شاعر، پژوهشگر و منتقد اردبیلی گفت: جنبههای عرفانی اشعار حکیم ملامحمد فضولی زبانزد عام و خاص است و تبلیغ و ترویج نماز، از ویژگیهای بارز شعرهای او به شمار میرود.
وی که در شرح غزلیات حکیم ملامحمد فضولی سه جلد کتاب تالیف کرده است، درباره این شاعر سبک هندی گفت: فضولی در شعرهایش به تبلیغ و ترویج فریضه نماز پرداخته است و معتقد است که نماز نباید در صورت ظاهری و آداب و رسوم رایج آن متوقف بماند.
این فضولی شناس افزود: به عقیده حکیم فضولی، توقف به معنی مرگ معرفت است و در تمام خلقت، توقف وجود ندارد بلکه تمام مخلوقات در حال جنب و جوش و حرکت به سوی خالق هستیبخش هستند و نمازگزار هم باید از دل آداب رسوم این فریضه به سوی خدا راه یابد.
شاهی گفت: تمام فلاسفه به توجه به بطن نماز تاکید کردهاند و ظاهر هر شی را خُلق و باطن آن را حق دانستهاند و از این رو فریضه نماز نزد عرفا و بزرگان، بسیار با اهمیت و طریقی مطمئن برای نیل به مقصود و معبود است و فضولی نیز بر این موضوع تاکید فراوان داشته است.
وی اضافه کرد: حکیم فضولی از ورع ظاهری که ما به ریا تعبیر میکنیم بیزار است و آن را مذمت میکند و ورع باطنی را بر ورع ظاهری ترجیح میدهد و
این شاعر و پژوهشگر ادبی گفت: از فضولی، مراتب مختلف عرفانی نقل شده است و او با اشعار نغز خویش، مخاطب خود را مست عرفان میکند و در دیدگاه این حکیم، هر چه در دنیا هست مردود است مگر اینکه به خدا وصل باشد.
دکتر غلامرضا ضیایی نیری، مدرس دانشگاه و پژوهشگر احوال و آثار حکیم فضولی نیز در این محفل ادبی اظهار کرد: از این شاعر نامدار شیعی ۱۹ اثر در سه زبان ترکی، فارسی و عربی به یادگار مانده و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در خصوص معرفی سرگذشت و آثار او مطالبی منتشر شده است.
وی افزود: او بزرگترین شاعر قرن دهم هجری است و به طور معمول به اشخاصی در تاریخ، حکیم اطلاق شده است که به تمام علوم زمان خود مسلط بودهاند و فضولی نیز به جهت اشراف به همه علوم عصر خویش، لقب حکیم فضولی داشته است.
این نویسنده و پژوهشگر ادبی گفت: کارهای پژوهشی مختلفی روی آثار و احوال فضولی انجام گرفته است و استاد شاهی اردبیلی نیز در این راستا سه جلد کتاب ارزشمند تالیف کرده و کنگره چشمه خورشید درباره حکیم فضولی در سال ۷۴ در تهران برگزار شده است.
ضیایی نیری ابراز امیدواری کرد با فعالیت مستمر موسسه حکیم ملامحمد فضولی در اردبیل، قدمهای بزرگی برای معرفی آثار این شاعر بزرگ و همچنین تعالی شعر و ادب و تجلیل از شاعران بزرگ معاصر استان برداشته شود.
در ادامه این محفل، تنی چند از شعرا سرودههای فارسی و ترکی خود را در موضوعات و مضامین مختلف برای حاضران قرائت کردند.