غار طبیعی –تاریخی روستای مغان شهرستان طرقبه شاندیز به شماره ۳۳۹۷۴ در فهرست آثار غیرمنقول تاریخی کشور ثبت شد.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، مرکز خراسان رضوی، رئیس اداره ثبت و حریم آثار تاریخی اداره کل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان رضوی گفت: غار مغان در فاصله ۳۰ کیلومتری جنوب غربی شهر مشهد و در میان درههای ارتفاعات شمالی بینالود مشرف به روستای مغان قرار گرفته است.
محمود طغرایی افزود: دهانه این غار رو به شمال بوده و فاصله آن تا روستای مغان که در شمال آن قرار گرفته، بیشتر از ۲ کیلومتر است که به واسطه جاده فرعی به روستا منتهی میشود.
وی بیان کرد: به دلیل مجاورت این غار با روستای مغان به غار مغان معروف شده است.
به گفته طغرایی ، با توجه به وجود دست افزارهای سنگی در میان مواد فرهنگی گردآوری شده از سطح جلویی غار میتوان گاهنگاری و دیرینگی استفاده از این غار را تا دوره پارینه سنگی میانی پیشبینی کرد.
طغرایی بیان کرد: علاوه بر این مجموعهای از سفالینههای تاریخی نیز در این غار گردآوری شد که با توجه به نوع تکنیکها و نقوش بکار رفته در ساخت سفالها میتوان دیرینگی آنها را به اواخر دوران ساسانی و قرون میانی و متاخر دوره اسلامی در نظر گرفت.
وی افزود: غار مغان به عنوان یک غار منحصر به فرد پارینه سنگی در شهرستان طرقبه و شاندیز اطلاعات دقیقی در ارتباط با ویژگی های فرهنگی صنایع سنگی دوران پارینه سنگی میانی شمال شرق منطقه و جنبه های گوناگون آن ارائه میدهد.
رییس اداره ثبت وحریم آثار تاریخی اداره کل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان رضوی گفت: با توجه به ابعاد کلی غار مغان، میتوان این اثر را نوعی مامن و پناهگاه غاری دانست که در طول دوران «پلیستوسن» (Pleistocene) و همچنین دوران متاخرتر تاریخی و اسلامی توسط گروههای مختلف انسانی مورد استفاده قرار گرفته است.
هم اکنون بیش از ۲ هزارو ۷۰۰ اثر تاریخی و فرهنگی استان خراسان رضوی در فهرست آثار ملی ثبت شده است.