شانزدهم آذرماه یادآور واقعهای تاریخی در سال ۱۳۳۲ است که طی آن سه دانشجوی دانشگاه تهران در اعتراض به دخالت خارجی و استبداد به شهادت رسیدند.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای مازندران، ۱۶ آذر ۱۳۳۲، تنها چند ماه پس از کودتای ۲۸ مرداد، نقطه عطفی در تاریخ مبارزات دانشجویی ایران شد. در این روز نیروهای امنیتی رژیم پهلوی به دانشکده فنی دانشگاه تهران یورش برده و سه دانشجو به نامهای «مصطفی بزرگنیا»، «احمد قندچی» و «مهدی شریعترضوی» را به شهادت رساندند.
این واقعه که در اعتراض به سفر ریچارد نیکسون معاون رئیسجمهور وقت آمریکا و تجدید روابط با دولت کودتا رخ داد، به نمادی پایدار از مبارزه با استبداد و استعمار تبدیل شد.
پیشینه و علت نامگذاری
این روز به دلیل ماهیت ضداستعماری و آزادیخواهانه آن، پس از انقلاب اسلامی به عنوان «روز دانشجو» در تقویم ملی ایران ثبت شد. هدف از این نامگذاری، حفظ یاد شهدای دانشجو و تداوم روحیه عدالتخواهی، استقلالطلبی و مسئولیتپذیری در نسلهای آینده دانشگاهی است.
نقش دانشجویان در عرصههای مختلف
دانشجویان در تاریخ معاصر ایران همواره پیشران تغییر و تحول بودهاند. نقش آنان در پیروزی انقلاب اسلامی، دوران دفاع مقدس و سالهای پس از آن در عرصههای علمی، فرهنگی و اجتماعی برجسته است. امروزه دانشجویان با حضور در عرصههای دانشبنیان، پژوهشهای فناورانه، فعالیتهای فرهنگی و نقد سازنده، نقش مؤثری در پیشرفت کشور ایفا میکنند.
مقام معظم رهبری در تأکید بر جایگاه دانشجویان، دانشگاه را کانون ایجاد «جنبش نرمافزاری» برای ساختن جامعهای آباد و عادلانه مبتنی بر ارزشهای اسلامی دانستهاند. بسیاری از مسئولان نیز بر نقش محوری این قشر در «گام دوم انقلاب» و تحقق اهداف علمی و فرهنگی کشور تأکید کردهاند.
امروز دانشجو نه تنها به یاد واقعه ۱۶ آذر، بلکه با مسئولیتپذیری در قبال جامعه و پیشرفت ایران، در حال نقشآفرینی است. دانشگاههای کشور به ویژه در استانهایی مانند مازندران با بهرهگیری از ظرفیت دانشجویان و اساتید، در مسیر توسعه علمی و کمک به پیشرفت منطقهای گام برمیدارند.
هر ساله مراسمهای مختلفی از جمله یادواره شهدای دانشجو، نشستهای سیاسی-فرهنگی و برنامههای علمی به مناسبت این روز در دانشگاههای سراسر کشور برگزار میشود.
گزارش از عباس نواییان