دورخیز دولت چهاردهم برای اجرای مهمترین طرح صنعت نفت
در آخرین روزهای اسفند سال ۱۴۰۳، وزارت نفت دولت چهاردهم قرارداد حدود ۱۷ میلیارد دلاری سکوهای فشارافزایی گاز پارس جنوبی را با چهار شرکت داخلی امضا کرد تا نخستین گام برای تداوم تولید از بزرگترین میدان گازی جهان برداشته شود.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز بوشهر، وزارت نفت دولت چهاردهم قرارداد حدود ۱۷ میلیارد دلاری برای ساخت، نصب و راهاندازی سکوهای فشارافزایی گاز پارس جنوبی را با شرکتهای داخلی امضا کرد تا چراغ نخست را برای جلوگیری از بحران گازی در کشور طی دهههای آینده را روشن کند.
بر اساس این قراردادها، شرکت پتروپارس قرار است هابهای ۱ و ۷ را به ارزش حدود ۴.۸ میلیارد دلار، قرارگاه سازندگی خاتمالانبیا هابهای ۳ و ۶ به ارزش بیش از ۴.۹ میلیارد دلار، شرکت مهندسی و ساختمان صنایع نفت (اویک) هابهای ۲ و ۵ به ارزش حدود ۴.۸ میلیارد دلار و گروه مپنا (شرکت نیرپارس) نیز هاب ۴ به ارزش بیش از ۲.۳۶ میلیارد دلار را اجرا کنند. در مجموع ارزش قرارداد این هفت هاب حدود ۱۷ میلیارد دلار خواهد بود.
بر اساس جزئیات ارائهشده، هر هاب فشارافزایی در این طرح شامل چند فاز و منطقه میشود، بهطوری که هاب یک شامل فازهای ۱۲ A، ۱۱ B، ۱۲ B و ۱۱ A، هاب دوم شامل فازهای ۱۵، ۱۶، ۳ و ۲۱، هاب سوم شامل فازهای ۱، ۵، ۱۷ و ۱۸، هاب چهارم شامل فاز ۲، ۱۹ C، ۱۹ AB، ۲۰ و ۶، هاب پنجم شامل فازهای ۱۳ AB، ۱۰، ۱۳ BD و ۱۴ AC، هاب ششم شامل فازهای ۱۱، ۲۲، ۲۴ A، ۲۳، ۲۴ B و ۱۴ BD و هاب هفتم شامل فازهای ۴، ۷، ۸ و ۹ پارس جنوبی است. بر اساس این قرارداد قرار است ۱۴ سکوی فشارافزای گاز برای فازهای پارس جنوبی تعریف، ساخته، نصب و راهاندازی شود.
برداشت گاز از مخزن مشترک پارس جنوبی سالانه در حال افت است و باید به فکر نگهداشت تولید در بلوکهای آن بود. تاکنون بهطور سنتی از بلوکها برداشت و انتظار زیادی برای کشور ایجاد شده است تا آنجا که اکنون حدود ۷۰ درصد تولید گاز کشور از میدان مشترک پارس جنوبی تأمین میشود. با توجه به افت تولید مخازن گازی شاید آیندگان بیشتر از ما قدر این قرارداد را بدانند. بر اساس این قرارداد، قرار است ۱۴ سکوی فشارافزای گاز برای فازهای پارس جنوبی تعریف، ساخته، نصب و راهاندازی شود.
سکوهای فشارافزا با ظرفیت ۲ میلیارد فوتمکعب قابلیت فشارافزایی به میزان ۹۰ بار دارند. هدف ایران این است که سکوی فشارافزا را در یاردهای ساحلی خود بسازد، اما از آنجا که این سکو حدود ۲۰ هزار تن وزن خواهد داشت و در ایران سابقه و تجربه مهندسی تفصیلی، ساخت و نصب سکو با وزن بیش از ۷ هزار تن وجود ندارد، بنابراین باید زیرساختهای موجود را در کشور ارتقا داد.
طراحی پیچیده، ضرورت چیدمان درست تجهیزات، رعایت مسائل ایمنی و امور عملیاتی از ویژگیهای این سکوی فشارافزا بهشمار میآید. برای نصب این سکوها نیز باید از روش فلوت اور (Float Over) استفاده شود. طراحی مفهومی و پایه سکوی تقویت فشار گاز در پارس جنوبی از سوی مشاور بینالمللی انجام شده تا به الگویی درست و دقیق برای بهرهمندی ایران در فازهای پارس جنوبی بدل شود.
هر سکو چهار کمپرسور ۳۰ مگاوات نیاز دارد و هرچقدر امکان تأمین ساخت داخل وجود داشته باشد، از پیمانکاران و سازندگان ایرانی استفاده میشود. وزن سکوهای پیشبینیشده بهگونهای است که امکان ساخت در داخل کشور وجود داشته باشد.
فشار چاههای موجود در سکوهای میدان گازی پارس جنوبی برای اینکه یک میلیارد فوتمکعب گاز به خشکی منتقل کنند بهصورت متعارف باید ۱۲۰ بار باشد، حالا اگر این ۱۲۰ بار به ۱۰۰ بار کاهش یابد بهراحتی نمیتوان یک میلیارد فوتمکعب گاز به خشکی منتقل کرد و اگر این بار به ۹۰ برسد تنها میتوان ۷۰۰ میلیون فوتمکعب گاز را به خشکی منتقل کرد. یعنی به مرور زمان که فشار سرچاهی افت میکند تولید، متناسب با آن کاهش مییابد. اینجا نقش سکوی فشارافزا مشخص میشود.
با نصب این سکوها جلوی افت تولید گرفته میشود. در نبود این سکوها فعلاً باید افت فشار و تولید را که بهتدریج اتفاق میافتد، با حفاریهای جدید و عملیات تعمیراتی چاههای موجود تحمل کرد. هماکنون برخی کارها ازجمله اسیدکاری چاههای پارس جنوبی آغاز شده است. هر ساله اسیدکاری ۱۰ تا ۱۱ حلقه چاه و تولید با مشبککاری لایهها و اسیدکاری آن انجام میشود. وانگهی حفاری ۳۵ حلقه چاه درونمیدانی در میدان مشترک پارس جنوبی با هدف افزایش بهرهوری و نگهداشت تولید گاز، آغاز شده است.