مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان قزوین از ثبت چهار آیین ویژه ماه محرم این استان در تقویم ملی رویدادهای گردشگری خبر داد.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما؛ علیرضا خزائلی گفت: این رویدادها شامل مراسم زاریزاری روستای آکوجان و آیین چاقچاقی روستای موشقین در منطقه الموت، مراسم عاشورایی کومه شهرستان آوج و آیین مافی زیاران در شهرستان آبیک هستند که با ثبت این چهار رویداد تعداد رویدادهای ثبتشدهی استان در تقویم ملی به ۱۶ عدد رسیده است.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی قزوین افزود: پیش از این ۱۲ رویداد دیگر استان شامل آیین کهن پنجاه بهدر، جشن فندق، جشن سماق، شور زرآباد، سوگواری زنانه حسینیه آقاسیدجمال، مراسم سوم امام، آیین سمنوپزان و هفته خوشنویسی، علامتکشی، طشتگذاری و جشن گل محمدی و مراسم پشمچینی شهرستان بوئینزهرا در این تقویم ثبت شده است.
او یادآور شد: سه مراسم چاقچاقی و زاریزاری الموت و آیین مافی زیاران پیش از این در فهرست ملی میراث فرهنگی ناملموس نیز به ثبت رسیدهاند و پرونده ثبتی مراسم کومه آوج نیز تهیه شده و این مراسم نیز به عنوان یکی از آثار ارزشمند معنوی استان در راه ثبت ملی قرار دارد.
زاری زاری نام نوحهای است به همین نام که یک ساعت قبل از اذان صبح عاشورا در مسجد روستای آکوجان و چند روستای اطراف آن اجرا میشود. برگزاری مراسم شب عاشورا با خواندن نوحههای مختلف تقریبا در نیمه شب به پایان میرسد. از گذشتهها رسم بر این بوده که پس از اتمام عزاداری مردم به خانههای خود میروند و پس از استراحت یک ساعت قبل از اذان صبح به مسجد باز میگردند. پیش از بازگشت شخصی با نواختن شیپور یا کرنا آمادگی مسجد برای برگزاری این مراسم را اعلام میکند. پس از شنیدن صدای کرنا مردم راهی مساجد میشوند. پس از تجمع اقدام به نوحهخوانی در صفوف منظم میکنند. آخرین نوحه، نوحه زاری زاری است که در واقع بسیار سوزناک بوده و بعضا بداهههای مناسب شرایط روز نیز در آن آورده میشود.
در مراسم چاقچاقی پس از پایان سوگواریهای شب عاشورا هیئتی کوچک که عمدتا ۸ تا ۱۰ نفر هستند در کوچههای روستای موشقین حرکت میکنند و تکبهتک جلوی منازل رفته و شروع به نوحهسرایی میکنند و صاحبخانه به آن هیئت اقلامی به عنوان نذری اهدا میکند که این هیئت و مراسم به چاق چاقی شهرت دارد. پس از آن هیئت به مسجد محل باز میگردد و اقلام نذری نیز بهعنوان کمک در مسجد مصرف میشود.
مراسم کومه نیز یکی از مراسم عاشورایی شهرستان آوج است که در آن روز عاشورا بعد از نماز صبح مردم شهر به صورت دو دسته بزرگ از امامزاده محمدطاهر (ع) بیرون میآیند و دستهها و پرچمها به فاصله چند متر جدا از یکدیگر بهراه میافتند. پرچم اول جلوتر از دسته و پرچم سوم در انتهای دسته و پرچم دوم مابین دو دسته حرکت میکند و عزاداران امام حسین (ع) با حرکت در خیابانها و کوچههای شهر با خواندن اشعاری در وصف امام سوگواری میکنند سپس به مسجد جامع شهر میروند. این مراسم با آیین کهن تعزیهخوانی به پایان میرسد.
آیین مافی زیاران همهساله و به یاد حرکت کاروان امامحسین (ع) و یاران آن حضرت از مدینه به سمت کربلا در روستای زیاران از توابع شهرستان آبیک برگزار میشود. عزاداران حسینی در این مراسم صبح روز عاشورای حسینی و پیش از طلوع آفتاب با حمل یک خیمه (مافی) با پارچههای نذری سبز و سیاه تزیین شده، برئروی دوش شیفتگان آن حضرت به محل اجرای تعزیهخوانی حرکت میکنند. مراسم مافی همزمان با برپایی نماز ظهر عاشورا و پخش غذاهای نذری از سوی روستاییان به میهمانان حاضر در مراسم، پایان مییابد.