گسترش اطلاعات نادرست، تقویت تفکر انتقادی را ضروری کرده است

به گزارش خبرگزاری صداوسیما به نقل از مدیا آنلاین، اخبار جعلی و اطلاعات نادرست می‌تواند مانند آتش در جنگل گسترش یابد. در یک نمونه این اتفاق، روند برگزاری انتخابات در آفریقای جنوبی را به شدت تحت تأثیر قرار داده است.

اخبار جعلی در واتس‌اپ و فیسبوک به‌ویژه با ایجاد بی‌اعتمادی و تردید درباره نتایج انتخابات، روند دموکراتیک و گفتمان سیاسی را تهدید می‌کند. مثلا یک روایت نادرست منتشر شده بود که ادعا می‌کرد آرای شهروندان آفریقایی که رای نداده‌اند به طور خودکار برای حزب حاکم یعنی ANC در نظر گرفته می‌شود.

در سال‌های اخیر، منابع غیرقابل اعتماد در اینترنت، همان هسته‌های اصلی اخبار جعلیِ تولیدشده با هوش مصنوعی هستند که آنها را به آسانی و سریع به اشتراک می‌گذارند.فیسبوک یکی از اولین غول‌های رسانه‌های اجتماعی که در سال ۲۰۰۴ ایجاد شد، فرصت‌های بیشتری برای به اشتراک‌گذاری اطلاعات، یادگیری و تعامل برخط ایجاد کرد. این سکوی اجتماعی در کنار همتایان خود یعنی تیک تاک، اینستاگرام، ایکس، تردز و .... نحوه تعامل افراد را تغییر داده‌اند.اما امروز، ما در عصری هستیم که هوش مصنوعی و انتشار اطلاعات نادرست، تشخیص واقعیت را چالش‌برانگیزتر می‌کند؛ بنابراین باید از خودمان بپرسیم اطلاعاتی که در پلتفرم‌های دیجیتال به اشتراک گذاشته می‌شود چقدر معتبر است و چگونه باید آنها را ارزیابی کنیم؟

کاری که می‌خواهیم انجام دهیم این است که افراد را از مراجعه به سایت‌ها و رسانه‌های اجتماعی برای دریافت اطلاعات متقن منصرف کنیم (اگرچه بعید است تأثیری داشته باشد).

 

با اعداد ارائه‌شده در گزارش جهانی دیجیتال ۲۰۲۴ نمی‌توانیم این واقعیت را نادیده بگیریم که ۶۰/۸ درصد از مردم آفریقای جنوبی که از اینترنت استفاده می‌کنند، این کار را به صورت هفتگی برای دریافت و تماشای محتوای آموزشی انجام می‌دهند. این داده‌ها از ۲۶ میلیون کاربر فعال رسانه‌های اجتماعی در آفریقای جنوبی دریافت شده است.با این حال، مهم است که کاربران، منابع برخط قابل اعتماد را پیمایش کنند.کارشناسان، مؤسسات آموزش عالی و نهاد‌های دانشگاهی مسئولیت دارند اطمینان حاصل کنند که این اطلاعات از منابع معتبر قابل دسترسی است.

اگر ۱۰۰ درصد درباره اعتبار محتوایی که دریافت کرده‌اید مطمئن نیستید، در اینجا نکاتی وجود دارد که به شما کمک می‌کند با استفاده از اصول تفکر انتقادی، جعلی‌بودن یا نبودن آن را تشخیص دهید.

 

 

 

سعی کنید منبع اصلی اطلاعات را پیدا کنید. از خود بپرسید که آیا این محتوا شما را به یک سازمان خبری معتبر، مؤسسه آموزشی، نشان تجاری معتبر یا یک کارشناس شناخته‌شده هدایت می‌کند یا نه.

 

اگر به سمت منبعی ناشناخته یا تایید نشده هدایت می‌شوید یا راهی برای ردیابی اطلاعات وجود ندارد، آن را به عنوان یک علامت قرمز در نظر بگیرید.

 

 

ابزار‌های معتبر و رایگان راستی‌آزمایی می‌توانند به شما در شناسایی منابع کمک کنند. جعبه ابزار گوگل به شما این امکان را می‌دهد که در چند ثانیه اعتبار یک تصویر، شخص یا موضوع را بررسی کنید.

 

 

املا و دستور زبان که ممکن است کم‌اهمیت به نظر برسد را بررسی کنید. این موارد می‌توانند اشتباهات آشکاری مانند قالب‌بندی متناقض، اشتباهات املایی و اظهارات اغراق‌آمیز باشند.

 

 

 

به تازگی ویدئو‌های جعلی متعددی منتشر شده که در آنها افراد مشهور پیام‌هایی را به مخاطب منتقل می‌کنند در حالیکه در واقعیت نقشی در آن نداشته‌اند.

 

Deepware.ai یک ابزار هوش مصنوعی رایگان است که ویدئو‌های مشکوک را اسکن می‌کند تا مشخص کند که آیا به صورت مصنوعی ایجاد شده‌اند یا خیر.

 

Illuminarity هم با اینکه یک سرویس آنلاین پولی است، اما یک نسخه رایگان با قابلیت‌های تشخیص تصاویر ساخته‌شده با هوش مصنوعی ارائه می‌دهد.

 

 

 

باید بررسی کنیم که آیا سایر کاربران شبکه‌های اجتماعی یا منابع معتبر گزارش داده‌اند که این اطلاعات نادرست است؟ اگر منبع شما را به یک وب‌سایت یا حساب اجتماعی مبهم بازگرداند، احتمالا غیر قابل اعتماد است.

 

 

اطمینان حاصل کنید که اطلاعات به‌روز هستند و قدیمی نیستند. گاهی اوقات، اخبار و اطلاعات یا رویداد‌های قدیمی خارج از چارچوب به اشتراک گذاشته می‌شود تا مردم را گمراه کند.

 

در نهایت، همه ما باید بدانیم تفکر انتقادی یک مهارت حیاتی است که برای افزایش سواد دیجیتال ما ضروری است. به یاد داشته باشید که باید اطلاعاتی را که از اینترنت دریافت می‌کنید زیر سوال ببرید، به خصوص اگر فکر می‌کنید عجیب یا غیرعادی به نظر می‌رسند.