زنگ خطر آب در کشور؛ سدها خالی و بارشها صفر!
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران گفت: استان تهران وارد ششمین سال خشکسالی شده و حجم ذخایر سدهای تأمینکننده آب پایتخت به زیر ۱۰ درصد ظرفیت رسیده است.
به گزارش خبرنگار
خبرگزاری صدا و سیما، محسن اردکانی، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران با حضور در برنامه «روی خط خبر» درباره وضعیت منابع آبی کشور اظهار کرد: در حال حاضر ششمین سال خشکسالی را سپری میکنیم. بر اساس آمار ۶۰ سال گذشته، معمولاً استان تهران دو سال خشکسالی را تجربه میکرد و سپس با آغاز ترسالی، کاهش بارشها جبران میشد؛ اما این نخستینبار است که پنج سال خشکسالی مستمر در تهران ثبت میشود.
وی افزود: سال گذشته تنها ۱۵۹ میلیمتر باران در تهران باریده است که در نوع خود بیسابقه است. اکنون که حدود ۵۰ روز از سال آبی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ گذشته، در حالیکه به طور معمول باید حدود ۲۰ میلیمتر بارندگی ثبت میشد، هیچ بارشی در استان نداشتیم و عملاً وارد ششمین سال خشکسالی شدهایم.
اردکانی گفت: عمده آب استان تهران از ذخایر سطحی پشت سدها تأمین میشود. در طول پنج سال اخیر توانستیم با وجود کمبارشی، بدون محدودیت شدید آب را تأمین کنیم، اما تغییر اقلیم و کاهش ورودی سدها باعث شده محدودیتها در حال افزایش باشد.
وی با اشاره به سدهای تأمینکننده آب تهران توضیح داد: پنج سد اصلی شامل طالقان و امیرکبیر در غرب، و لار، لتیان و ماملو در شرق تهران قرار دارند. سد لتیان که ظرفیت نهایی آن ۷۵ میلیون مترمکعب است، اکنون تنها ۷ میلیون مترمکعب آب دارد، یعنی کمتر از ۱۰ درصد حجم ذخیره. این میزان ذخیره بسیار نگرانکننده است، زیرا حدود ۶۰ درصد آب شرب تهران از منابع سطحی تأمین میشود.
مدیرعامل آبفای تهران ادامه داد: تنها راه عبور از این شرایط تا زمان بارشهای پیشبینیشده در زمستان، مدیریت مصرف است. طبق اعلام هواشناسی، بارشها از نیمه آذر آغاز خواهد شد و تا آن زمان باید با همکاری مردم از بروز بحران جلوگیری کنیم.
وی افزود: کاهش بارشها تنها مختص ایران نیست و بسیاری از کشورهای همسایه از جمله ترکیه نیز درگیر خشکسالی هستند و حتی در برخی شهرهای آن کشور، توزیع آب بهصورت جیرهبندی انجام میشود؛ با این حال، در ایران هنوز جیرهبندی رخ نداده است.
اردکانی تصریح کرد: راهکار کوتاهمدت ما مدیریت مصرف است. در استان تهران با همکاری مردم توانستهایم ۱۰ تا ۱۲ درصد صرفهجویی داشته باشیم، اما برای عبور از این مقطع نیازمند صرفهجویی ۱۰ درصدی دیگر هستیم تا مجموع صرفهجوییها به ۲۰ درصد برسد. اگر این میزان تحقق یابد، میتوانیم بدون اعمال محدودیت گسترده، تابستان آینده را پشت سر بگذاریم.
وی درباره وضعیت سد کرج نیز گفت: در چنین روزی از سال گذشته، ذخیره این سد ۸۰ میلیون مترمکعب بود و ورودی آن حدود ۵.۵ مترمکعب در ثانیه ثبت میشد، اما امسال تنها ۱۲ میلیون مترمکعب ذخیره و ورودی ۲۵۰۰ لیتر در ثانیه دارد؛ یعنی حدود ۶ تا ۷ درصد ظرفیت.
اردکانی خاطرنشان کرد: مصرف روزانه آب در تهران حدود ۳ میلیون مترمکعب است که بخشی از سدهای پنجگانه و بخشی از منابع زیرزمینی تأمین میشود. از اینرو، از مردم میخواهیم الگوی مصرف اعلامشده از سوی وزارت نیرو را رعایت کنند؛ بر اساس این الگو، مصرف مجاز برای هر خانوار تهرانی ۱۲ هزار لیتر در ماه و برای هر نفر حدود ۱۳۰ لیتر در روز است.
وی درباره مدیریت مصرف در بخش غیرخانگی گفت: در سه سال گذشته، ۴۵۰ حلقه چاه جدید در استان تهران حفر شده که هرکدام حدود ۱۵ میلیارد تومان هزینه داشته است. همچنین ۹۰۰ حلقه چاه دیگر بازسازی و بهسازی شده است.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران در پایان اظهار کرد: سد لار که ظرفیت ذخیره ۹۸۰ میلیون مترمکعب دارد، اکنون تنها ۱۳ میلیون مترمکعب آب دارد، یعنی کمتر از ۲ درصد ظرفیت. تنها راه گذر از این شرایط دشوار، رعایت دقیق الگوی مصرف و همکاری مردم با بخش آب است.
