مسجد جامع همدان به عنوان یکی از کهنترین مساجد ایران و نگینی درخشان در تاریخ معماری اسلامی به شمار میرود.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای استان همدان ، بنای فعلی مسجد متعلق به سال ۱۲۵۳ هجری قمری است، این در حالی است که با توجه به منابع تاریخی بنای اولیه مسجد به قرون ابتدایی ظهور اسلام بازمی گردد.
اهالی همدان مسجد جامع را با نامهای دیگری، چون مسجد عتیق و مسجد اعظم نیز میشناسند.
مسجد جامع همدان به سبک بناهای دوره فتحعلی شاه قاجار ساخته شده است. بناى مسجد جامع همدان داراى طرحى مستطیل شکل و چهار ایوانیِ ناقص است.
این مسجد دو شبستان، شش مناره و سه ایوان در جهات شمالی، شرقی و جنوبی دارد که در سالهای اخیر شبستان ستوندار دیگری نیز در این مسجد ساخته شده است.
شبستان اصلی مسجد جامع ۵۵ ستون ۵ در ۱۱ دارد که گنبد آجری بزرگِ مسجد بر روی این شبستان زده شده است و در قسمت زیر حاشیه نیز دارای کتیبههایی از خشت کاشی زرد است و سوره جمعه، به خط ثلث بر روی آن نوشته شده است.
در قسمتهاى جنوبى مسجد جامع همدان ایوانى مرتفع به چشم میخورد که جلوى آن از آجر و کاشى معرق ساده ساخته شده و بر روى آن با کاشىهای فیروزهای رنگ، نام «اللّه» و نام پنج تن را نوشتهاند.
مسجد دارای گنبدی دو پوسته است که با تزئینات کاشیکاری آراسته شده است. از دیگر تزئینات بکار رفته در مسجد میتوان به رسمیکاری و مقرنسکاریهای گچی اشاره کرد.
زیباترین تزیینات معماری را میتوان در نحوه آرایش آجرهای بکار رفته در منارههای مسجد جامع مشاهده کرد که به صورت رج چینی در قسمت پایین مناره و تزیینات آجری برجسته در قسمت میانی و فوقانی، زیبایی این بنا را دوچندان کرده است.
مسجد جامع همدان که تقریبا در مرکز شهر واقع شده سه راه ورودی به بازار قدیمی شهر دارد که نشان میدهد مسجد در مراودات اجتماعی مردم جایگاه ویژهای دارد.