اولین فصل کاوش علمی و حفاری باستان شناسی در چگردک بخش جلگه چاه هاشم شهرستان دلگان، بزرگترین محوطه شناسایی شده عصر مفرغ جنوب سیستان وبلوچستان که از اواخر آذر ماه آغاز شده همچنان تداوم دارد.
به گزارش خبرگزاری صدا وسیمای مرکز سیستان و بلوچستان، مدیر کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی سیستان و بلوچستان گفت: اولین فصل کاوش علمی و حفاری باستان شناسی در ۲۰۰ متر مربع از محوطه چگردک (CHegerdak) که مربوط به دوره هزاره چهارم و سوم قبل از میلاد است با مجوز از اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با حضور پنج نفر از متخصصین باستان شناسی در حال انجام است.
محمد هادی طهرانی مقدم افزود: برای این فصل از کاوش ۹۰۰ میلیون ریال اعتبار استانی اختصاص داده شده است.
سرپرست گروه باستان شناسی محوطه تاریخی چگردک گفت: محوطه چگردک یکی از مهمترین و بزرگترین محوطههای عصر مفرق شناسایی شده در جنوب سیستان وبلوچستان است که نزدیک به دو دهه از شناسایی آن میگذرد.
محمد حیدری افزود: این محوطه در مجموع ۲۴۰ هکتار مساحت دارد و شامل یک تپه مرکزی، منطقه مسکونی و سه گورستان a، b و c است و علاوه بر آن نیز چندین منطقه صنعتی مختص به کورههای ذوب مس و مفرق در آن شناسایی شده است.
حیدری افزود:در بررسی های شده در شعاع ۱۵ کیلومتری این محوطه ، چند ده محوطه و تپه و گورستان و همچنین مراکز تولید سفال با کیفیت پیش از تاریخ منطقه شناسایی شده که اهمیت منطقه جازموریان را نشان میدهد.
وی گفت: چگردک بخش شرقی حوزه فرهنگی جازموریان است و آن چه را که در جیرفت دیده میشود همان شواهد در چگردک بعنوان مهمترین مرکز شناسایی شده مشاهده میشود.
محمد حیدری افزود: اولین فصل کاوش بعد از نوزده سال برنامههای نجات بخشی وساماندهی در گورستان B در حال انجام است ما و نتایج چشمگیری در مورد نظام طبقاتی، ساختار قبور بدست آوردیم که شاید در هیجده سال گذشته مطالب جدیدی بوده و در آینده آن را مطرح خواهیم کرد.
محمد گرگی یکی از باستان شناسان نیز گفت: آگاهی از سنتهای تدفین در هزاره چهارم و سوم قبل از میلاد در بلوچستان، مباحث مرتبط با تخصص گرایی و طبقات اجتماعی، تجارت دوربرد هزاره دوم قبل از میلاد و مباحث مرتبط با مهر ها، فلزها و دیگر ابزار از اهداف اولین فصل از کاوش در محوطه چگردک است.
گرگی افزود: یکی از اهمیتهای چگردک به عنوان یک محوطه هزارهی سومی قرار گرفتن آن در محور شاهراه ارتباطی بخشهای غربی دره بمپور و قرارگرفتن آن بین دو حوزه مهم فرهنگی هلیل رود و بمپور است.
وی تصریح کرد: شاید حدود پنج درصد ظروف شهر سوخته را ظروف خاکستری تشکیل میدهد، اما در چگردک حدود ۹۰ درصد و حتی بیشتر از آن ظروف خاکستری با کیفیت هزارهی سوم ق. م سر و کار داریم.
محمد گرگی افزود: ما در چگردک با جامعه پیچیدهای سر و کار داریم، جامعهای که تولید در آن تخصصی بوده و تاسیسات تولید مهرها، تولیدسفال، مفرغ و فلزگرهای بسیار بسیار قوی، سفالگرهای بسیار متخصص که به نوعی یک الگویی است که شاید دوباره تفکرمان را درباره محوطههای هزاره سوم قبل از میلاد، حداقل در بخشهای غربی مرزهای هند و ایران به واسطه چگردک تغییر بدهیم.
این باستان شناس گفت: در حاشیه این گورستان باحجم زیادی از محوطههای گورستانی در یک مقیاس ۷۰ کیلومتری از روستای باغ نیل تا چگردک در حاشیه جازموریان داریم .