معاون علمی رئیس جمهور با تأکید بر اینکه رشد علمی کشور نیازمند تمرکز و رفع دغدغههای معیشتی جامعه علمی است، گفت: سه شرط اصلی تحقق جهش علمی، حفظ منزلت اساتید، معیشت آنها و زیرساختهای آزمایشگاهی است.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ، حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور، امروز (۲۲ آبان ۱۴۰۴) در نشست صمیمی با نخبگان استان همدان که با حضور رئیس بنیاد نخبگان این استان برگزار شد ، با اشاره به ساختار حمایتی معاونت علمی گفت: ساختار معاونت علمی از سه بخش مشخص شامل حمایتهای معاونت علمی، بنیاد ملی نخبگان و بنیاد ملی علم تشکیل شده است.
وی افزود: در بنیاد ملی نخبگان از فرد نخبه حمایت میکنیم؛ این حمایتها در قالب طرحهایی، چون شهید وزوایی، صیاد شیرازی (نظام وظیفه)، احمدی روشن (هستههای پژوهشی)، شهید شهریاری (جذب هیئت علمی) و جوایز ملی مانند علامه طباطبایی و سرآمدان علمی انجام میشود.
رییس بنیاد ملی نخبگان ادامه داد: در بنیاد ملی علم، تمرکز بر پژوهش است و هر عضو هیئت علمی که ایده و طرح پژوهشی مهمی داشته باشد، میتواند از گرنتها، کرسیهای پژوهشی و دورههای پسا دکترا استفاده کند. بخش سوم، خود معاونت علمی است که بر تبدیل علم به فناوری و حمایت از شرکتهای دانشبنیان تمرکز دارد.
افشین با تأکید بر اینکه رشد علمی کشور نیازمند تمرکز و رفع دغدغههای معیشتی جامعه علمی است، درباره طرح «شهید وزوایی» گفت: برای دانشجویان نخبه دکتری، کمکهزینه ماهانه را از ۱۵ میلیون تومان به ۲۰ میلیون تومان افزایش دادیم و برای سایر دانشجویان مشمول این طرح نیز حمایت سالانه ۷۵ میلیون تومانی در نظر گرفته شده است تا بتوانند متمرکز بر کار علمی خود باشند.
او همچنین از افزایش حمایتها برای اساتید تازهاستخدامشده خبر داد و افزود: بودجه تجهیز آزمایشگاه یا اتاق اساتید جوان که سالها ۱۰۰ میلیون تومان بود، سال گذشته به ۳۰۰ میلیون و امسال به ۴۰۰ میلیون تومان افزایش یافته تا بتوانند حداقل نیازهای پژوهشی خود را تأمین کنند.
افشین، یکی از گامهای مهم در حمایت از پژوهشگران را تقویت بنیاد ملی علم عنوان کرد و گفت: بودجه بنیاد ملی علم پیش از دولت چهاردهم، تنها ۱۰۰ میلیارد تومان بود و با تعریف پروژههای کوچک ۲۰ یا ۳۰ میلیون تومانی عملاً در توسعه علم اثرگذار نبود. این رقم در سال گذشته به ۴۰۰ میلیارد و امسال از محل بودجه معاونت به یک هزار میلیارد تومان افزایش یافته است.
وی با اشاره به حمایت از پایاننامههای دکتری در قالب گرنتهای پژوهشی افزود: پایاننامههای عادی پس از تصویب پروپوزال تا ۲۰۰ میلیون تومان و پایاننامههای حوزههای اقتدارآفرین مانند هوش مصنوعی، زیستفناوری، کوانتوم و انرژیهای نو تا ۴۰۰ میلیون تومان حمایت مالی دریافت میکنند. دانشگاه بوعلی سینا از این ظرفیت استفاده کرده، اما سایر دانشگاههای استان نیز باید فعالتر شوند.
معاون علمی رئیسجمهور در ادامه به تشریح سه مسیر حمایتی برای پژوهشگران پسا دکترا پرداخت و گفت: در بنیاد ملی نخبگان، افرادی که طرحهایی مانند شهید وزوایی را میگذرانند، میتوانند یک استاد را انتخاب کنند و بنیاد، حقوق آنها را معادل استادیار پرداخت میکند. در بنیاد ملی علم نیز اساتیدی که گرنتهای بزرگ یا کرسیهای پژوهشی دریافت میکنند، بودجه جذب پژوهشگر پسا دکترا را در بسته حمایتی خود دارند. در معاونت علمی نیز طرح جدیدی با عنوان «تاپ» برای شرکتهای دانشبنیان اجرا کردهایم تا بتوانند با جذب پژوهشگر پسا دکترا، فعالیت فناورانه خود را توسعه دهند. حقوق این پژوهشگران را معاونت علمی پرداخت میکند.
رییس بنیاد ملی نخبگان، در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به مصوبه «نگهداشت نخبگان در دستگاههای اجرایی»، از عملکرد ضعیف برخی دستگاهها در اجرای آن انتقاد کرد و گفت: نخبه باید در جایگاهی قرار گیرد که امکان اثرگذاری داشته باشد و جایگاههای شغلی تعریف شده توسط دستگاهها متناسب با توانمندی نخبگان باشد.
معاون علمی رئیسجمهور درباره تقویت ارتباط دانشگاه و صنعت نیز توضیح داد: در حال نهاییسازی توافقی چهارجانبه برای حل مشکل بیمه پروژههای صنعتی دانشگاهها هستیم. همچنین بوروکراسی جابهجایی اعضای هیئت علمی بین وزارت علوم و وزارت بهداشت را که بیمنطق است، پیگیری خواهم کرد.
او در ادامه با انتقاد از نحوه تخصیص بودجههای پژوهشی دستگاهها گفت: بودجه پژوهشی دستگاههای اجرایی بهدرستی هزینه نمیشود. دولت در تلاش است تا این بودجهها تجمیع شده و در قالب صندوقهای تخصصی علم و فناوری بهصورت شفاف به پژوهشگران و اساتید اختصاص یابد.
افشین با اشاره به رشد منفی علمی کشور در سال ۱۴۰۲ و بهبود آن در سال جاری گفت: علم و فناوری مانند درخت گردو است؛ کاشت آن امروز انجام میشود، اما میوهاش در آیندهای پایدار خواهد داد. ما به دنبال اقدامات زودبازده نیستیم، بلکه مسیر رشد پایدار علمی را دنبال میکنیم.
وی در پایان تاکید کرد: سه شرط اصلی تحقق جهش علمی حفظ منزلت اساتید، معیشت آنها و زیرساختهای آزمایشگاهی است. اگر این سه عامل فراهم شود، دانشگاهها و اساتید کشور با بلوغ علمی خود میتوانند جهش علمی ایران را رقم بزنند.