استاد حوزه و دانشگاه: آیت الله نظری خادم الشریعه، عالم ربانی و خدمتگذار مردم بود.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای مازندران، مراسم بزرگداشت چهارمین سالگرد ارتحال آیت الله شیخ عبدالله نظری خادم الشریعه، دیشب با حضور قشرهای مختلف مردم، مسئولان، نماینده ولی فقیه در استان مازندران ، استاندار مازندران و دیگر قشرهای مردم در بیت آن عالم ربانی در ساری برگزار شد.
حجت الاسلام علوی تهرانی افزود: ایشان علاوه بر داشتن جایگاه روحانیت ربانی بخاطر مردم داری و حمایت از مستمندان و همچنین خدوم بودن از جایگاه معنوی و مردمی بالایی برخوردارند و انبوه جمعیت از قشرهای مختلف در مراسم ایشان، گویای عمری با مردم و در کنار مردم و رضایت خداوند میباشد.
وی تصریح کرد: آیت الله نظری مراتب علمی و روح قدسی همراه با روحیه مردم داری از خصیصههای ایشان و یک عبد صالح میباشدکه هم رضایت خداوند و هم رضایت خلق خداوند را در توشه خود به همراه دارد.
تولد و زادگاه
عبدالله نظری خادمالشریعه معروف به نظری در سال ۱۳۱۱ هجری شمسی در روستای خرمندی چال زیرآب شهرستان سوادکوه در استان مازندران در خانوادهای روحانی دیده به جهان گشود. پدرش عبدالنبی از روحانیان برجسته سوادکوه بود.
تحصیل
عبدالله نظری در هشتسالگی وارد حوزه علمیه حاجی رضاخان سوادکوه شد و بخشی از مقدمات را در آن حوزه آموخت. سپس به ساری رفت و مقدمات را در مدرسه رضاقلی خان ساری و نزد آیات عظام مصطفی صدوقی، سیدرضا سعادت و برادر بزرگترش محمدتقی نظری به اتمام رساند آنگاه راهی مشهد شد و در مدارس دینی آن شهر، در درس ادبیات محمدتقی ادیب نیشابوری شرکت کرد. سپس دروس سطح را نزد سیداحمد مدرس، هاشم قزوینی و عبدالنبی کجوری نوری آموخت.
مدتی بعد به قم رفت و در حوزه علمیه آن شهر، دروس سطح را نزد آیات عظام سیدمحمدباقر سلطانی طباطبایی، علیاکبر مشکینی، علی صافی، حسینعلی منتظری، لطفالله صافی گلپایگانی و ... تکمیل کرد و تفسیر قرآن، اسفار و شرح منظومه را نزد علامه طباطبایی فراگرفت.
وی سپس به تحصیل دروس خارج فقه و اصول پرداخت و در درس خارج فقه سیدحسین طباطبایی بروجردی و درس خارج اصول امامخمینی شرکت کرد. سپس از درس خارج فقه و اصول آیات عظام سیدشهابالدین مرعشی نجفی، محمدعلی اراکی، راضی تبریزی، عباسعلی شاهرودی و میرزا هاشم آملی بهرهمند شد. وی در سال ۱۳۴۲ش به دستور امامخمینی به سوادکوه بازگشت و به ارشاد مردم و تبلیغ دین پرداخت؛ بنابراین میتوان گفت که از اواخر دهه ۱۳۳۰ تا ۱۳۴۲ش در درس خارج اصول امامخمینی شرکت میکرده است.
نظری از آغاز نهضت اسلامی به رهبری امامخمینی، همسو با آن نهضت به مبارزه با حکومت پهلوی پرداخت. در بهمن ۱۳۴۳ جمعی از روحانیان مبارز در سالگرد حمله مأموران حکومت پهلوی به مدرسه فیضیه (دوم فروردین ۱۳۴۲)، در حرم حضرت معصومه دست به تحصن زدند. مأموران حکومت پهلوی بیاعتنا به قداست حرم، به روحانیان متحصن حملهور شدند و در پی آن، عبدالله نظری همراه با جمعی دیگر از مدرسان حوزه علمیه قم با صدور اعلامیهای به انتقاد از سیاستهای حکومت پهلوی پرداختند و اقدام مأموران در هتک حرمت حرم حضرت معصومه (س) را محکوم کردند. وی سپس همراه با دیگر مدرسان حوزه علمیه قم، در نامهای به امیرعباس هویدا، نخستوزیر وقت، ناراحتی و نگرانی خود را از ابهام در وضعیت امامخمینی بهویژه شایعات مطرحشده درباره تغییر مکان ایشان اعلام کردند و خواستار اطلاعرسانی درباره امامخمینی شدند.
