مسیر تازه سیاست‌گذاری جهانی در توسعه تجدیدپذیرها

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، به نقل از ساتبا، در تازه‌ترین گزارش آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) با عنوان Renewables ۲۰۲۵، محور‌های جدید سیاست‌گذاری و تنظیم مقررات در بخش انرژی‌های تجدیدپذیر تشریح شده است؛ این گزارش ضمن بررسی چشم‌انداز جهانی ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر تا سال ۲۰۳۰، بر لزوم اصلاح ساختار بازار برق و گذار از حمایت‌های قیمتی سنتی به سیاست‌های رقابتی و شفاف تأکید دارد.

به گفته IEA، دوران سیاست‌های مبتنی بر یارانه‌های مستقیم و تعرفه‌های تضمینی (Feed-in Tariff) رو به پایان است و کشور‌ها به سمت مناقصات رقابتی، قرارداد‌های دوطرفه اختلاف قیمت (CfD) و قرارداد‌های بلندمدت خرید برق (PPA) حرکت کرده‌اند؛ این تحول، گامی در جهت افزایش شفافیت قیمت و کاهش بار مالی دولت‌ها تلقی می‌شود.

گزارش همچنین نقش تنظیم‌گر‌ها را در بازطراحی بازار برق و ارتقای انعطاف‌پذیری شبکه‌ها تعیین‌کننده می‌داند. با رشد انرژی‌های خورشیدی و بادی، نیاز به بازار‌های ظرفیت (Capacity Market) و سازوکار‌های جدید برای مشارکت سمت تقاضا و ذخیره‌سازی انرژی بیش از پیش احساس می‌شود. IEA پیشنهاد می‌کند کشور‌ها چارچوب‌های مقرراتی منعطفی برای تسعیر قیمت برق، پاسخ‌گویی تقاضا (Demand Response) و ورود ذخیره‌ساز‌ها به بازار برق تدوین کنند تا پایداری سیستم حفظ شود.

از دیگر محور‌های سیاستی برجسته در گزارش، تسریع فرآیند‌های صدور مجوز از طریق ایجاد پنجره واحد (One-Stop Shop)، اصلاح تعرفه‌های شبکه و طراحی سازوکار‌های مالی پایدار است؛ در این راستا، استفاده از اوراق سبز، صندوق‌های تضمین سرمایه‌گذاری و مشارکت عمومی–خصوصی (PPP) به‌عنوان ابزار‌های مؤثر در جذب سرمایه پیشنهاد شده است.

آژانس بین‌المللی انرژی همچنین خواستار هماهنگی میان سیاست‌های اقلیمی و صنعتی کشور‌ها شده تا ضمن حفظ رقابت‌پذیری، وابستگی بیش از حد زنجیره تأمین جهانی به چین کاهش یابد و استانداردسازی بین‌المللی تجهیزات انرژی‌های پاک در دستور کار قرار گیرد.

در مجموع، گزارش Renewables ۲۰۲۵ تأکید دارد که آینده تجدیدپذیر‌ها نه تنها در گرو فناوری‌های نوین، بلکه وابسته به تنظیم‌گری هوشمند، سیاست‌های پایدار و بازار‌های انعطاف‌پذیر برق است؛ عناصری که می‌توانند مسیر گذار جهانی به انرژی پاک را تسریع و پایدار کنند.