کارشناس بازار سرمایه گفت: ابزار گواهی صرفهجویی گاز طبیعی که به عنوان یکی از جدیدترین ابزارهای مالی در بورس انرژی کشور معامله میشود، راهکاری غیرنقدی و غیربودجهای برای کاهش ناترازی انرژی و بهینهسازی مصرف گاز در کشور به شمار میرود.
دارابی در گفتگوی اختصاصی با خبرگزاری صداوسیما در خصوص گواهی صرفه جویی تصریح کرد: این گواهیها به پروژههایی اعطا میشوند که با اجرای راهکارهای بهینهسازی، موفق به کاهش واقعی مصرف گاز شدهاند و پس از تأیید وزارت نفت، مجوز فروش این گواهیها در بورس انرژی را دریافت میکنند.
وی افزود: پیشبینیها نشان میدهد که اجرای پروژههایی که منجر به صدور گواهی صرفهجویی گاز میشوند، در مجموع میتواند نزدیک به ۱۰ میلیارد مترمکعب صرفهجویی در مصرف گاز کشور ایجاد کند. این میزان صرفهجویی، نه تنها در تعادل بخشی به تراز انرژی کشور مؤثر است، بلکه به کاهش فشار بر زیرساختهای توزیع گاز در فصول اوج مصرف نیز کمک خواهد کرد.
کارشناس بازار سرمایه همچنین گفت: کارکرد اصلی این گواهیها فراهمسازی امکان فروش صرفهجویی ایجادشده به متقاضیان پرمصرف گاز است. در زمانهای اوج مصرف که احتمال قطعی گاز برای برخی صنایع و شرکتها وجود دارد، این متقاضیان میتوانند با خرید گواهی صرفهجویی، مصرف خود را از مسیر رسمی تأمین کرده و از محدودیتهای احتمالی عبور کنند. این ابزار در واقع به عنوان یک مشوق برای اجرای پروژههای صرفهجویی عمل میکند و در عین حال امکان بهرهبرداری اقتصادی از نتایج آن پروژهها را برای مجریان فراهم میسازد.
دارابی افزود: گواهی صرفهجویی گاز طبیعی از سال ۱۴۰۱ به عنوان یک ابزار رسمی در اقتصاد کشور معرفی شد و از سال گذشته، وارد معاملات بورس انرژی شد. ویژگی متمایز این ابزار آن است که بدون نیاز به تخصیص منابع مالی از بودجه عمومی دولت، مسیر صرفهجویی را هموار میسازد. در شرایطی که دولت با کسری بودجه و ناترازی شدید در حوزه انرژی مواجه است، توسعه چنین ابزارهایی میتواند به عنوان یکی از راهکارهای اصلاح ساختاری مورد توجه قرار گیرد.
این کارشناس بازار سرمایه تصریح کرد: مصرف گاز و برق در کشور به دلایل مختلف از جمله رشد جمعیت، توسعه صنعتی و رفتارهای ناصحیح مصرفی، دچار ناترازی مزمن شده است. این موضوع، به ویژه در فصول سرد سال، باعث فشار مضاعف بر شبکه گازرسانی کشور و تحمیل هزینههای سنگین به دولت برای تأمین پایدار انرژی شده است. ابزارهایی نظیر گواهی صرفهجویی گاز، با ایجاد انگیزه برای کاهش مصرف و بازتوزیع منطقی آن، میتوانند نقش مهمی در کاهش این ناترازی ایفا کنند.
وی گفت: علاوه بر این، این گواهیها فرصتی را برای شرکتها، موسسات و حتی افراد حقیقی فراهم میکنند که در ازای اجرای پروژههای بهینهسازی مصرف انرژی، منافع مالی کسب کنند. به عبارتی، این ابزار نه تنها به دولت در مدیریت مصرف کمک میکند، بلکه برای بخش خصوصی نیز مشوقی برای ورود به حوزه انرژی و مشارکت در اصلاح ساختار مصرفی کشور فراهم میآورد.
دارابی در پایان به نقش موثر گواهی صرفه جویی در پایداری انرژی کشور تاکید کرد و تصریح کرد: توسعه بیشتر گواهی صرفهجویی گاز و همچنین پیادهسازی ابزارهای مشابه در حوزه برق، میتواند در میانمدت و بلندمدت نقش مؤثری در پایداری انرژی کشور ایفا کند. با توجه به محدودیت منابع، فشارهای اقتصادی و زیستمحیطی، حرکت به سمت راهکارهای غیرمستقیم، بازارمحور و کمهزینه همچون این گواهیها، از جمله گزینههای هوشمندانه برای آینده انرژی ایران محسوب میشود.