باران های سیل آسا در روستای اسفیز بخش کدکن، چندین سال است این روستای کوهستانی را در معرض تهدید جدی قرار داده است.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، مرکز خراسان رضوی، روستای اسفیز از توابع بخش کدکن در شمال غرب شهرستان تربت حیدریه، با وجود طبیعت زیبا و زمینهای حاصلخیز، در معرض تهدید جدی سیلاب های فصلی قرار دارد. عبور دو مسیل از این روستا، هر ساله با شروع بارندگی ها، نگرانی هایی را برای ساکنان و کشاورزان به همراه می آورد. این مسیلها که در شرایط عادی خشک یا کمآب هستند، در پی بارش های شدید به جریانهای خروشانی تبدیل می شوند که می توانند خانه ها، زمین های کشاورزی و حتی جان مردم را تهدید کنند.
با توجه به تجربه سیل های گذشته در این منطقه، ضرورت مدیریت صحیح مسیل ها، لایروبی و احداث سازه های حفاظتی بیش از پیش احساس می شود. آیا مسئولان محلی برای کاهش این مخاطرات برنامه ای دارند؟ این گزارش به بررسی خطرات مسیل های اسفیز و راهکارهای مقابله با آن می پردازد.
سیلاب و خسارات احتمالی در روستای اسفیز
به دنبال فعالیت سامانه بارشی اخیر (پنجشنبه ۱۵ خرداد ماه) و جاری شدن سیل در این روستا، بخشدار و رئیس ستاد مدیریت بحران بخش کدکن در حاشیه بازدید میدانی از روستای اسفیز در گفتوگو با خبرنگار صداوسیما گفت: وقوع سیلاب در روستای اسفیز، خساراتی به تاسیسات آب شرب و لولههای آبرسانی کشاورزی در مسیر سیل وارد کرد و همچنین باعث آبگرفتگی حیاط برخی منازل و دامداریهای خانگی شد.
محمد جهانشیری با بیان اینکه خوشبختانه در سیل اخیر خسارت قابل توجهی به منازل و دامداریها وارد نشد افزود؛ عبور دو رودخانه فصلی یکی از مرکز و یکی دیگر از مجاورت روستا در فصلهای بارندگی تهدیدی برای اهالی روستا بشمار میرود به طوری که بسته به شدت بارندگی و سیلاب خطرات جانی نیز دور از انتظار نیست که برای همین مهم، ایجاد دیوار ساحلی، احداث کانال، هدایت سیلاب و ... از جمله مواردی است که بایستی به آن رسیدگی و تامین اعتبار شود.
اهالی روستا از خطرات سیلاب در مسیل مرکز روستا میگویند:
هر بار که باران میبارد، دلمان لرز میرود. مسیل وسط روستا مثل یک بمب ساعتی است؛ اگر سیل بیاید، احتمال آبگرفتگی خانههای ما بسیار بالا است.
در سالهای گذشته سیل زمینهای کشاورزی، منازل و دامداری هایمان را نابود کرده است. اگر این مسیل را درست نکنند، باز هم گرفتار میشویم.
با توجه به قرار گیری دبستان روستا در مجاورت مسیل، بچههای ما از کنار این مسیل رد میشوند و هنگام حضور در مدرسه و بارشهای بهاری همه والدین نگران از جاری شدن سیلاب هستند.
وقتی باران میآید، آب از مسیلهای کوچک و بزرگ سرازیر میشود و همه معابر پر از آب میشود حتی نمیتوانیم از خانه بیرون برویم پس از فروکش سیل هم گل و لای کوچهها رو در بر میگیرد.
از سال ۷۶ هر بار باران میآید، باید نگران خانهمان باشیم. مسئولان همیشه قول دادهاند، اما مشکل ریشهای حل نشده است.
در صورت تامین زمین مناسب، حاضر به جابجایی به زمینهای جدید در محدوده امنتر هستیم.
سیل هر سال محصولات ما را نابود میکند. مسئولان باید سریعتر تصمیم بگیرند.
کمبود زمین چالش اساسی ساخت مسکن در اسفیز
سجاد سفندارند دهیار روستای اسفیز با اشاره به محدودیتهای جغرافیایی این منطقه، از معضل نبود زمینهای مناسب برای احداث منزل به دلیل ویژگیهای کوهستانی و شیبدار بودن روستا خبر داد.
