پروبیوتیکها، باکتریها و مخمرهای زنده و مفیدی هستند که با مصرف به مقدار کافی، سلامتی میزبان را بهبود میبخشند. این داروهای زنده، امروزه جایگاه ویژهای در علم داروسازی و پزشکی یافتهاند.
به گزارش خبرگزاری صداوسیما، دکتر احمد غلامی، عضو هیات علمی گروه زیست فناوری دارویی در دانشگاه علوم پزشکی شیراز با بیان اینکه سلامتی فقط فقدان بیماری نیست، بلکه به عنوان تعادلی ظریف در تمامی ارگانهای بدن، به ویژه سیستم گوارش ما تعریف می شود، افزود: در رودههای هر یک از ما، دنیایی شگفتانگیز از میکروارگانیسمها به نام «میکروبیوتا» زندگی میکند که نقش کلیدی در حفظ این تعادل ایفا میکند و پروبیوتیک ها با اثربخشی بر روی این میکروارگانیسمها، در سلامتی ما ایفای نقش می کند.
داروهای پروبیوتیک چه مزایایی دارند؟
به گفته دکتر احمد غلامی پروبیوتیکها را میتوان به عنوان سربازان مفید برای روده در نظر گرفت؛ زمانی که تعادل میکروبیوتای روده به دلیل عوامل مختلفی مانند مصرف آنتیبیوتیکها، رژیم غذایی نامناسب، استرس یا بیماری به هم میخورد (دیسبیوزیس)، پروبیوتیکها با کلونیسازی در روده و رقابت با میکروبهای مضر، به بازگرداندن این تعادل کمک میکنند.
مزایای اصلی پروبیوتیکها و بهبود سلامت گوارش را از جمله مهم ترین مزایای پروبیوتیک ها عنوان کرد و گفت: پروبیوتیک ها با کمک به درمان و پیشگیری از اسهال ناشی از مصرف آنتیبیوتیکها، بهبود علائم سندرم روده تحریکپذیر (IBS) مانند نفخ و درد شکم و کمک به هضم لاکتوز در افراد عدم تحمل لاکتوز، می تواند در بهبود سلامت گوارش ما نقش داشته باشند.
این عضو هیات علمی گروه زیست فناوری دارویی با اشاره به اثربخشی پروبیوتیکها بر تقویت سیستم ایمنی ما افزود: حدود ۷۰ درصد از سیستم ایمنی بدن در روده قرار دارد، پروبیوتیکها با تحریک تولید آنتیبادهای طبیعی و تقویت سد مخاطی روده، بدن را در برابر عفونتها مقاومتر میکنند.
دکتر غلامی ادامه داد: همچنین برخی سویههای پروبیوتیک قادر به تولید ویتامینهای گروه B و ویتامین K هستند و در زنان نیز پروبیوتیکها با حفظ تعادل فلور طبیعی واژن و پیشگیری از عفونتهای قارچی و باکتریایی، به افزایش سلامت کمک میکنند.
ملاحظات مصرف و نکات مهم برای بیماران
او با تاکید بر اینکه با وجود بی خطر بودن اغلب پروبیوتیکها، مصرف آنها نیازمند دقت و توجه است، اضافه کرد: بهترین زمان مصرف پروبیوتیک، دو تا سه ساعت پس از مصرف آنتیبیوتیک است تا از تخریب باکتریهای مفید در اثر مصرف آنتیبیوتیک جلوگیری شود؛ همچنین دوره مصرف پروبیوتیک باید تا چند روز پس از اتمام دوره آنتیبیوتیک ادامه یابد.
شرایط نگهداری
به گفته دکتر غلامی، بسیاری از پروبیوتیکها به ویژه انواعی که در داروخانهها به صورت دارو عرضه میشود، نیاز به نگهداری در یخچال (دمای ۲-۸ درجه سانتیگراد) دارد، بنابراین لازم است به دستور درج شده روی جعبه توجه شود و رعایت نکردن این موضوع منجر به کاهش شدید تعداد باکتریهای زنده و بیاثر شدن محصول میشود.
تداخلهای دارویی
دانشیار دانشگاه علوم پزشکی شیراز تاکید کرد: در افراد با سیستم ایمنی بسیار ضعیف، مانند بیماران تحت شیمیدرمانی، ایدز پیشرفته یا افرادی که داروهای سرکوبگر ایمنی قوی مصرف میکنند، مصرف پروبیوتیکها لازم است با نظر پزشک باشد.
عوارض جانبی
او در ادامه به عوارض احتمالی مصرف پروبیوتیکها پرداخته و در این زمینه توضیح داد: ممکن است در ابتدای مصرف، علائم خفیفی مانند نفخ یا گاز روده در افراد ایجاد شود که اغلب پس از چند روز برطرف میشود، اما شروع مصرف با دوز پایینتر میتواند به کاهش این عوارض کمک کند.
دکتر غلامی یادآور شد: در مجموع پروبیوتیکها ابزارهای قدرتمندی برای ارتقای سلامت هستند، اما مانند هر داروی دیگری، مصرف آگاهانه و منطقی آنها کلید دستیابی به فواید مطلوب است.