایی، از افزایش تری گلیسیرید، نوسان فشارخون، سکته قلبی و مرگ و میرها به علت ناراحتیهای قلبی جلوگیری میکند و میتواند باعث کاهش چربی خون شده و به طور غیر مستقیم از بروز بیماریهای قلبی و عروقی پیشگیری میکند.
۵- کاهش خطر ابتلا به بیماریهای دستگاه تنفسی
دستگاه تنفسی یکی از ارگانهای حساس بدن است که کمبود مواد مغذی در غذا میتواند به آن آسیبهای جدی وارد سازد. کاهش خطر ابتلا به آسم و حساسیتهای مجاری تنفسی یکی دیگر از فواید و خواص نان کامل به شمار میرود. آلرژیهای بینی در افرادی که به مصرف غلات اهمیت میدهند کمتر دیده شده و بهبودی نیز در کنار این ماده غذایی برای مبتلایان به علائم آلرژیک سریعتر رخ میدهد.
۶- تقویت سیستم ایمنی
سبوس جزو مواد غذایی مطلوب برای باکتریهای مفید روده است که در مقابل امراض میکروبی روده اقدام میکند و سیستم ایمنی بدن را فعال میکند همچنین آهن، اسید فولیک و سایر مواد مغذی موجود در نان کامل به بهبود رشد جسمی و ذهنی کودکان کمک میکند.
آیا هر نان کاملی موردتایید است؟
توصیه میشود از خرید نانهایی که در نانوایی به آنها سبوس به صورت دستی اضافه میشود خودداری کنیم.
منظور از مصرف نان سبوس دار، نانی است که با آرد سبوس دار تهیه شده باشد، یعنی آردی که بخشی از سبوس آن در کارخانه گرفته نشده و به عنوان آرد کامل (سبوس دار) در تهیه نان سنگک، نان جو و برخی نانهای محلی مورد استفاده قرار میگیرد.
بعضی شرکتها اقدام به تهیه بسته بندیهایی تحت عنوان سبوس گندم، سبوس برنج و موارد مشابه کرده اند. اما لازم است به یاد داشته باشیم هر ماده غذایی که تهیه میکنیم، باید نشان استاندارد ایران و «سیب سلامت» سازمان غذا و دارو را داشته باشد.
چه کسانی بهتر است در مصرف نان و غلات کامل (سبوس دار) احتیاط کنند؟
افراد دارای درجههای مختلف نارسایی کلیه، باید در مصرف سبوس احتیاط کنند.
در هنگام اسهال طولانی مدت، توصیه میشود تا زمان بهبودی، از غلات ساده استفاده شود.
افراد دارای بیماریهای گوارشی باید طبق نظر پزشک و کارشناس تغذیه باشند.
«بهنوش سبحانی» کارشناس مسوول واحد بهبود تغذیه جامعه شبکه بهداشت و درمان شهرستان نی ریز