استان مازندران در آزادسازی و بازسازی شهر سوسنگرد نقش بسزایی ایفا کرد.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای مازندران، عملیات آزادسازی سوسنگرد (۲۶ آبان ۱۳۵۹ شمسی)، یکی از عملیاتهای موفق ایران در دوران دفاع مقدس بود. این عملیات، نقطه عطفی در ایجاد زمینههای تحول در وضعیت جنگ بود و باعث آزادسازی سوسنگرد و بیرون راندن نیروهای اشغالگر بعثی شد.
سوسنگرد در دو ماه ابتدایی جنگ دو مرحله مورد حمله نیروهای ارتش عراق درآمد. در مرحله اول در ۶ مهر ۱۳۵۹ اشغال شد، ولی با وجود مقاومت و مبارزه نیروهای ایرانی به طور کامل آزاد نشد. در مرحله دوم در محاصره و در آستانه سقوط قرار گرفت که طی عملیات مشترکی با حضور ارتش جمهوری اسلامی ایران، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نیروهای مردمی در روز ۲۶ آبان ۱۳۵۹ از محاصره خارج شد و نیروهای ارتش عراق ناچار به عقبنشینی از سوسنگرد و مناطق اطراف آن شدند.
با شروع جنگ تحمیلی و در طول سه ماه، سوسنگرد سه بار توسط دشمن بعثی، محاصره کامل شد و در طی آن دو بار به اشغال در آمد و هر دو بار تنها بعد از ۲۴ ساعت و با دلیرمردی رزمندگان اسلام آزاد شد.
بعد از محاصره و اشغال مجدد بخشی از شهر سوسنگرد در ۲۵ آبان ۱۳۵۹ و در پی ممانعت بنیصدر برای ورود ارتش جهت آزادسازی سوسنگرد، امام خمینی (ره) فرمودند: «سوسنگرد باید تا فردا آزاد شود.»
پس از دستور حضرت امام (ره) مبنی بر آزادسازی سوسنگرد و در پی تدبیر رهبر معظم انقلاب اسلامی، حضرت آیتالله خامنهای، که در آن زمان نماینده حضرت امام در شورای عالی دفاع بودند، و همچنین شجاعت و پایمردی لشکریان اسلام از جمله فرماندهان و رزمندگان لشکر ۹۲ زرهی اهواز، سوسنگرد ظرف ۲۴ ساعت، در ۲۶ آبان ۱۳۵۹ آزاد شد.
از زمان اشغال سوسنگرد در مهر ۱۳۵۹ تا برطرف شدن نسبی تهدید اشغال در اواسط خرداد ۱۳۶۰، مازندران ۴۳ شهید عزیز را در جبهه سوسنگرد و حوالی آن تقدیم کرده است.
سوسنگرد با داشتن ۱۹۰۷۲ نفر جمعیت پیش از شروع جنگ، با آغاز جنگ کاملاً خالی از سکنه شد و علاوه بر ویرانیهای عمومی در این شهر، بیش از دو هزار و ۹۰۰ واحد ساختمانی ویران شد.
مردم مازندران توانستند در فاصله سالهای ۱۳۶۱ و ۱۳۶۲، طی ۱۹ ماه و با تلاش مستمرّ، بازسازی شهر سوسنگرد را به پایان برسانند.
تنها یک روز پس از آزادی خرمشهر و پایان اشغال اغلب مناطق جنگی در جنوب، با ارسال نامهای از سوی حضرت آیت الله روحانی ـ نماینده فقید ولی فقیه در استان مازندران ـ به محضر حضرت امام خمینی (ره)، در تاریخ چهارم خرداد ۱۳۶۱، درخواست واگذاری بازسازی سوسنگرد به مازندران میشود و به موافقت حضرت امام (ره) میرسد.
در زمان شروع بازسازی سوسنگرد، ۲۴۵۶ خانواده جنگزده، به مازندران منتقل گردید و اسکان یافتهاند.
بیش از ۵۰ هزار نفر از جنگزدگان تا پایان جنگ تحمیلی، به همت مردم و مسئولین مازندران در این استان ساکن شدند.
مازندران همزمان با بازسازی سوسنگرد و حضور چشمگیر در مناطق جنگی و بحرانزا نظیر کردستان، در ابعاد داخلی نیز درگیر مقابله با عناصر برانداز نظیر منافقین و اتحادیه کمونیستها و بحران جنگل بود.
کمکهای نقدی مردم مازندران به بازسازی سوسنگرد ۲۸۰ میلیون و ۴۷۸ هزار و ۸۱۶ تومان بوده است و در مجموع بالغ بر سه میلیارد ریال از سوی استان در آن زمان در بازسازی سوسنگرد هزینه شده است.
در طول ۱۹ ماه بازسازی شهر سوسنگرد، قریب به ۱۳ هزار و ۲۵۶ نفر از مازندرانِ آن زمان، برای بازسازی سوسنگرد، داوطلب و به این شهر اعزام شدند.
در طول بازسازی سوسنگرد از سوی مازندران، دو هزار واحد ساختمانی نوسازی و بازسازی شد و تحویل مردم سوسنگرد گردیده است.
مردم سوسنگرد در حین ساخت ساختمانها و پس از اتمام کار بازسازی، بهرغم حاکم بودن شرایط جنگی، به خانه و کاشانه خود بازگشتند.
استان مازندران اولین استانی بود که مأموریت خود را در زمینه بازسازی مناطق جنگی به پایان رساند.
رهبر معظم انقلاب اسلامی با اشاره به نقش مازندران در بازسازی سوسنگرد فرمودند: «افتخارات مردم مازندران یکی دو مورد نیست. در مورد سازندگی، بازسازی سوسنگرد را مازندرانیها قبول کردند؛ زودتر از همه هم این بازسازی را انجام دادند، تمام کردند و تحویل دادند. یک کار بزرگ و برجستهای را در زمینه سازندگی هم انجام دادند.»
جشن اختتامیه بازسازی سوسنگرد در اول دی ماه سال ۱۳۶۲، همزمان با سالروز میلاد مسعود پیامبر اکرم (ص)، با حضور مردم غیور سوسنگرد و خادمان مازندرانی آنها و مسئولین کشوری و استانی مازندران و خوزستان، در این شهر برگزار شد. در این مراسم مرحوم آیتالله روحانی، مهندس محمد مجدآرا ـ استاندار فقید مازندران ـ و مرحوم آیتالله سید صابر جباری ـ امام جمعه فقید بهشهر ـ که در تمام مدت بازساری سوسنگرد در صحنه بودند، حضور داشتند.
پس از پایان بازسازی سوسنگرد، مازندران به فعالیت خانهسازی خود برای روستاییان در دشت عباس همچنان ادامه داد.
همزمان با بازسازی سوسنگرد، جهاد سازندگی مازندران، عضو ستاد بازسازی و نوسازی مناطق جنگزده استان ایلام بود و در کنار بازسازی و نوسازی مناطق روستایی و شهری، نقش پررنگی نیز در بهبود کشاورزی و آموزش کشاورزان این استان داد.
نواییان و گزارشی در این زمینه: