استان همدان با ۶۶۵ هزار عرصه مرتعی یک استان مرتعی محسوب می شود که علاوه بر تأمین علوفه برای دامداران و عشایر، زیستگاهی ارزشمند برای گونههای گیاهی و جانوری است.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما استان همدان، در فصل بهار، مراتع با رشد گیاهان خوراکی و دارویی مورد توجه مردم محلی و گردشگران قرار میگیرند. بهرهبرداری نادرست و بدون نظارت از این مراتع میتواند موجب تخریب اکوسیستم و کاهش پوشش گیاهی شود.
برداشت بیرویه این گیاهان باعث کاهش تنوع زیستی و تخریب خاک میشود. برخی از این گیاهان سالها طول میکشد تا دوباره رشد کنند.
اگر این روند ادامه یابد، ممکن است در آینده دیگر شاهد رشد طبیعی این گیاهان نباشیم، دامداران با چرای بیرویه موجب کاهش پوشش گیاهی و فرسایش خاک میشوند.
عشایر به دلیل زندگی سنتی در این مناطق نیازمند مراتع سالم برای تغذیه دامهای خود هستند، کنترل تعداد دام و تعیین فصل و میزان چرای مجاز، نقش مهمی در حفظ مراتع دارد.
مردم محلی و گردشگران در فصل بهار برای جمعآوری گیاهان دارویی و خوراکی مانند کنگر، موسیر، تره کوهی، قازیاغی، آذربه، شنگ و گون به مراتع مراجعه میکنند.
برداشت بیرویه این گیاهان میتواند باعث کاهش تنوع زیستی و تخریب رویشگاهها شود.
چرای بیش از حد دام و از بین رفتن پوشش گیاهی
برداشت غیرمجاز و غیراصولی گیاهان دارویی و خوراکی
گسترش فرسایش خاک به دلیل کاهش پوشش گیاهی
عدم آگاهی مردم از پیامدهای تخریب مراتع
مدیریت چرای دام
تدوین برنامههای زمانبندیشده برای چرای دام
اعمال محدودیت در تعداد دام مجاز در هر منطقه
ارائه آموزشهای لازم به دامداران و عشایر برای استفاده پایدار از مراتع
برگزاری کارگاههای آموزشی برای مردم محلی درباره نحوه برداشت اصولی گیاهان دارویی
ایجاد کمپینهای اطلاعرسانی درباره اهمیت حفظ پوشش گیاهی مراتع
افزایش بازرسی و برخورد قانونی با برداشتکنندگان غیرمجاز گیاهان دارویی
تدوین قوانین محلی برای حفاظت از گونههای گیاهی در معرض خطر
در سالهایی که بارش به صورت نرمال است حدود ۱۱۰ هزار تن برآورد تولید علوفه در مراتع استان است که به ازای هر یک میلی متر کاهش ۸ کیلوگرم کاهش علوفه اتفاق میافتد
آموزش عمومی درباره تأثیرات منفی برداشت بیرویه اطلاع رسانی شود تا لذت استفاده از سبزیهای کوهی به قیمت تخریب طبیعت تمام نشود.
حفاظت از مراتع استان همدان نیازمند همکاری همه گروهها از جمله دامداران، عشایر، مردم محلی و نهادهای دولتی است. اجرای قوانین مناسب، آگاهیبخشی و بهرهبرداری اصولی میتواند به حفظ منابع طبیعی برای نسلهای آینده کمک کند.