در آذربایجان غربی نیز مانند سایر استانهای کشور ماه رمضان آداب و رسوم خاص خود را دارد که پخت انواع غذاهای محلی تا دوختن کیسه مراد و ... را شامل میشود.
زنان بر این اعتقاد هستند خانهای که برای شروع ماه رمضان پاک و تمیز نباشد، خیر و برکت ماه مهمانی خدا، از آن گریزان میشود، در آستانه این ماه زنان تدارک انواع خوراکیها، نانهای محلی و حلوا و شیرینیها را برای اهل خانه و مهمانان خود میبینند، چنانکه نان فتیر قوشچی و نان اردَه، حلوای ماه رمضان معروف به «ترَه حالواسی» ، انواع آشها و... از جمله اینها هستند.
«اوباشدان لیق» زمان بیدار شدن برای سحری در بین عامه مردم است که طی ایام گذشته موذن روستا برای اعلام آن بر پشت بام منزل یا مسجد روستا میرفت و با صدایی بلند و گفتن مناجات وقت سحری را اعلام میداشت، رسم مشابهی هم برای اعلام سحری در بین اهل سنت به «کبار خوانی» معروف است که معمولا توسط روحانیون اجرا میشود، و چه بسا که تا چند دهه پیش نیز شلیک کردن توپ مَشکی از سوی ارتش اعلام زمان افطاری تلقی میشد.
ماه رمضان در میان مردم آذربایجان غربی همانند سایر نقاط، ماه احسان و اطعام و صله رحم است و دادن افطاریهای جمعی هم برای مستمندان نیز هنوز در سطح برخی از مساجد شهری و روستایی استان در شبهای ماه رمضان مرسوم است.
معمولترین پیش غذای افطاری خانوادهها اغلب سؤت آشی(شیر برنج) یا فرنی است، علاوه بر تهیه انواع آشهایی مانند قاتیق آشی، آش رشته، آبگوشت و برنج و قراردادن مقداری خرما یا نمک و آب ولرم بر سر سفره از خوراکیها و نوشیدنیهایی هستند که روزهداران با آن افطار میکنند.
خواندن نماز و عبادت این ایام در مساجد پس از افطاری جذبه و حال و هوای دیگری را ایجاد میکند چنانکه شور و حال حضور مردم در برگزاری آیینهای عبادی مختص شبهای قدر و احیا و قرآن بر سر گرفتن به اوج میرسد و از اغلب ساعات شب مومنین و مسلمانان اعم از اهل سنت و تشیع در مساجد اجتماع کرده و با خواندن آیاتی از قرآن و دعای این ایام و تسبیح گرداندن و برگزاری نمازی تراویح روز و شب خود را سپری میکنند.
یکی از آیینهایی که به عنوان یک سنت و رسم دیرین باقی مانده است دوختن کیسههای پارچهای پول است، در آخرین جمعه ماه رمضان، هر یک از زنان و دختران یک تکه پارچه نو و پاک را با خود به مسجد میبرند، کیسه کوچکی را می دوزند و تعدادی سکه پول به عنوان کیسه دیبی(تهکیسه) داخل آن میاندازند که ان را مایه برکت میدانند.
آخرین روز ماه رمضان که در بین مردم آذربایجان غربی به «عارافات آخشامی» مشهور است یعنی روز زیارت اهل قبور و تهیه لوازم عید.
مردم در این روز دستهجمعی به زیارت اهل قبور میروند و حلوا یا خرما و نقلی که با خود همراه آوردهاند در بین مردم احسان میکنند، سنگ قبور را میشویند و برای آمرزش روح مردگان خود قرآن تلاوت میکنند و فاتحهای میخوانند.
روز عرفه نیز بزرگ خانواده خانواده با محاسبه میزان فطریه افراد آن را از قوت سالانه یا از درامد خود جدا کرده و به مستمندان میدهند، بعد از اعلام عید، مومنان برای به جا آوردن نماز عید راهی مساجد میشوند و پس از آن به دیدار و فاتحهخوانی خانوادههایی میروند که به تازگی عزیزی را از دست داده و به اصطلاح قرهبایرام(نوعیدشان) است، پس این دیدار از بزرگان فامیل و تبریک عید و صرف نهار در منزل ایشان از دیگر رسوم مردم آذربایجان غربی است.