بررسی دادههای آماری گمرک ایران نشان میدهد مجموع تجارت خارجی ایران با ۱۵ کشور همسایه به هزار و ۷۱۹ میلیارد دلاری رسیده است.
به گزارش خبرنگار حوزه تجارت خارجی خبرگزاری صدا و سیما، سهم کشورمان از واردات هزار و ۷۱۹ میلیارد دلاری ۱۵ کشور همسایه ایران در سال ۲۰۲۳ حدود ۱.۶ درصد بوده در صورتی که برای رسیدن به هدف گذاری رهبر معظم انقلاب که ۲۰ درصد این بازار است، فاصله بسیاری داریم.
روح الله لطیفی سخنگوی کمیسیون توسعه تجارت خانه صمت براساس آمار گمرک می گوید: مجموع تجارت ۱۵ کشور همسایه ایران در سال ۲۰۲۳، سه هزار و ۷۳۰ میلیارد دلار بوده که ۲۰۱۱ میلیارد دلار آن صادرات این کشورها و یک هزار و ۷۱۹ میلیارد دلار آن هم سهم وارداتشان بوده است، که اگر بنا باشد ۲۰ درصد از نیازهای این ۱۵ کشور هدف گذاری صادراتی ما باشد پس باید به ۳۴۴ میلیارد دلار صادرات اندیشید.
پنج کشور مهم تجاری در همسایگی ایران
امارات متحده عربی با ۹۳۷ میلیارد دلار تجارت خارجی بزرگترین بازار منطقه است که ۴۸۸ میلیارد دلار صادرات و ۴۴۹ میلیارد دلار واردات داشته است، روسیه با ۷۲۸ میلیارد دلار تجارت خارجی (۴۲۴ میلیارد دلار صادرات و ۳۰۴ میلیارد دلار واردات)، ترکیه با ۶۱۸ میلیارد دلار (۲۵۶ میلیارد دلار صادرات و ۳۶۲ میلیارد دلار واردات)، عربستان با ۵۳۳ میلیارد دلار (۳۲۲ میلیارد دلار صادرات و ۲۱۱ میلیارد دلار واردات) و عراق با ۲۱۲ میلیارد دلار (۱۱۶ میلیارد دلار صادرات و ۹۶ میلیارد دلار واردات) به ترتیب پنج بازار بزرگ تجاری در بین کشورهای همسایه ایران هستند.
پس از این پنج کشور قزاقستان، قطر، کویت، عمان، پاکستان، آذربایجان، بحرین، ارمنستان، ترکمنستان و افغانستان در رتبههای ششم تا پانزدهم از لحاظ میزان تجارت خارجی در بین ۱۵ کشور همسایه ایران هستند.
به گفته روح الله لطیفی، اگر زیرساختهای لازم در کشور از چند دهه گذشته برای ورود به ۲۰ درصد بازار نیازهای این کشورها فراهم میبود از یک هزار و ۷۱۹ میلیارد دلار واردات این کشورها میبایست ۳۴۴ میلیارد دلار از ایران تامین میشد که به دلایل داخلی که سهم بالایی در این ناکامی دارد و هم دلایل منطقهای و بین المللی مانند نظام سلطه و منازعات و چالشهای بین المللی این میزان با وجود اینکه هم ظرفیتهای کشور و هم نیازهای طرف مقابل را میتوان به واسطه اشتراکات، ارتباطات و تعاملات تاریخی برشمرد و فرصت نجات بخش اقتصاد ایران دانست.
دولت با تسهیلگری در حوزههای مختلف و تشویق عملی روحیه کارآفرینی و تولید صادراتی سیاست تولید پرتیراژ، با کیفیت و رقابتی بر اساس نیاز بازارهای هدف به ویژه کشورهای همسایه را دنبال کند، نیمه خام فروشی بعضی محصولات جای خود را به محصول نهایی دهد، بسته بندی مناسب و بازار سنجی دقیق جایگزین فروش فلهای و بی برنامه شود و بهره گیری از توان، خلاقیت و تخصص آنها در دستور کار قرار گیرد.