برنامههای «مستند فرهنگ»، با نگاهی به زندگی واحد خاکدان، نقاش، «سایه روشن تاریخ»، با نگاهی به رویدادهای اثرگذار و شخصیتهای محوری تاریخ معاصر و «کتاب فرهنگ»، با نگاهی به تاریخ اجتماعی ایران و آیین پهلوانی، امروز از رادیو فرهنگ پخش میشود.
به گزارش خبرگزاری صداوسیما، برنامه «مستند فرهنگ»، به زندگی پرفراز و نشیب و سبک منحصربهفرد واحد خاکدان، نقاش تازهدرگذشته و از چهرههای شاخص هایپررئالیسم ایران، میپردازد.
در این مستند، مسیر هنری خاکدان از هنرستان هنرهای زیبای پسران (۱۳۵۰) تا دانشکده هنرهای تزیینی در رشته معماری داخلی (فارغالتحصیل ۱۳۵۵) روایت میشود.
اول آبان امسال، واحد خاکدان، هنرمند باسابقه و صاحبنام در عرصه نقاشی هایپررئالیست، پس از تحمل دورهای بیماری دار فانی را وداع گفت. او که در سال ۱۳۵۰ تحصیلات خود را در هنرستان هنرهای زیبای پسران به پایان رسانده بود، در دانشکده هنرهای تزیینی رشته معماری داخلی تحصیل کرد و در سال ۱۳۵۵ فارغالتحصیل شد. خاکدان در اوایل دهه شصت شمسی به آلمان مهاجرت کرد و با گرایش به سبک هایپررئالیسم، آثارش را به نمایش گذاشت.
موضوع های آثار او، اشیاء ساده و روزمره بودند که با پرداختی هنرمندانه، شخصیتی تازه و ارزش هنری مضاعفی یافتند. او تنها قصد بازسازی اشیا را نداشت، بلکه بازنمایی منحصربهفردش باعث میشد عناصر، هویت و شخصیت مستقل بیابند و مخاطب را به کشف حقیقتِ نهفته در زندگی روزمره دعوت کنند. این هنرمند عضو پیوسته انجمن هنرمندان نقاش ایران و از چهرههای برجسته نقاشی هایپررئالیست بود.
«مستند فرهنگ»، با روایت پرتره واحد خاکدان، از علایق تا آثارش به تهیه کنندگی معصومه فراهانی ساعت ۱۴:۳۰، پخش و ساعت ۱۹:۳۰، بازپخش میشود.
برنامه «سایه روشن تاریخ»، با رویکردی تحلیلی به رویدادهای اثرگذار و شخصیتهای محوری تاریخ معاصر و با بهرهگیری از روایتهای مستند، بخشهای کمتر شنیده شده تاریخ ایران و جهان را واکاوی میکند.
در «سایه روشن تاریخ»، امروز، محمد ساجدی در بخش قراردادها به بررسی مفهوم تاریخی و سیاسی پیمانهای رایش سوم میپردازد، این پیمانها که مبنای تعاملات آلمان نازی با قدرتهای دیگر بودند، نقشی جدی در مسیر جنگ جهانی دوم داشتند.
نقطههای پنهان بخش دیگری از برنامه است که این هفته به یکی از نبردهای مهم ایران و روم میپردازد، جنگ اِدِسا در سال ۲۶۰ میلادی میان شاپور یکم، شاهنشاه ساسانی، و والرین، امپراتور روم، که به محاصره کامل سپاه روم و اسارت امپراتور انجامید، یکی از نقاط عطف قدرتنمایی ایران در تاریخ باستان بود.
در ادامه، بخش «معماری قدرت» به مرور زندگی و سیاستهای میخائیل گرباچف میپردازد، رهبر شوروی که با اصلاحات و رویکردهای نو خود، مسیر پایان جنگ سرد را هموار کرد.
بخش «پهلوی به روایت تاریخ»، به بررسی عملکرد و ساختار سازمان اطلاعات و امنیت کشور (ساواک) در دوران پهلوی دوم اختصاص دارد و به ناگفتههای این نهاد امنیتی میپردازد.
در «پشت پرده اکنون» گمانهزنیها درباره احتمال حمله ایالات متحده به ونزوئلا، با نگاهی به معادلات ژئوپلیتیک روز، تحلیل میشود.
بخش پایانی، آقای خبرنگار است که به معرفی زندگی و فعالیتهای سون اولوف یوآکیم پالمه نخستوزیر سوئد و نقش او در ترویج صلح و عدالت میپردازد.
برنامه «سایه روشن تاریخ»، تلاش دارد با روایتهای مستند و تحلیلهای کارشناسی، تاریخ را برای شنونده امروز روشن و ملموس سازد. این برنامه شنبهها ساعت ۱۸:۰۵ تا ۱۹:۰۰، از گروه تاریخ و اندیشه رادیو فرهنگ، به تهیهکنندگی یلدا احتشامی و گویندگی فاطمه اسحاقتبار روی موج افام ۱۰۶ مگاهرتز پخش می شود.
برنامه رادیویی «کتاب فرهنگ»، با موضوع تاریخ اجتماعی ایران و تمرکز بر سنتهای پهلوانی، پخش میشود.
در این برنامه کتاب «آیین پهلوانی، جوانمردی (فتوت) و عیاری» نوشتهی علی اربابی معرفی میشود و محور اصلی گفتوگو بر اساس این اثر، با حضور کارشناس مجری برنامه دکتر احمد ابوحمزه، نویسنده و عضو هیئت علمی دانشگاه در گفتوگوبا نویسنده کتاب مورد واکاوی قرار میگیرد.
در دیگر بخشهای متنوع این برنامه حمیرا فراتی درباره «بازوبند پهلوانی» بخشی را آماده کرده و به بررسی این نماد در فرهنگ ورزشهای باستانی و معنای آن در سنت جوانمردی میپردازد. حمید پارسا بخش طنز برنامه را با رویکرد روایتهای پهلوانی اجرا میکند و پویا رضایی در بخشی کوتاه «تاریخچه آیین پهلوانی» مسیر این سنت از دوران اساطیر تا امروز را مرور میکند.
کارشناس حضوری برنامه علی اربابی نویسنده کتاب نیز در گفتوگو با برنامه، جزئیات پژوهشها و روایتهای کمتر شنیدهشده از پهلوانان ایرانی را بازگو میکند.
برنامه «کتاب فرهنگ»، شنبهها با گویندگی نگین خواجه نصیر، نویسندگی و تهیهکنندگی معصومه سادات علوینکو و هماهنگی ثریا رستمی، ساعت ۲۰ تا ۲۱ روی موج افام ۱۰۶ مگاهرتز پخش می شود.