او پس از آن هم به مبارزات سیاسی خود ادامه داد. در سال ۱۳۴۷ به ساری بازگشت و به فعالیتهای مذهبی و اجتماعی در آنجا پرداخت. اقامه نماز جماعت در مسجد جامع ساری و تدریس سطوح عالیه در آن شهر و وعظ و خطابه در شهرهای استان مازنداران از جمله فعالیتهای نظری بود. ساواک مازندران در سال ۱۳۵۵ش، طی نامهای به مرکز، او را «یکی از روحانیون طراز اول ساری و حومه» معرفی کرد که «در بین قاطبه مردم از نفوذ و احترام خاصی برخوردار است». همچنین در آن نامه، از وی بهعنوان یکی از «روحانیون افراطی و ناراحت ساری» نام برده شده بود که «باوجود تذکرات مکرر، همواره بر روی منابر در مجالس و محافل مذهبی مطالب تحریکآمیز و نامناسبی عنوان نموده و در مورد دادن زکات فطره به مستمندان، فتاوی آیات از جمله خمینی را قرائت [میکند]که مستمعان با شنیدن [نام امام]خمینی صلوات میفرستادند». او به سبب این مبارزات در سال ۱۳۵۵ش ممنوعالخروج شد. در شش آبان ۱۳۵۶ مجلس ختمی را به مناسبت درگذشت سیدمصطفی خمینی در مسجد جامع ساری برگزار کرد؛ و پس از سرکوبی تظاهرات مردم قم در ۱۹ دی آن سال، در اعتراض به حکومت پهلوی، از اقامه نماز جماعت خودداری کرد.
در ۱۷ بهمن آن سال در سخنرانی در مسجد جامع ساری، به انتقاد از حکومت پهلوی پرداخت و پیام آیتالله گلپایگانی مبنی بر تداوم مبارزه تا رفع ظلم را به مردم ابلاغ کرد. در چهلمین روز حادثه ۲۹ بهمن تبریز هم همراه با جمعی از روحانیان مازندران، بیانیهای ۱۴ مادهای در محکومیت آن صادر کردند. نظری نویسنده این بیانیه بود و بیانیه در قم بهصورت جزوهای منتشر و سپس به خارج از کشور ارسال شد و بازتاب زیادی در محافل مطبوعاتی و سیاسی داشت «بیانیه ۱۴ مادهای که پایههای سلطنت پهلوی را متزلزل کرد»، تداوم این فعالیتها باعث شد تا اداره کل سوم ساواک در نامهای به ساواک ساری خواستار تذکر به او شود. پس از حمله مأموران دولتی به بیت مراجع تقلید در قم، به تهران رفت و در تشویق سیداحمد خوانساری به تعطیلی درسها و اقامه نماز جماعت در اعتراض به آن اقدام نقش داشت و اعلامیهای در محکومیت آن صادر کرد. وی در آن اعلامیه، تبعید سیدمرتضی پسندیده «اخوی حضرت مستطاب آیتاللهالعظمی آقای خمینی... رهبر بزرگ شیعیان جهان تشیع» را هم محکوم و سپس اعلام کرد که روز ۱۵ خرداد، به یاد ۱۵ خرداد ۱۳۴۲، از خانه بیرون نخواهد آمد و از اقامه نماز جماعت خودداری خواهد کرد. همچنین در ۲۷ خرداد ۱۳۵۷ اعلامیهای علیه حکومت پهلوی صادر کرد. وی در سخنرانیاش در ۲۰ مرداد آن سال از «حکومت جبار» به سبب تبعید امامخمینی به خارج از کشور انتقاد کرد. در ۱۰ شهریور ۱۳۵۷ هم در سخنانی با اشاره به تغییر دولت، وعدههای دولت شریفامامی را در مقابل خواستهای ۱۵ ساله جامعه روحانیت ترفندی «در حد صفر» دانست و سپس با برشمردن اقدامات حکومت پهلوی در نادیده گرفتن احکام دینی و اقدامات خلاف قانون آن رژیم، بر ضرورت ادامه مبارزه تأکید کرد. پس از آن سخنرانی تظاهراتی در ساری شکل گرفت و شعارهایی در حمایت از امامخمینی سر داده شد. او سپس در سخنرانی دیگری، تشکیل دولت آشتی ملی به ریاست جعفر شریفامامی را به باد انتقاد گرفت و پس از سخنرانی او تظاهراتی در ساری صورت گرفت. در ۱۷ شهریور هم در سخنانی، شخص شاه را مورد انتقاد قرار داد و خواستار آزادی زندانیان و بازگشت تبعیدیان شد و روز ۲۲ شهریور را به یاد و گرامیداشت شهدای ۱۷ شهریور تهران تعطیل اعلام کرد.
وی در ۶ مهر، در سخنانی از سیاست برقراری حکومت نظامی بهشدت انتقاد کرد و آتشزدن سینما رکس آبادان را به حکومت پهلوی نسبت داد و آن را مایه آبروریزی حکومت پهلوی نامید. پس از پایان سخنرانی او تظاهراتی در ساری شکل گرفت. وی در ۸ و ۹ مهر آن سال و در اعتراض به سختگیری حکومت عراق علیه امامخمینی، از اقامه نماز جماعت خودداری کرد. به این سبب بارها از طرف ساواک تحت تعقیب قرار گرفت. او در تظاهرات مردم ساری در ۲۵ آبان، پیشاپیش مردم حرکت میکرد. در دی ۱۳۵۷ از طرف مردم مازندران برای دیدار با امامخمینی به پاریس سفر کرد و پیام مردم منطقه را به امامخمینی ابلاغ کرد. وی از جمله افرادی بود که در ۱۲ بهمن در پرواز انقلاب و همراه با امامخمینی به کشور بازگشت.
او پس از پیروزی انقلاب اسلامی به فعالیتهای تبلیغی ـ ارشادی در مازندران ادامه داد.
درگذشت
شیخ عبدالله نظری در ۱۲ بهمن ۱۳۹۹ درگذشت و پیکرش پس از اقامه نماز توسط سیدمحمدجواد علوی بروجردی در حیاط خانهاش در ساری به خاک سپرده شد.