وی در گفتوگو با خبرنگار ما افزود: شرایط توپوگرافی روستا باعث شده است که زمینهای مسطح و قابل ساخت بسیار محدود باشند و این موضوع توسعه مسکونی و جذب جمعیت جدید را با مشکل مواجه کرده است. دهیار اسفیز خاطرنشان کرد که برای رفع این چالش، نیاز به برنامه ریزی ویژه است و از مسئولان بالادستی خواست تا با حمایتهای فنی و مالی، به حل این مشکل کمک کنند.
دهیار اسفیز اضافه کرد؛ کمبود زمینهای مسکونی در مناطق کوهستانی مانند اسفیز، علاوه بر چالشهای عمرانی، میتواند به کاهش تمایل به سکونت در روستا و مهاجرت بیشتر جوانان منجر شود. وی ادامه داد؛ افزایش محدوده روستا و تخصیص زمینهای منابع طبیعی راهحلی برای مشکل کمبود مسکن است.
وی اظهار داشت: با توجه به کوهستانی بودن منطقه و کمبود زمینهای مسطح، پیگیریهایی از اداره بنیاد مسکن و منابع طبیعی شهرستان و مسئولان استانی شده است تا با گسترش محدوده روستا و اختصاص بخشی از اراضی ملی، زمینهای جدیدی برای احداث مسکن فراهم شود.
دهیار اسفیز همچنین اشاره کرد که این طرح نیازمند هماهنگی بین دستگاههای مختلف و رعایت ضوابط زیستمحیطی است تا توسعه روستا به آسیب به طبیعت منجر نشود. وی از مسئولان خواست تا با تسریع در فرآیندهای اداری، زمینه را برای تامین زمین و توسعه پایدار روستا فراهم کنند و افزود: اگر این طرح به نتیجه برسد، میتوانیم امیدوار باشیم که هم مشکل مسکن حل شود و هم از مهاجرت بیرویه جوانان جلوگیری گردد.
مطالعات سیلاب و توسعه معابر روستای اسفیز در دستور کار
حسین عرب ، رئیس اداره بنیاد مسکن شهرستان تربت حیدریه از انجام مطالعات تخصصی برای مدیریت سیلاب و بهسازی معابر در روستای اسفیز خبر داد و اعلام کرد: با دستور مدیرکل محترم و پیگیری نماینده مجلس، تیمهای کارشناسی با همکاری آب منطقهای، طرحهای فنی لازم برای هدایت آبهای سطحی و تعیین حریم مسیرهای عبور سیلاب در اسفیز را تهیه کردهاند.
وی با اشاره به مشکلات موجود در معابر این روستا تصریح کرد: در برخی نقاط، تصرفات غیرمجاز و ساختوسازهای گذشته باعث کاهش عرض معابر شده و خطر آسیبپذیری خانهها در برابر سیلاب را افزایش داده است. بر اساس مطالعات انجامشده، راهکارهای اجرایی برای بازگشایی و ساماندهی این معابر طراحی شده است و اعتباری هم برای آن البته به با اعداد و ارقام سال گذشته برآورد شده است که آن رقم نیز با مرور زمان تغییر می کند.
این مقام مسئول همچنین به موضوع الحاق ۷ هکتار از اراضی ملی به محدوده روستای اسفیز اشاره کرد و افزود: با هماهنگی اداره منابع طبیعی، پیگیریهای لازم برای تخصیص زمینهای مناسب به متقاضیان در حال انجام است. با توجه به موقعیت کوهستانی و شرایط خاص روستای اسفیز، از تمام ظرفیتهای شهرستان و استان برای تسریع در فرآیند توسعه این روستا استفاده خواهد شد.
عرب در پایان تأکید کرد: گزارش نهایی طرح ساماندهی اسفیز تا پایان هفته به فرمانداری ارائه میشود و در شورای مسکن شهرستان تصمیمگیری نهایی صورت خواهد گرفت تا هرچه سریعتر شاهد اجرایی شدن پیوستن این زمین ها به محدوده روستا و بهبود شرایط زندگی مردم باشیم.
خبرنگار: مجید رفیعی