کارشناس مرکز پژوهشهای مجلس توضیح داد: «بازگشت تحریمهای شورای امنیت اگرچه فشار واقعی اقتصادی جدیدی بر ایران وارد نمیکند، میتواند آثار روانی خود را در بازارهایی، چون ارز، طلا و سرمایه بگذارد. البته این آثار روانی با تدابیر مناسب دولت قابل مدیریت و کنترل است.»
به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا وسیما، محمد کاظمی درباره وضع تحریمها علیه ایران اظهار داشت: «تحریمهای آمریکا، بهویژه از نوع ثانویه ریسکمحور، ستون اصلی فشار اقتصادی بر ایران بودهاند. این تحریمها از سالهای ۱۳۸۹–۱۳۹۰ به صورت کامل و حداکثری علیه ایران اعمال شدند و در حوزههای انرژی، مالی-بانکی، فروش نفت و بخشهای کلیدی اقتصاد کشور آثار شدیدی بر جای گذاشتند.»
کارشناس مرکز پژوهشهای مجلس در توضیح تفاوت تحریمهای آمریکا و شورای امنیت افزود: «تحریمهای شورای امنیت از نظر فنی چیزی افزوده بر تحریمهای یکجانبه آمریکا نیستند. در واقع میتوان تحریمهای آمریکا و سازمان ملل را به دو دایره متحدالمرکز تشبیه کرد؛ دایره بزرگتر تحریمهای آمریکاست و دایره کوچکتر تحریمهای شورای امنیت در درون آن قرار دارد. به همین دلیل بازگشت احتمالی تحریمهای شورای امنیت تفاوت خاصی در وضع اقتصادی ایران ایجاد نمیکند، زیرا فشار اصلی هماکنون ناشی از تحریمهای یکجانبه و گسترده آمریکاست.»
کاظمی با مرور پیشینه تحریمها علیه ایران خاطرنشان کرد: «تحریمهای جدی آمریکا از سال ۱۳۷۵ آغاز شدند. در فاصله سالهای ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۹ این تحریمها بیشتر از نوع قاعدهمحور بودند، اما از سال ۱۳۸۹ به بعد، با تصویب قانون "سیسادا" در کنگره آمریکا، وارد مرحلهای جدید شدند که همان تحریمهای ثانویه ریسکمحور است.
وی افزود: این نوع تحریمها اثرات گستردهای بر اقتصاد ایران بر جای گذاشتند. همزمان در همان سال، آخرین قطعنامه شورای امنیت یعنی قطعنامه ۱۹۲۹ صادر شد، اما وزن و اثرگذاری آن در مقایسه با تحریمهای آمریکا بسیار محدود بود.»
این کارشناس روابط بینالملل درباره راهکارهای ایران برای مقابله با تحریمها توضیح داد: «در سالهای گذشته، ایران راههای متعددی برای دور زدن و خنثیسازی بخشی از تحریمها پیدا کرده و همچنان از آنها استفاده میکند. شرایط جهان تغییر کرده و تبعیت از تحریمهای آمریکا و حتی شورای امنیت دیگر چشمانداز روشنی برای کشورهای غربی ندارد؛ بنابراین ایران توانسته بخشی از مسیرهای اقتصادی خود را باز نگه دارد.»
وی در ادامه گفت: «در حال حاضر، ایران تقریباً به اندازه دورهای که تحریمها وجود نداشت یا بسیار محدود بود، نفت میفروشد، البته با سازوکارهای متفاوت. این موضوع نشان میدهد که سیاستهای کشور تنها به دور زدن تحریمها محدود نشده، بلکه اقدامات جدی برای خنثیسازی اثرگذاری آنها نیز انجام شده است.»
کاظمی همچنین به حوزههای دیگر اشاره کرد و افزود: «ایران در بخشهای صنعت، نظامی و تأمین کالاهای مورد نیاز برای پیشرفتهای صنعتی و دفاعی نیز گامهای مهمی برداشته است. هرچند تحریمها مشکلاتی ایجاد کردهاند، اما کشور را به سمت بهرهگیری از مسیرهای جایگزین و ظرفیتهای داخلی سوق دادهاند.»
وی درباره آثار روانی بازگشت احتمالی تحریمهای شورای امنیت توضیح داد: «بازگشت این تحریمها اگرچه فشار واقعی اقتصادی جدیدی بر ایران وارد نمیکند، اما میتواند آثار روانی خود را در بازارهایی، چون ارز، طلا و سرمایه بگذارد. البته این آثار روانی با تدابیر مناسب دولت قابل مدیریت و کنترل هستند.»
این کارشناس مرکز پژوهشهای مجلس در جمعبندی اظهارات خود تأکید کرد: «تحریمهای آمریکا بهمراتب شدیدتر، جامعتر و اثرگذارتر از تحریمهای شورای امنیت هستند؛ بنابراین آنچه باید مورد توجه قرار گیرد، نه بازگشت احتمالی تحریمهای شورای امنیت، بلکه استمرار فشارهای آمریکا و چگونگی مدیریت آثار روانی این وضعیت در داخل کشور است.»