شبکه‌های اجتماعی نوجوانان را درباره آینده‌شان دچار مشکل می‌کنند

به گزارش خبرگزاری صداوسیما به نقل از دسان هرالد، رشد و تکامل هویت از دیرباز به عنوان اصلی‌ترین بخش روانشناختی دوران نوجوانی به شمار می‌آید. در این دوران است که شما تصمیم می‌گیرید چه کسی باشید، در آینده چه شرایطی داشته باشید، از چه ارزش‌هایی دفاع کنید و در حالی که به سمت بزرگسالی می‌روید بدانید که از زندگی چه می‌خواهید.

در ماه‌های اخیر، برخی سیاستمداران استرالیایی از درخواست‌های مردمی برای ممنوعیت استفاده از رسانه‌های اجتماعی برای افراد زیر ۱۶ سال در این کشور حمایت کرده‌اند. در حال حاضر، افراد کمتر از ۱۳ سال مجاز به استفاده از شبکه‌های اجتماعی نیستند. 

تحقیقات نشان می‌دهد رسانه‌های اجتماعی می‌توانند برای برخی از افراد جوان به‌ویژه در ارتباط آنها با همسالان و همفکرشان مفید باشد، با این حال دلایل زیادی برای تغییر این رده سنی وجود دارد که قانع‌کننده‌ترین آن شواهدی است که نشان می‌دهد استفاده نامناسب از صفحه نمایش و استفاده از شبکه‌های اجتماعی با تضعیف سلامت روانی کودکان و نوجوانان از جمله افسردگی و اضطراب مرتبط است.

استفاده بیش از حد یا نادرست از رسانه‌های اجتماعی می‌تواند به بسیاری از عوامل سلامت روان آسیب برساند. 

اما آنچه که معمولا مورد توجه قرار نمی‌گیرد، رشد و تکامل هویت است و باید پرسید آیا شبکه‌های اجتماعی می‌توانند این روند را متوقف کنند؟

 

در سنین ۱۱ تا ۱۵ سالگی، مغز انسان به طور فزاینده‌ای نسبت به توجه و بازخورد همسالانش حساس می‌شود. بخش‌هایی از مغز که مسئول توسعه دیدگاه، قضاوت، تفکر انتقادی و خودکنترلی هستند، تا اوایل و اواسط ۲۰ سالگی به طور کامل بالغ نمی‌شوند.

نوجوانان همیشه خود را با دیگران مقایسه می‌کنند. آنها به دنبال تأیید همسالان خود هستند، زیرا ارزش‌های خود را کشف می‌کنند، شخصیت خود را توسعه می‌دهند و به دنبال ابراز خود هستند.

اما رسانه‌های اجتماعی بستری را برای نوجوانان (به‌ویژه آنهایی که سندروم «فومو» یا ترس از بقیه جا ماندن دارند) فراهم کرده‌اند تا نسبت به افراد بیشتری از جمله «اینفلوئنسرها» وسواس داشته باشند.

زمانی که یک نوجوان دائماً خود را با دیگران مقایسه و از آنها پیروی می‌کند، طبیعتاً احساس مطلوبی به خود نخواهد داشت. نوجوانان و جوانان بسیاری شخصیت خود را بر اساس آنچه در شبکه‌های اجتماعی می‌بینند، توسعه می‌دهند.

تمایل یک فرد به انطباق خود با نظرهای دیگران، «اثر باندواگن» نامیده می‌شود. این اثر نوعی سوگیری شناختی است که طی آن، فرد عملی را فقط به این دلیل انجام می‌دهد که دیگران نیز دارند همان کار را می‌کنند.

در حالی که بسیاری از محتوا‌های شبکه‌های اجتماعی می‌توانند بی‌ضرر باشند، اما این رسانه‌ها هم مانند دنیای واقعی، سیاسی و قطبی هستند و تحمل کمی برای ایده‌های مخالف دارند.

برخی از نوجوانان ممکن است به ایدئولوژی‌هایی که از طریق سازوکار‌های بازاریابی فضای مجازی به آنها ارائه می‌شود، وابسته شوند یا رویکرد‌های افراط گرایانه‌ای در مسائل مختلف در پیش بگیرند.

 

شما چه کسی هستید؟ خودتان را چطور می‌بینید؟ آیا در جمع، در خلوت، با دوستان، خانواده یا محل کار همان فرد هستید؟ آیا صادقانه برخی از عمیق‌ترین احساسات خود را به همکار، دوست یا حتی شریک زندگی خود می‌گویید؟ 

«هری تریاندیس» روانشناسی که در سال ۲۰۱۹ درگذشت، تفاوت‌هایی را بین خود عمومی و خصوصی که همه ما تجسم می‌کنیم، مطرح کرد.

به گفته او، بیشتر مردم می‌توانند با حفظ نظرها یا ارزش‌های واقعی خود در جمع با یک گروه ناشناخته از مردم ارتباط برقرار کنند.

«هری تریاندیس» گفته، هنگامی که مطمئن شدیم شیوه گفتار ما و نظام ارزشی زیربنایی ما اشتباه تعبیر نمی‌شوند، شروع به افشای ذره ذره خود می‌کنیم.

به گفته او این فرآیند، اساس شکل‌گیری دوستی‌هاست و فقط در صمیمی‌ترین روابطمان است که خودمان را به طور کامل آشکار می‌کنیم.

از خود بپرسید، چه باور‌های خاصی در طول عمر خود به‌ویژه در سال‌های نوجوانی که مغز شما هنوز در حال رشد بود، داشته‌اید؟ شاید شما کلیشه‌ها یا تعصباتی داشتید که اکنون آنها را شرم‌آور می‌دانید.

خود خصوصی شما مبنای تفکر آرام، یادگیری و تغییر ذهن شماست، اما امروزه ما نوجوانانی را می‌بینیم که تمام زندگی خود را در محیط عمومی و فضای مجازی شکل می‌دهند و در واقع، از این مرحله صرف نظر می‌کنند.

آنها نه تنها بسیاری از نظرهای خود را بر اساس آنچه در رسانه‌های اجتماعی می‌بینند شکل می‌دهند، بلکه معمولاً آنها را به صورت برخط منتشر می‌کنند. 

در دنیای مجازی ۲۴ ساعته، فرصت کمتری برای نوجوانان وجود دارد که با نگاه انتقادی درباره آنچه می‌بینند فکر کنند، کاوش کنند و نظر خود را تغییر دهند.

در این دوره جای کمی برای اشتباه‌کردن، آزمایش مرزها، کشف ایده‌ها و تجزیه و تحلیل اطلاعات وجود دارد.

این نگرانی‌ها یکی از دلایلی است که بسیاری از کارشناسان سلامت روان، والدین و سیاستمداران در تلاشند تا دسترسی کودکان به شبکه‌های اجتماعی را محدود کنند.

دوره نوجوانی زمان مهمی برای رشد هویت و ارزش شخصی یک فرد است و این در حالی است که رسانه‌های اجتماعی می‌توانند اثرات مخربی حتی بر افراد بالای ۱۶ سال داشته باشند.

تحقیقات نشان داده که اختلال هویت در نوجوانی (به معنای یک احساس ناپایدار از خود) یک پیش‌درآمد قوی برای بروز اختلالات شخصیتی در بزرگسالی است.

ما هنوز به طور کامل درک نکرده‌ایم که زندگی در شبکه‌های اجتماعی برای رشد هویتی و فردی ما چه می‌کند، اما این حیاتی است که به کاوش در این زمینه ادامه دهیم.