ژاپن با برگزاری آیینی ملی یاد بیش از سه میلیون کشته جنگ جهانی دوم را گرامی داشت و «شیگرو ایشیبا» نخست وزیر این کشور برای نخستینبار از سال ۲۰۱۳ از «پشیمانی» سخن گفت، اما از اشاره به تهاجمات دوران امپراتوری ژاپن یا ارائه عذرخواهی رسمی در این زمینه خودداری کرد.
به گزارش خبرگزاری صداوسیما از خبرگزاری آسوشیتدپرس، مراسم یادبود هشتادمین سالگرد اعلام تسلیم ژاپن و پایان جنگ جهانی دوم، امروز جمعه در سالن بودوکان توکیو برگزار شد. در این آیین که حدود چهار هزار و ۵۰۰ مقام و بازماندگان قربانیان جنگ جهانی دوم حضور داشتند، شرکتکنندگان در ساعت رسمی قرائت پیام امپراتور ژاپن در سال ۱۹۴۵ (۱۳۲۴ شمسی) یک دقیقه سکوت کردند.
شیگرو ایشیبا نخستوزیر ژاپن در سخنرانی خود از جنگ ابراز پشیمانی کرد و آن را «اشتباه» خواند، اما اشارهای به تهاجمات نظامی ژاپن در آسیا نکرد و عذرخواهی رسمی ارائه نداد.
وی بر عزم کشور متبوعش برای تکرار نکردن آن تراژدی و ضرورت نگهداری پشیمانی و درسهای جنگ تأکید کرد.
در کنار این مراسم رسمی، گروهی از سیاستمداران جناح راست از جمله شماری از وزیران و نمایندگان سابق به زیارت معبد یاسکونی در ژاپن رفتند؛ معبدی که از دید کشورهای همسایه آسیایی نماد ناسیونالیسم نظامی به شمار میآید و در آن چندین جنایتکار جنگی به خاک سپرده شدهاند. بازدید از یاسکونی همواره با واکنش منفی چین و دو کره همراه بوده است.
ناروهیتو امپراتور ژاپن نیز در سخنرانی خود، جلوگیری از تکرار ویرانیهای جنگ را خواستار شد و اهمیت انتقال تاریخ و تجربههای دردناک آن دوران به نسلهای جوان را یادآور شد.
در حاشیه برنامههای یادبود، امپراتور به بازدید از شهرهای ایوو جیما، اوکیناوا و هیروشیما پرداخت و قرار است در ماه سپتامبر (شهریور و مهر) همراه با شاهدخت ژاپن به ناکازاکی نیز سفر کند.
مقامهای حاضر و نمایندگان خانوادههای قربانیان در این آیین بر ضرورت حفظ حافظه تاریخی تأکید کردند؛ با این حال کارشناسان هشدار میدهند که با کاهش نسلهایی که خود تجربه جنگ را دیدهاند، انتقال زنده و دقیق این تاریخ به نسلهای بعدی دشوارتر شده است و خطر بازنویسی یا تضعیف واقعیتها افزایش مییابد.
در همین پیوند روزنامه ماینیچی در سرمقالهای نوشت: ژاپن باید رویکردی فعالتر در جهت «جهان بدون جنگ» ارائه دهد و با همسایگان آسیایی بهعنوان شرکای برابر همکاری کند.