کاهش بیسابقه ذخیره آب سد لتیان در ۶۰ سال اخیر
محمد پازشگر، مدیر سد و نیروگاه لتیان و کلان گفت: حجم مخزن سد لتیان در بالاترین ارتفاع به ۷۶ میلیون مترمکعب میرسد، اما امروز (شنبه، ۱۷ آبان) میزان ذخیره آب این سد به حدود ۷ میلیون مترمکعب کاهش یافته است که پایینترین سطح در طول ۶۰ سال بهرهبرداری از این سد به شمار میآید.
وی افزود: اکنون حجم آب سد لتیان کمتر از ۱۰ درصد ظرفیت کل آن است و این وضعیت زنگ خطری جدی برای منابع آبی استان تهران محسوب میشود.
مدیر سد و نیروگاه لتیان و کلان از شهروندان خواست با مدیریت مصرف و صرفهجویی، شرکت آب را در تأمین پایدار آب شرب پایتخت یاری کنند.
کاهش ۴۵ درصدی حجم فعلی سدهای آذربایجان شرقی
مجتبی جلیلزاده، معاون برنامهریزی شرکت آب منطقهای آذربایجان شرقی گفت: متأسفانه در پاییز امسال تنها حدود ۵ میلیمتر بارندگی ثبت شده که نسبت به میانگین بلندمدت، ۷۰ درصد کاهش نشان میدهد.
وی افزود: ورودی سدهای استان نسبت به سال آبی گذشته بیش از ۵۰ درصد کاهش داشته و حجم فعلی ذخایر سدها نیز حدود ۴۵ درصد کمتر از سال قبل است.
جلیلزاده وضعیت سد نهند، یکی از منابع تأمینکننده آب شرب تبریز را بحرانی توصیف کرد و گفت: در حالیکه سال گذشته در این زمان حدود ۱۳ میلیون مترمکعب آب در سد نهند ذخیره شده بود، امسال این میزان به کمتر از ۴ میلیون مترمکعب رسیده است. همچنین، ورودی معمول سد نهند بهطور میانگین سالانه یکمیلیون و ۴۰۰ هزار مترمکعب است، اما امسال تنها ۳۰ هزار مترمکعب آب وارد این سد شده است.
معاون برنامهریزی آب منطقهای آذربایجان شرقی با اشاره به شرایط کمسابقه خشکسالی در استان تأکید کرد: در چنین وضعیتی، همراهی مردم برای صرفهجویی در مصرف آب بیش از هر زمان دیگری ضرورت دارد.
کاهش بیسابقه حجم ذخیره آب سد امیرکبیر
سید محمدعلی معلم، مدیر بهرهبرداری سد امیرکبیر کرج، از کاهش بیسابقه حجم ذخیره آب این سد خبر داد و گفت: در پی پنج سال خشکسالی متوالی، حجم فعلی مخزن تنها ۱۲ میلیون مترمکعب ثبت شده است؛ رقمی که از زمان بهرهبرداری سد تاکنون سابقه نداشته است.
وی با اشاره به ظرفیت نرمال سد افزود: حجم طبیعی و استاندارد سد امیرکبیر در شرایط عادی ۱۸۰ میلیون مترمکعب است، اما امسال بهدلیل تداوم خشکسالی، ذخیره مخزن از ۷۸ میلیون مترمکعب فراتر نرفته است.
معلم ادامه داد: هم اکنون با ورودی حدود دو و نیم مترمکعب بر ثانیه، توانستهایم خروجی نرمال برای تأمین آب تهران را حفظ کنیم، اما این شرایط پایدار نیست و همچنان از وضعیت نرمال فاصله زیادی داریم.
مدیر بهرهبرداری سد امیرکبیر تأکید کرد: با وجود تمام تلاشها، حجم فعلی سد تنها معادل ۸۵ درصد مدت مشابه سال گذشته است و تداوم این روند میتواند در ماههای آینده تأمین آب تهران را با چالش روبهرو کند.
سد زاینده رود، کمتر از ۱۰ درصد آب دارد
احمدرضا صادقی، مدیر تأسیسات سد زاینده رود گفت: سد زاینده رود، کمتر از ۱۰ درصد، معادل ۱۳۷ میلیون مترمکعب آب دارد.
وی افزود: تا کنون نه در این سد و نه در سرشاخههای روردخانه زایندهرود باران نباریده است.
دماوند بیبرف، سد لار خالی
مازیار محمودینیا، مدیر امور بهرهبرداری و نگهداری از سد لار با بیان اینکه تا کنون شرایط این سد اینگونه نبوده است، گفت: در حال حاضر سد لار ۱۴ میلیون مترمکعب آب دارد که از ۱۷ آبان سال گذشته، ۴۸ درصد کمتر است.